در پی نقض گسترده حقوق بشر در بازداشتگاه «گوانتانامو» و اینکه اکثر زندانیان در آن بدون هر گونه اتهامی در بازداشت به سر میبرند، دبیر کل سازمان ملل متحد از دولت آمریکا خواست تا هر چه زودتر این بازداشتگاه را تعطیل کند.
به گزارش خبرگزاری به نقل از «اشپیگل»، پس از تاکید کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد و پارلمان اروپا بر نقض حقوق بشر در گوانتانامو، «کوفیعنان» گفت: نحوه برخورد با زندانیان حاضر در گوانتانامو به هیچ وجه صحیح نیست و این امر در گزارش سازمان ملل متحد نیز آمده است.
دبیر کل سازمان ملل متحد که در جمع خبرنگاران در «نیویورک» سخن میگفت، همچنین تصریح کرد: ضرورت ایجاب میکند که دیر یا زود اقدامی در راستای تعطیلی زندان گوانتانامو انجام شود.
در این حال، پایگاه اینترنتی «گلوبال سیکیورتی» خبر داد که پنج محقق کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد از آمریکا خواستند تا سریعاً بازداشتگاه «گوانتانامو» را تعطیل کند و همه زندانیان را به یک دادگاه مستقل و با صلاحیت بسپارد و آزاد کند. به گزارش ایرنا، این موضوع پس از 18 ماه مطالعه و بررسی توسط متخصصین در مورد وضعیت زندانیان این بازداشتگاه در «ژنو» اعلام شد.
یافتههای این گزارش براساس اطلاعات دولت آمریکا و مصاحبههایی که با زندانیان سابق این مرکز که هم اکنون در فرانسه، اسپانیا و انگلیس زندگی میکنند توسط وکلای آنان به دست آمده است. البته آمریکا به این محققان و بازرسان اجازه نداد تا با زندانیان زندان گوانتانامو گفتوگو کنند.
اطلاعات به دست آمده، شامل برخی سازمانهای غیر دولتی، اطلاعات غیر سری دولت آمریکا و گزارشات رسانهها است. نویسندگان این گزارش از اینکه دولت آمریکا به آنها اجازه نداد تا با زندانیان به صورت آزاد و خصوصی مصاحبه کنند، ابراز تأسف کردند.
این پنج دیدهبان حقوق بشر که در موارد بازداشتهای خودسرانه، آزادی مذهب، حق بهداشت، شکنجه و استقلال و قضات و وکلا فعل هستند نتیجه گرفتند که افرادی که در گوانتانامو هستند حق دارند تا نسبت به قانونی بودن بازداشت خود شکایت کنند و دلیل قانونی برای بازداشت آنها وجود ندارد. این گروه افزودند: در محاکمات این افراد، قوه اجرایی آمریکا به عنوان قاضی، دادستان و وکیل مدافع عمل کرده که خلاف اصول محاکمه عادلانه است.
براساس این گزارش، دولت آمریکا قصد دارد تا تعریف جدیدی به شکنجه دهد ت بتواند از روشهای بازجویی جدیدی استفاده کند، ولی این تعریف با آنچه که در سایر نقاط جهان پذیرفته شده است تفاوت دارد.
بازجویی بدون اجازه قانونی بخصوص در سالهای اخیر هشداردهنده است. طبق این گزارش، وزارت دفاع از روشهای تحقیرکننده برای بازجویی استفاده کرده است. در بعضی موارد قربانی درد شدید یا ناراحتی زیاد احساس میکرده است که بر اساس ماده یک کنوانسیون ضد شکنجه، شکنجه محسوب میشود.
نامعلومی زمان بازداشت، زمان زندان انفرادی این رفتار غیرانسانی را تشدید کرده و سلامت جسمی و روحی آنها را از بین برده است. در توصیههای این گروه متخصص دیده میشود که با زندانیان باید بر اساس قوانین بینالمللی رفتار شود و دولت آمریکا باید این زندانیان را فورا یا به دادگاه بینالملل بسپارد یا آنان را آزاد کند.
آنان از دولت آمریکا خواستهاند تا این مرکز را ببندد و از اینگونه اعمال که موجب شکنجه، بیرحمی و رفتار تحقیرآمیز غیر انسانی، تبعیض براساس نوع مذهب، نقض حقوق بهداشت و آزادی مذهب میشود، پرهیز کند. این گروه از دولت آمریکا خواستهاند تا ملاقات و مصاحبه با این زندانیان را بدون قید و شرط بپذیرد.
اخیراً رسانههای آمریکایی به نقل از برخی کارکنان زندان گوانتانامو فاش کردند چنان با زندانیان این زندان مخوف بدرفتاری میشود که آنان دست به یک اعتصاب غذای سراسری زدهاند تا به زندگی خود پایان دهند و مقامهای ارشد زندان ناچار شدهاند آنان را به صندلی ببندند و از راه بینی و با کمک لولههای مخصوص تغذیه کنند. در این میان، سخنگوی دبیر کل سازمان ملل متحد پنجشنبه گذشته در نیویورک اعلام کرد که گزارش دیدهبانان مستقل درباره نقض حقوق بشر در زندان آمریکایی گوانتانامو باید برای بررسی بیشتر در اختیار کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد قرار گیرد.
«استفان دوجاریک» سخنگوی دبیر کل سازمان ملل متحد همچنین در پاسخ به پرسشی در خصوص واکنش تند سخنگوی بوش به گزارش دیدهبانان حقوق بشر سازمان ملل متحد گفت که این گزارش توسط یک گروه مستقل تهیه شده است و باید در کمیسیون حقوق بشر نیز مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: جلسه کمیسیون حقوق بشر 13 مارس شروع میشود و اعضای این کمیسیون باید به آن مسأله رسیدگی کنند.
دوجاریک گفت: دبیر کل این گزارش را مطالعه میکند و از بقیه هم انتظار دارد تا آن را بررسی کنند. دبیر کل ضرورت تعادل بین مبارزه با تروریسم و حفظ آزادیهای اجتماعی و حقوق بشر را مورد تأکید قرارمیدهد. وی در پاسخ به این سوال که آیا دبیر کل به اظهارات سخنگوی بوش پاسخ میدهد، گفت: دبیر کل مسؤولیت تأیید این گزارش را به عهده ندارد.
سخنگوی دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد اعتبار این کمیسیون افزود: دبیر کل برای ایجاد یک شورای حقوق بشر که موثرتر عمل کند تلاش میکند. بحثها درباره این شورا هنوز ادامه دارد. در این حال، پارلمان اروپا شامگاه پنجشنبه گذشته با تصویب قطعنامهای از دولت امریکا خواست تا زندان بدنام خلیج «گوانتانامو» را تعطیل کند. آمریکا از چهار سال پیش در این زندان، حدود 500 مسلمان را با ادعای ارتباط با القاعده و بدون هیچ نظارت بینالمللی و محاکمه بازداشت کرده است. در قطعنامه پارلمان اروپا که پس از درخواست مشابه سازمان ملل متحد صادر شده، آمده است: باید با تمامی زندانیها مطابق قوانین بینالمللی در زمینه حقوق بشر رفتار شود و آنان بدون تأخیر در دادگاهی صالح، مستقل و عادلانه محاکمه شوند.
در این بیانیه همچنین آمده است: نمایندگان پارلمان اروپا تمامی اشکال شکنجه و بدرفتاری با زندانیان را محکوم میکنند.
نمایندگان پارلمان اروپا تأکید کردند که مبارزه با تروریسم جهانی را تنها با احترام کامل به حقوق بشر و آزادیها مدنی میتوان بطور موفقیتآمیز پیگیری کرد.
همچنین روزنامه «لوسرواتوره رومانو» چاپ واتیکان دور تازه خشونتهای وحشتبار در زندان ابوغریب عراق را محکوم و اعلام کرد که انتشار تصاویری از خشونتها در این زندان، گواه وحشیگری علیه ارزش مقدس انسانیت و جایگاه انسان است.
به علاوه، یکی از وزیران دولت تونی بلر نخستوزیر انگلیس از آمریکا خواست زندان گوانتانامو را ببندد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از لندن، «پیتر هین» وزیر امور ایرلند شمالی به تلویزیون بیبیسی گفت: من ترجیح میدهم که زندان گوانتانامو وجود نداشته باشد و بهتر است که این زندان بسته شود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا دیدگاه دولت انگلیس نیز همین است که زندان گوانتانامو بسته شود گفت: من این طور فکر میکنم. وقتی از وی پرسیده شد آیا «تونی بلر» نخستوزیر انگلیس که متحد اصلی جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در مبارزه جهانی با تروریسم است با نظر او موافق است یا خیر گفت فکر میکنم موافق باشد.
پیتر هین نخستین وزیر دولت انگلیس است که آشکارا خواستار بسته شدن زندان گوانتانامو میشود.
اما به رغم انتقادهای گسترده و درخواستهای مربوط به تعطیلی زندان گوانتانامو، کاخ سفید بستن بازداشتگاه را رد و اعلام کرد که سازمان ملل متحد با گزارش جدید خود که خواستار بستن این مرکز و متهم کردن آمریکا به شکنجه است، بیاعتبار شد. به گزارش خبرنگاران فرانسه از واشنگتن، «اسکات مک کللان» سخنگوی کاخ سفید در جمع خبرنگاران اظهار داشت: موضع آمریکا در زمینه بسته شدن پایگاه گوانتانامو تغییر نکرده است.
وی در واکنش به گزارش کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد افزود: افرادی که در این بازداشتگاه هستند و ما از آنان صحبت میکنیم، تروریستهای خطرناکی به شمار میروند.
مک کللان خاطرنشان کرد: من معتقدم سازمان ملل متحد هنگامی که گروهی را برای تهیه گزارش بدون بررسی میفرستد، اعتبار خود را از دست میدهد.