تاریخ انتشار : ۲۳ مهر ۱۳۸۷ - ۰۸:۳۱  ، 
شناسه خبر : ۵۱۹۲۶
مقدمه: نخست‌وزیر جدید پاکستان در گفت‌وگویی اختصاصی با مجله‌ی نیوزویک به تشریح طرح‌هایش برای مبارزه با تروریسم و ایجاد ثبات تمام عیار در کشورش پرداخت. یوسف‌رضا گیلانی پس از انتخاب به عنوان نخست‌وزیر پاکستان با چالش‌های گوناگونی در این سمت روبرو شده است. از زمان حضورش در این سمت اعلام کرده که اولویت کاری وی تلاش برای ایجاد حاکمیت قانون در پاکستان است. در حالی که گیلانی هر گونه مذاکره با شبه نظامیان مستقر در مرز افغانستان را رد کرده، معتقد است که ابزار نظامی آخرین گزینه برای ریشه‌کنی تروریسم خواهد بود. نخست‌وزیر پاکستان قصد دارد بر توسعه‌ی اقتصادی در کشورش نیز تمرکز کند. وی هم‌چنین هرگونه حمله‌ی نظامی تک‌جانبه از طرف آمریکا علیه شبه‌نظامیان طالبان و القاعده در خاک پاکستان را رد کرده است. نخست‌وزیر پاکستان هم چنین تصریح کرد که وی مطمئن است می‌تواند با اشفق پرویز کیانی، رییس ارتش این کشور همکاری کند؛ چون او یک نظامی حرفه‌یی کاردان و بسیار متشخص است. متن مصاحبه نیویورک با نخست‌وزیر جدید پاکستان به قرار زیر است:

*دولت جدید شما با چالش‌های فراوانی روبرو است؛ تروریسم، افراطی‌گری، بحران اقتصادی و مالی، کمبود غذا و تورم. اولویت کاری شما با توجه به این چالشها چیست؟

** آنچه که شخصا احساس می‌کنم این موضوع است که ثبات سیاسی منجر به ثبات اقتصادی خواهد شد. اولویت کاری من ابتدا کنترل اوضاع، ایجاد نظم و حاکمیت قانون در پاکستان است. بنابراین بدین وسیله می‌توانیم با افراطی‌گری و تروریسم با خیالی آسوده مبارزه کنیم. تروریسم و افراطی‌گری بر اقتصاد ما تاثیر بسیار منفی گذاشته‌ است. زمان سپری شده برای ایجاد نظم و حاکمیت قانون در این کشور بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی پاکستان تاثیر می‌گذارد و این موضوع به یکی از دغدغه‌های ما تبدیل شده است. چون برای ایجاد نظم، حاکمیت قانون و امور دفاعی‌مان زمان زیادی سپری می‌کنیم.

*شما چه اقدام خاصی می‌توانید برای بهبود نظم و قانون در پاکستان انجام بدهید؟

** ما به کمک مجامع بین‌المللی نیازمندیم چون در حال جنگ با تروریسم و افراطی‌گری هستیم. شاید به نوعی مبارزه علیه تروریسم و افراطی‌گری منحصر به کشور ما است ولی اگر این افراطی‌گری به بیرون از پاکستان کشیده شود مطمئنا به منطقه نیز ضربه خواهد خورد. ما خواهان ایجاد استراتژی سه شاخه‌ای برای مبارزه با تروریسم بویژه در مناطق قبیله‌نشین که به صورت فدرالی اداره می‌شوند، هستیم. ابتدا باید برای بهبود وضعیت معیشتی و دادن فرصت‌های شغلی به مردم اقداماتی انجام بدهم. لازم است فضای مناسب و سیستم آموزشی کارآمد بدون وجود سیستم‌های قدیمی ایجاد و امور آموزشی و ارتباطاتمان را به روز کنیم. باید ابتدا شکم مردم سیر شود تا آنها نگران شغل‌شان نباشند و پس از آن بتوانیم به دیگر استراتژی‌مان در مبارزه با تروریسم فکر کنیم. نباید همیشه از ابراز نظامی سخن گفت، باید موضوع ابزار نظامی را همیشه در پس‌زمینه‌ها نگاه داشت و اگر لازم شد آن را مطرح کرد. اگر همیشه از ابزار نظامی سخن بگوییم اقتدار دولت اندک اندک با فرسودگی روبرو خواهد شد.

* شما پیشتر گفته بودید که با گروه‌های شبه نظامی در مرز با افغانستان مذاکره خواهید کرد. تمایل دارید با چه گروه‌های شبه‌ نظامی وارد مذاکره شوید و در زمان مذاکره احتمالی چه صحبتی با آنها می‌کنید؟

** ما تمایل نداریم با شبه نظامیان و افراطیون مذاکره کنیم. فقط قصد داریم با افرادی که سلاح‌هایشان را بر زمین می‌گذارند وارد مذاکره شویم.

* اما شما با شبه نظامیان هم چون بیت‌الله محسود و شبکه حقانی روبرو هستید که برای خود در مرز پاکستان افغانستان دولت تشکیل داده‌اند و برای مذاکره به دولت شما درخواست ارایه داده‌اند. با این نوع شبه نظامیان چه می‌کنید؟ با این نوع گروه‌هایی که به نظر می‌رسد بر رهبران میانه‌رو قبیله‌ها کنترل و احاطه  دارند چه خواهید کرد؟

** به عنوان مدیر اجرایی کشورم باید فقط بدنبال منافع ملی پاکستان باشم. به آنها باج نمی‌دهیم. به درخواست‌های آنها نیز گوش نمی‌دهیم. اگر آنها می‌خواهند تروریست‌های زندانی نیز به عنوان پیش شرط مذاکره از زندان آزاد شوند باید بگویم که این اتفاق نیز رخ نخواهد داد.

* بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که هیچ مذاکره‌ای میان دولت شما با شبه‌ نظامیان انجام نخواهد گرفت؟

** بله. ما با هیچ کدام از گروه‌های شبه ‌نظامی وارد مذاکره نخواهیم شد. مگر اینکه پیش شرط‌هایمان مورد توجه و اجرا قرار بگیرد. آنها باید اول سلاح‌هایشان را بر زمین بگذارند. نه تنها بیت‌الله محسود بلکه دیگر شبه ‌نظامیان مستقر در قبیله‌های پاکستان باید این کار را انجام بدهند.

* منظورتان از سلاح گذاشتن بر روی زمین در برابر پاکستان است یا در برابر افغانستان؟

** افراطی‌گری جنگی است علیه بشر. علیه مجامع بین‌المللی. پس چگونه می‌توانیم هم پیمانان و همسایگانمان را از خود جدا بدانیم؟

* در مورد شبه نظامیانی که معتقدند ما با پاکستان صلح می‌کنیم اما جنگ علیه نیروهای خارجی در افغانستان باید ادامه پیدا کند چگونه برخوردی خواهید داشت؟

** به عنوان یک کشور مستقل باید به قانون اساسی خودمان احترام بگذاریم تا زمانی که نیروهای ناتو و افغان با این شبه نظامیان درگیر هستند ما نیز به نوعی با آنها درگیر هستیم. ما به نیروهای ناتو و ایساف کمک می‌کنیم چون دوست نداریم فعالیت‌های تروریستی مرزی میان پاکستان و افغانستان انجام شود. بر مبارزه قاطع با القاعده و طالبان پایبند هستیم و در این راستا به فعالیت‌های ضدتروریستی‌مان ادامه خواهیم داد.

* بنابراین به تلاشهایتان برای جلوگیری از فعالیت‌های مرزی شبه نظامیان ادامه خواهید داد؟

** به این کار ادامه می‌دهیم. اما باید بگویم که کار سختی در پیش داریم اگر کل ارتش پاکستان را در سراسر مرزها مستقر کنیم بازهم در کنترل مرزها با مشکلاتی روبرو خواهیم شد.

* آمریکا اعلام کرده که اگر پاکستان نتواند کنترل مرزهایش را به دست بگیرد سپس اقدام نظامی یک جانبه انجام خواهد داد. گزارشاتی از اقدامات هواپیمای آمریکایی برای شناسایی مناطق افراطیون و شبه نظامیان در پاکستان انجام شده است؛ آیا این اقدام بدون اجازه‌ی اسلام‌آباد بود آیا این اتفاق روی داده است و اگر رخ داده آیا ادامه خواهد داشت؟

** ما به دموکراسی و حاکمیت قانون معتقدیم و به تمامیت ارضی کشورها نیز احترام می‌گذاریم. از زمانی که نخست‌وزیر پاکستان شدم اقدامات یک‌جانبه بدون اجازه پاکستان در این کشور رخ نداده است و تاکید می‌کنم که به هیچ وجه روی نخواهد داد چون آمریکا اجازه این کار را ندارد. ما توانایی حل و فصل مشکلاتمان را به تنهایی داریم.

* نظرتان در مورد گزارشات اخیر مبنی بر اینکه آمریکا نه تنها خواهان حمله به اهداف القاعده در مناطق قبیله‌نشین است بلکه هم‌چنین خواهان حمله به شبه ‌نظامیان در پاکستان است چیست؟

** تا زمانیکه در راس قدرت قرار داریم این اتفاق روی نخواهد داد.

*آمریکا به شما در جنگ علیه تروریسم فشار می‌آورد؟

** به این نکته پیشتر اشاره کردم که مبارزه با افراطیون در پاکستان فقط به خود ما مربوط می‌شود. ما نیز نگران گسترش تروریسم در جهان هستیم. هدف اول ما کنترل اوضاع و ایجاد نظم و قانون در پاکستان است.

* آیا می‌توانید به طور نزدیک با پرویز مشرف همکاری کنید مشرف کسی بوده که دولتش تو را پنج سال در زندان انداخته بود؟

** زندانی بودن من هیچ ارتباطی به قرار گرفتن در سمت فعلی‌ام ندارد. حزب مردم پاکستان به صلح و سازش اعتقاد دارد. دوست نداریم بدون هیچ دلیلی جنگ و نزاع به راه بیندازیم. تحت قانون اساسی با مشرف همکاری می‌کنم.

* آیا پارلمان پاکستان لایحه‌ای را تصویب خواهد کرد که به موجب آن اختیارات رییس‌جمهور کاهش یابد برای مثال اختیار وی برای منحل کردن دوت.

** قانون اساسی تصویب شده در سال 1973 تنها نسخه‌ای از قانون اساسی است که مورد قبول مردم پاکستان است. ذوالفقار علی بوتو، نخست‌وزیر سابق پاکستان این قانون اساسی را برای ما به ارمغان گذاشت و تا امروز نیز این قانون اساسی پا برجاست ما باید از قانون اساسی‌مان حفاظت کنیم و به آن پایبند باشیم. متمم‌هایی که برای مثال به مشرف اختیار منحل کردن دولت را داده پس از سال (1973) مورد تصویب قرار گرفت. ما این متمم‌ها را قبول ندرایم چون غیردموکراتیک تصویب شدند. ما به تعادل قدرت معتقدیم. تعادل قدرت میان پارلمان و رییس‌جمهور. با تشکیل ائتلاف ما متعهد به انجام وظایف‌مان هتیم و اموری که قانون اساسی را نقض کند با آن مخالفت می‌کنیم. ما دموکراسی متزلزلی در پاکستان داریم. بنابراین یکسری از اختیارات مشرف به نفع پاکستان نیست. این اختیارات مشرف به نفع پاکستان نیست. این اختیارات فقط این کشور را بی‌ثبات‌تر می‌کند.

* بنابراین اختیار مشرف برای منحل کردن دولت باید لغو شود؟

** لازم است از قانون اساسی حفاظت کنیم. قصد نداریم از شر مشرف خلاص شویم می‌خواهیم این متمم‌هایی که به طور غیردموکراتیک تصویب شدند دیگر در قانون اساسی پاکستان وجود نداشته باشند.

* آیا قضاتی که توسط مشرف اخراج شده بودند بار دیگر به سمت‌هایشان باز می‌گردند؟ آیا افتخار محمد چودری نیز به کار خود ادامه خواهد داد؟

** این بحث بسیار داغی است که ماههاست در پاکستان مطرح است. برای این موضوع اسلام‌آباد بهای بسیار سنگین پرداخته است. زمانی که برای استقلال امور قضایی پاکستان تلاش می‌کردیم حزب من افراد زیادی را در کراچی، راولپیندی و اسلام‌آباد از دست داد. من زندانی شدم چون به حکم ایجاد وضعیت اضطراری اعتراض کردم. اخیراً آصف علی زرداری و نوار شریف تصمیم گرفتند امور قضایی کشور را احیا کنند.

* یکی از دلایلی که عامل بی‌ثباتی در گذشته پاکستان بوده، فقدان اعتماد میان ارتش پاکستان و رهبری غیرنظامی این کشور بوده است. آیا شما و اشفق کیانی به عنوان یک گروه فعالیت می‌کنید؟

** کشور من چند آزمایش را با داشتن حکومتی نظامی گذرانده است و همه آنها ناکام بوده‌اند. دخالت‌ها و بی‌ثباتی‌های زیادی ایجاد شده بود. هیچ راهی به جز تقویت دموکراسی در پاکستان نداریم. قصد داریم موسسات دموکراتیک را قوی کنم. متعهد هستم تا پارلمانی قاطع در کشور ایجاد کنم. امور قضایی را مستقل و آزادی بیان را گسترش بدهیم. قصد داریم امور دفاعی‌مان را نیز قوی کنیم. با اشفق کیانی دیدارهایی داشته‌ام وی اوضاع امنیتی را برای من تشریح کرده است. بسیار حرفه‌ای است و قصد دارد از دولت  غیرنظامی فعلی اسلام‌آباد حمایت کند. هیچ شکی وجود ندارد که ارتش همکاری کاملی با ما خواهد داشت.

* در گذشته پاکستان، دولت‌های غیرنظامی نقش زیادی در تعیین سیاست‌های دفاعی و امنیتی نداشته است. آیا دولت شما نیز این چنین نقشی دارد؟

** ما دولت پاکستان هستیم و سیاست‌های دفاعی کشور را تعیین می‌کنیم. سیاست‌هایی را تعیین می‌کنیم که به نفع مردم و کشور باشد.

* نواز شریف هم‌ائتلافی شما به نظر می‌آید که موضع سخت‌تری در قبال مشرف در پیش گرفته است. آیا شما نیز این گونه عمل می‌کنید؟

** حزب نواز شریف و ما دو حزب متفاوت هستیم ما با یکدیگر ادغام نشدیم. آنها شعار و برنامه‌های خاص خود را دارند. اما برای یکسری از مسایل هم چون مبارزه با تروریسم و استقلال امور قضایی ما با یکدیگر هم عقیده هستیم. ممکن است نواز شریف موضع سخت‌تری در پیش گرفته باشد. اما باید بگویم که من با او پیشتر همکاری داشته‌ام و هنوز نیز با او همکاری می‌کنم. او فردی متشخص و با تجربه است دو مرتبه نخست‌وزیر پاکستان بوده است و در راستای منافع ملی حرکت می‌کند. دلیل ندارد ائتلاف ما دوام نداشته باشد.

* نظر شما در مورد اصرار نواز شریف مبنی بر کناره‌گیری مشرف از قدرت چیست؟

** تا زمانیکه مشرف در راس قدرت قرار دارد، مردم پاکستان با سیاست‌های وی مخالفت خواهند کرد. ما قصد داریم تحت قانون اساسی با وی همکاری کنیم. اگر نواز شریف احساس می‌کند مشرف نباید در راس قدرت باشد باید به قانون اساسی‌‌مان رجوع کنیم. برای استیضاح مشرف باید حزب نواز شریف از دو سوم پارلمان پاکستان برخوردار باشد. اما ما باید به موضوعات مهمی همچون مبارزه با افراطی‌گری و تروریسم، رفع بحران‌های مختلف و بهبود اقتصاد این کشور بپردازیم.

* آیا تماس‌هایی نیز در ابتدا فعالیت‌تان در این سمت با مقامات آمریکایی داشته‌اید؟

** با بوش تلفنی صحبت کرده‌ام هم چنین هیلاری کینتون نیز با من تلفنی سخن گفته است. رییس‌جمهور آمریکا از من دعوت کرده تا به این کشور سفر کنم.

* آیا این گفته صحیح است که آصف علی زرداری به شما دستور می‌دهد؟

** هیچ نیازی به دستور وی ندارم. من فقط از اصول و شعارهای حزبم تبعیت می‌کنم.