اصلیترین پیام همهپرسی اخیر ترکیه
تحدید قدرت ژنرالهای ترک مهمترین پیامد تغییر اخیر در قانوناساسی ترکیه محسوب میشود. ژنرالها همواره سعی داشتهاند از طریق نفوذ بر دادگاه قانوناساسی و ریاست جمهوری، لائیسیته را بر پیکره آنکارا تزریق نمایند. این در حالی است که با انتخاب رئیسجمهور توسط مردم ترکیه این ساختار به صورت خودکار در هم میشکند. از این رو احتمال کودتای ارتش در معادلات سیاسی ترکیه به صورت خودکار کاهش مییابد.
مثلث حزب جمهوریخواه خلق، ارتش و دادگاه قانوناساسی ترکیه طی سالهای اخیر تلاش گستردهای را در راستای تخریب وجهه اسلامگرایان از خود بروز دادهاند. این روند در جریان انتخاب عبدالله گل به عنوان رئیسجمهور جدید ترکیه پس از احمد نجدت سزر، به نقطه اوج خود رسید. پس از انحلال پارلمان ترکیه و برگزاری انتخابات سراسری در این کشور، حزب عدالت و توسعه توانست خود را به عنوان اصلیترین سکاندار کشتی آنکارا در نظام بینالملل معرفی نماید. پیروزی قاطع اسلامگرایان در انتخابات پارلمانی اخیر سبب در هم شکستن مثلث دفاع از لائیسیته در ترکیه شد. بر این اساس در ساختار داخلی دو حزب دموکرات و جمهوریخواه خلق تنشهایی مزمن بوجود آمده است. این تنشهای مزمن تا به امروز ادامه داد.
آمریکا و مسئله ترکیه
پیروزیهای پیدرپی حزب عدالت و توسعه در صحنه سیاسی آنکارا سبب نگرانی شدید کاخ سفید شده است. بحران بوجود آمده در سیاست خارجی ترکیه و طرح مسئله حمله احتمالی آنکارا به شمال عراق سبب تشدید تنشها بین ترکیه و آمریکا شده است. از سوی دیگر، حزب عدالت و توسعه بحث تعطیلی پایگاه اینجرلیک را به صورتی علنی و جدی مطرح ساخته است. ایالاتمتحده آمریکا دخالت خود را در امور سیاسی آنکارا همواره با ظرافت خاصی انجام داده است. ژنرالهای ترک حلقه وصل کاخ سفید و سنا به پارلمان ترکیه محسوب میشوند اما این حلقه هماکنون بسیار ضعیف و شکننده شده است. واشنگتن در حال حاضر خود را با اراده ملت ترکیه طرف میبیند. هشدار اخیر آنکارا مبنی بر برچیده شدن پایگاه اینجرلیک نشاندهنده افزایش جسارت دولت وپارلمان ترکیه در مقابل ایالاتمتحده آمریکاست. حرکت همگام ملت، پارلمان ودولت ترکیه به سوی گذار از دموکراسی میلیتاریستی و خفقانآوری که توسط ژنرالها و احزاب لائیک ایجاد شده است سیمای سیاسی این کشور را نسبت به قبل متمایز ساخته است. در شرایط فعلی حاکم بر ترکیه جریانهایی مانند حزب جمهوریخواه خلق سخنی برای گفتن ندارند. آنها مقهور اراده ملت ترکیه و توانایی اردوغان و همراهانش شدهاند. موفقیت حزب عدالت و توسعه در توسعه اقتصادی آنکارا نیز برگ برنده این حزب در بین شهروندان ترک محسوب میشود. فاصلهگیری مردم ترکیه از سیاستمداران و نظامیانی مانند "احمد نجدتسزر"، "ژنرال بیوک آنیت" و"دنیز بایکال" سرآغاز استقلال سیاستهای آنکارا از واشنگتن است. استقلالی که حیات سیاسی پایدار آنکارا در خاورمیانه و جهان را تضمین خواهد کرد.
اخیرا نخستوزیر ترکیه با تاکید بر اینکه کشورش برای حمله به شمال عراق برای سرکوب "پ.ک.ک" به اجازه کسی نیاز ندارد؛ درباره عواقب تصویب قطعنامه بر ضد آنکارا در کنگره آمریکا و تاثیر آن بر افزایش احساسات ضدآمریکایی در کشورش هشدار داد.
نخستوزیر ترکیه در این راستا تاکید نموده است که ترکیه بارها از دولت عراق و آمریکا خواسته است که به حضور جداییطلبان پ.ک.ک در شمال عراق پایان دهند، اما آنها هیچ اقدامی را در این باره انجام ندادهاند.
سومین پیروزی متوالی اسلامگرایان ترکیه در جریان همهپرسی قانوناساسی سبب تقویت وجهه عبدالله گل و رجبطیب اردوغان شده است.
با این پیروزی اسلامگرایان به اصلیترین بازیگر معادلات سیاسی آنکارا تبدیل شدهاند. رجبطیب اردوغان و عبدالله گل به عنوان نماد اسلامگرایان سیاسی در ترکیه توانستهاند وجهه مردمیو سیاسی خود را تقویت نمایند. از سوی دیگر، افزایش قدرت اسلامگرایان مترادف با کاهش قدرت نفوذ احزاب سکولار، ارتش و دادگاه قانوناساسی آنکارا خواهد شد .میل گذار از آمریکا نیز در بین مردم و دولت فعلی ترکیه شدت گرفته است. مسلما ادامه این روند حلقه محاصره را بر طرفداران لائیسیته در ترکیه تنگتر خواهد کرد.