امروزه پیام انقلاب اسلامی به هیچوجه منحصر برای کشورهای اسلامی نیست، علاوه بر ایدئولوژیک بودن این انقلاب که هر روز ابعاد وسیعتری در سطح جهان مییابد و هر بار نمودهای جدیدی چون مسلمانان کشورهای مختلف برای آزادی های مذهبی و یا تشکیل احزاب اسلامی در این کشورها را به همراه دارد، میتوان به بررسی تاثیر جهتگیری انقلاب اسلامی ایران در مجموعه حرکتهای جهانی پرداخت.
به عبارت دیگر مساءله این است که روند انقلاب اسلامی چه تاءثیری بر سیاست جهانی و خصوصاً در حرکت کشورهای جهان سوم به سوی توسعه و رونق اقتصادی ـ سیاسی داشته است؟ و اینکه انقلاب اسلامی ایران از بعد سیاسی، چه دستاوردهایی را برای کشورهای جهان سوم به همراه آورده است؟
در پاسخ به این پرسشها باید اندکی به ماهیت کشورهای توسعه نیافته توجه کرد: ازآغاز قرن بیستم این کشورها یکی از سختترین دورانهای خود را گذرانده و به واسطه عظمت مشکلات در همه شئون ناموفق باقی ماندند. نکته اصلی این است که معضل جهان سوم را در کجا باید جستجو کرد. تا اواخر دهه هفتاد میلادی شاید هنوز کسانی بودند که عقیده داشتند ریشه این مشکلات در قلمرو اقتصاد وی ا در محدوده سیاست آنها نهفته است اما اندیشههای جدیدی که در باب توسعه سخن میگوید دیگر این ایدهها را نمیپسندید.
انقلاب اسلامی ایران از همان ابتدا به نکتهای تاکید مینمود که امروز در اکثر تحقیقات توسعه ریشههایی از آن یافت میشود و آن، ایجاد باور در میان مردم، برای حرکت در این کشورها است.
حضرت امام خمینی(ره) از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی بارها میفرمودند که قبل از هر تلاشی، ملتها باید خود را باور کنند و یقین داشته باشند که با دست خود قادر هستند استقلال سیاسی و توسعه اقتصادی بوجود آورند و تا این باور ایجاد نشود هر حرکتی به نمونههایی چون تضادهای اجتماعی، دوگانگی فرهنگی، بدهیهای سنگین و غیره منتهی خواهد شد. تجربه هشت ساله دفاع مقدس و مقاومت انقلاب اسلامی در برابر تجاوز خارجی، نمونهای از این خودباوری یک امت است. چنانچه اگر تحول فرهنگی و وحدت کلمه در میان مردم وجود نداشت جنگ تحمیلی، در همان سالهای اولیه، همه چی زیرا درهم میشکست. این تجربه یعنی اتکای مردم و کوشش در تحول فرهنگی از جمله دستاوردهای مهمی است که انقلاب اسلامی به جهان عرضه کرده است.
با استفاده از چنین نمودهایی است که علمای توسعه امروزه هر کوششی برای توسعه را بدون توجه به این ظرفیت درونی غیرممکن میدانند. روند انقلاب اسلامی ایران بارها در حوادثی چون تهدیدات نظامی آمریکا، جنگ تحمیلی، محاصره اقتصادی و غیره استوار باقی مانده و توانسته است با همه فشارهای اقتصادی و سیاس، راه خود را با شیوههای مبتنی بر استقلال ادامه دهد. این دقیقاً برای دنیایی که تا چند سال پیش تنها راه نجات جهان سوم را در وابستگی بیشتر به قدرتها میدانست تجربه نوینی بود که تفکر خود را برای رهایی از وابستگی و اتکا به استقلال خود تغییر دهد. انقلاب اسلامی ایران این نکته را ثابت کرده است اگر ملتی در حفظ استقلال خود مصمم باشد قادر است هرگونه سختی را تحمل نماید و این همان نکتهای است که جهان سوم برای شروع حرکت خود به آن بسیار نیاز دارد.
تجربه انقلاب اسلامی ایران زمانی کامل شد که در مرحله روند بازسازی اقتصادی نیز همین ظرفیت بالای بردباری را عرضه کرد و بنایی را شروع به ساخت کرد که بر هر جزء آن مفهوم بلند استقلال فکری و فرهنگی و هویت اسلامی مردم و هوشمندی ملت ایران ترسیم شده است.
به این صورت است که انقلاب اسلامی ایران توانسته است مجموعهای کامل از تجربه را در زمینههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به جهان عرضه کند.