در حالی که همزمان با برگزاری نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، وزیر امور خارجه روسیه به آمریکا سفر کرد تا درباره پرونده ایران با مقامهای آمریکایی رایزنی کند، نشست خبری مشترک لاوروف واریس حکایت از شکاف میان سیاستهای این دو کشور در صحنه جهان داشت.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد که وزیران خارجه روسیه و آمریکا اختلاف فزاینده دولتهای خود، را بر ملا کرده و آشکارا از اختلاف نظر بر سر چگونگی حل مساله برنامه هستهای ایران و مسائل دیگری همچون تجارت و دموکراسی سخن گفتند.
در بخشی دیگر از این گزارش با اشاره به تلاش روسیه برای رسیدن به توافقی با ایران بر سر برنامههای هستهای برای کند کردن تحرکات آمریکا جهت اعمال تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی، آمده که لاوروف پس از ملاقات با بوش در کاخ سفید به خبرنگاری که پرسید آیا روسیه از چنین تحریمهایی حمایت میکند؟ گفت: «آیا شما --پیشنهادی در مورد تحریمی دیدهاید؟ این سوالی تفرقه افکنانه است».
رایس هم در اظهارنظری محتاطانه اعلام کرد: «ما در اولین گام به فکر اعمال تحریم (ایران) از طریق شورای امنیت نیستیم». وی در عین حال گفت: « ما از زمان تصویب قطعنامه 15 بهمن شورای حکام آژانس، در حال اقدام هستیم که این امر ملزوماتی را برای ایران به همراه دارد. مهمترین این ملزومات تعلیق فعالیتهای حال حاضری است که آنها بعد از خارج شدن از توافق پاریس آغاز کردهاند. من فکر میکنم که ایالات متحده خیلی شفاف اعلام کرده است که غنیسازی و بازفرآوری در خاک ایران قابل قبول نیست.»
اما لاوروف برخلاف گزارشها درباره طرح دقیقه نود خود مبنی بر امکان غنیسازی محدود و تحقیقاتی در خاک ایران گفت: « هیچ مصالحهای درباره پیشنهاد جدید روسیه وجود ندارد. تمام تماسهای ما با ایران، با تروئیکای اروپا، با ایالات متحده، با چین و دیگران از جمله مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی برای پیدا کردن راهی برای اجرای تصمیم بهمن ماه شورای حکام بوده است. پیشنهاد ما که خیلی هم مشهور است، این است که ما غنی سازی مشترکی را در خاک روسیه با ایرانیها انجام دهیم تا سوخت مورد نیاز ایران تامین شود و بارها تاکید کردهایم که تنها در این صورت این کار مشترک قابل انجام است. این طرح که چیز جدیدی نیست. در همین حال، این طرح از سوی تمام طرفهای درگیر مورد استقبال قرار گرفت و طرحهای دیگری برای مصالحه وجود ندارد و نمیتواند هم وجود داشته باشد. ما درباره وضعیتی بر اساس گزارش آژانس گفتوگو کردیم و این گزارش همان گونه ما در نشست بهمن ماه توافق کردیم، در اختیار شورای امنیت قرار میگیرد.
لاوروف پس از دیدار با رایس با جرج بوش رئیس جمهور آمریکا نیز دیدار کرد.
اقدام شدید مطرح نیست
رادیو بینالمللی چین از اختلاف نظر درباره مساله هستهای ایران در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داد و گفت: دیدگاه اعضای این شورا در این خصوص یکسان نیست.
این رادیو روز چهارشنبه با بررسی مساله هستهای ایران به نقل از تحلیلگران گفت: با توجه به اختلاف دیدگاه در شورای حکام، امکان تصویب قطعنامه شدیداللحن با دعوت از شورای امنیت سازمان ملل برای تحریم ایران در نشست شورای حکام بعید است.
همچنین به گزارش ایرانا هفتهنامه آمریکایی تایم روز چهارشنبه در گزارشی با اشاره به نشست آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین نوشت که بحران هستهای ایران در نهایت حل و فصل خواهد شد. تایم تصریح کرد: در نظر اول، بن بست ایجاد شده در مورد برنامه هستهای ایران بیشتر شبیه به یک بحران است اما با وجود تمامی صحبتها، هیچ کدام از طرفین حاضر به رویارویی جدی با یکدیگر نیستند، بنابراین گزارش، با توجه به اینکه هیچ یک از بازیگران اصلی این مناقشه میلی به تشدید تنشها ندارند، انتظار نمی رود در این دوره از نشست آژانس هیچ تصمیم جدی در مورد پرونده هستهای ایران اتخاذ شود.
در همین حال جان بولتون سفیر آمریکایی در شورای امنیت سازمان ملل با اصلاح اظهارات قبلی خود که چند روز پیش در هنگام دیدار با نمایندگان مجلس عوام انگلیس مطرح کرده بود گفت هرگز نگفته است برنامهای نظامی برای حمله به ایران وجود دارد. زمانی که از وی خواسته شد درباره اظهاراتش به نمایندگان مجلس عوام که گفته بود» با حمله به یک بخش از فرایند هستهای میتوانید کل عملیات هستهای ایران را از کار بیندازید»، توضیح دهد، گفت: رسانهها معمولا نقل قولهای نادرستی میکنند و موضع آمریکا تغییری نکرده است.
وی در رابطه با اظهارات قبلیش که گفته بود اگر ایران حاضر به همکاری نشود نتایج دردناکی در انتظارش است گفت منظوری عملیات نظامی نبود و قصد داشته بگوید در صورتی که تهران با تحریم مواجه شود برای کشور نتایجی دردناک به همراه خواهد داشت. این در حالی است که ایران بارها اعلام کرده از دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای هرگز عقبنشینی نمیکند و زیر بار حرف زور نمیرود. از بینالمللی انرژی اتمی به دلیل ایجاد تاخیر در برنامههای صلحآمیز ایران باید غرامت بپردازد.
آخرین رایزنیها
دومین روز نشست فصلی شورای حکام در وین روز سه شنبه در حالی که پایان یافت که به مهمترین موضوع جلسه یعنی گزارش البرادعی درباره ایران رسیدگی نشد.
قرار بود که در این جلسه پس از اتمام برخی مباحث مربوط به ایمنی هستهای و نیز گزارشی کوتاه درباره کره شمالی، به این گزارش رسیدگی شود.
این جلسه کوتاه دو ساعته در حالی که پایان یافت که قرار است پس از آن کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در شورای حکام (گروه نم) جلسهای را تشکیل دهند. گفته میشود در این جلسه آخرین تحولات و رایزنیهای مربوط پرونده هستهای ایران مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرد. همزمان با رایزنیهای داخل آژانس تلاشهای دیپلماتیک پیرامون این پرونده در شرق و غرب نیز ادامه دارد.
البرادعی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ابراز خوش بینی کرد که هنوز شانس برای یک توافق بینالمللی در خصوص برنامه هستهای ایران وجود دارد و ضرورتی برای گزارش پرونده به شورای امنیت نیست. وی که به مذاکرات ایران و روسیه اشاره میکرد. ابراز امیدواری کرد که این توافق طی هفته آینده بدست آید.
این در حالی است که فرانسه بار دیگر از ایران خواست فعالیتهای هستهای خود را در تمامی زمینههای تحقیقاتی و توسعه را به حالت تعلیق در آورد.
ژان باتیست ماتئی سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه روز سهشنبه در جمع خبرنگاران با اعلام این مطلب افزود: این موضع فرانسه، مواضع کشورهای آلمان و انگلیس نیز هست و این کشورها از ایران میخواهند تا برای تضمین صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود، تمامی فعالیتهای هستهای را به حالت تعلیق در آورد.
وی در پاسخ به سوالی پیرامون نتایج نشست اخیر معاون وزیر خارجه روسیه با مسوولان سه کشور اروپایی فرانسه، انگلیس و آلمان گفت: این نشست محرمانه بوده و در خصوص محتوای توافق ایران با روسیه، با نمایندگان کشورهای اروپایی مذاکره شده است.
انتقاد عنان از آمریکا
در تحولی دیگر کوفی عنان، دبیر کل سازمان ملل روز چهارشنبه از آمریکا خواست تا از لفاظیهای خود علیه ایران دست بردارد.
وی در مصاحبه با برنامهای تلویزیونی «چارلی رز» و در پاسخ به این پرسش در خصوص اظهارات اخیر دیک چنی، معاون ریاست جمهوری آمریکا گفت که تلاشهای برای دستیابی به راه حلی از طریق مذاکره با ایران بر سر محدوده برنامه هستهای این کشور ادامه دارد.
چنی در یک گروه لابی طرفدار اسرائیل مدعی شده بود که آمریکا برای جلوگیری از تلاش ایران برای تولید سلاح هستهای، تمامی گزینهها را حفظ کرده است.
عنان در این باره ادامه داد: باید تلاش کنیم تا لفاظیهای را کاهش دهیم و اجازه دهیم که مذاکرات در این خصوص به آرامی و حدیت ادامه یابد.
به گفته عنان: تهران به توافق هستهای اخیر آمریکا و هند به عنوان گواهی بر دوگانگی معیارهای غرب در پیگیری برنامههای هستهای ایران، استناد میکند.
دبیر کل سازمان ملل گفت: اما ایرانیها باید این مساله را نیز درک کنند که جهان چه انتظاری از آنها دارد. آنها باید راهی را برای متقاعد کردن جهانیان به این که در صدد هستهای شدن نیستند، بیابند. عنان تاکید کرد: توافقنامه هستهای هند و آمریکا، مذاکرات با ایران و توافق با این کشور را پیچیده و دشوار خواهد کرد.