* آقاى دکتر ! اگر موافق باشید بحث را از دلایل عقب نشینى اسرائیل در مسأله آزادى اسرا شروع کنیم. فکر مى کنید که چرا رژیم صهیونیستى به شرایط جنبش حزب الله در عملیات آزادى اسرا تن داد و اساساً چه عواملى موجب شد اولمرت حاضر شود پاى موضوع مبادله اسرا با حزب الله حاضر شود و به این کار تن دهد؟
** در پاسخ به این سؤال شما باید بگویم که اولمرت به این خاطر به مبادله اسرا با حزب الله تن داد زیرا چاره اى جز این نداشت و این راه تنها راه پیش روى وى بود بویژه این که اوضاع و شرایط فعلى حاکم بر اسرائیل به هیچ وجه به نفع وى نیست. نخست وزیر اسرائیل در طول دوران حکومت خود جرائم زیادى را در زمینه هاى سیاسى و اقتصادى مرتکب شده است که آخرین مورد از جرائم وى چنانکه ثابت شده است اخذ رشوه است. به همین دلیل اولمرت براى این که بتواند بر این اشتباهات خود سرپوش بگذارد و تصویر منفى خود را در نظر افکار عمومى اسرائیل تغییر دهد مجبور شد تا به نوعى به یک توافق سیاسى با حزب الله تن دهد تا شاید با این روش بتواند تا حدى وجهه تخریب شده خود را بازسازى کند.
البته حزب الله قبلاً نیز چند بار توانسته بود اسرائیل را وادار به مبادله کند و این تبادل اسرا میان اسرائیل و حزب الله اتفاقى نیست که براى بار اول افتاده باشد به همین دلیل اولمرت فهمید که مى تواند با حزب الله به مبادله اسرا بپردازد زیرا قبلاً نیز سابقه این امر وجود داشت .
مورد سوم این است که حزب الله آشکارا چندین بار اعلام کرد که هرگز از مطالبه اسراى خود دست بر نخواهد داشت. بدین ترتیب همه این دلایل اولمرت را مجبور کرد تا با میانجیگرى سازمان ملل متحد و توافق حزب الله اقدام به مبادله اسرا کند.
* اغلب ناظران از آزادى اسرا به عنوان دستاوردى براى جنبش حزب الله یادکرده اند به نظر شما در این جریانات چه امتیازاتى نصیب حزب الله و مقاومت شد؟
** در این تبادل اسرا، حزب الله امتیازات فراوانى را بدست آورد. نخستین امتیاز حزب الله این است که ثابت کرد این جنبش هرگز اسراى خود را فراموش نمى کند که البته امر بسیار مهمى است بویژه این که تمامى احزاب سیاسى فعال در لبنان چه احزاب مقاومت و چه سایر حزب ها تاکنون چنین کارى نکرده بودند اما برعکس اینها، حزب الله نشان داد که همواره در فکر آزادى اسراى خود و سایر اسیران دربند رژیم صهیونیستى است و آنان را به فراموشى نمى سپارد و همواره براى آزاد کردن آنها تلاش مى کند. علاوه بر اسرا تعدادى از اجساد شهیدان لبنانى نیز در اختیار رژیم صهیونیستى است که باز این اقدامات حزب الله به همگان نشان داد که حتى به دنبال بازگرداندن اجساد شهدایش نیز هست.
دومین امتیازى که حزب الله بدست آورده است این است که نشان داد تفاوتى میان اسراى لبنانى و اسراى فلسطینى قائل نیست و این جنبش براى آزادى تمامى اسراى عربى فعالیت مى کند وحال مهم نیست این اسرا متعلق به خود حزب الله باشد یا نه. به همین دلیل ما شاهد هستیم که بار ها اسیرانى که به احزاب سیاسى عربى اعم از فلسطینى، اردنى، سورى و لبنانى تعلق داشته اند آزاد شده اند.
سومین امتیاز بدست آمده آشکار شدن این واقعیت است که حزب الله تنها خواهان آزادى اسیران شیعه نیست بلکه براى این جنبش هیچ فرقى میان اسراى شیعه یا سنى و یا پیروان سایر ادیان و مذاهب که در بند اسرائیل هستند وجود ندارد که این امتیاز نیز در بافت طایفه اى لبنان امتیاز بسیار مهمى براى حزب الله است به همین خاطر است که حزب الله خواستار آزادى تمامى اسراى مقاومت چه فلسطینى و چه لبنانى یا شیعه و سنى است.
در حالت کلى مى توان گفت که این راهبرد داخلى حزب الله ثابت کرد این جنبش اکنون تبدیل به قدرت بزرگ و غیرقابل اغماضى شده است و قادر است طرفهاى خود را وادار به مذاکره کند و خود در مقابل آنها مقاومت نماید به عبارتى این جنبش نشان داد که توانایى پیروزى در عرصه دیپلماسى راهم دارد. همه این ها مواردى است که امتیازات فراوانى از لحاظ سیاسى چه در داخل لبنان و چه در منطقه براى حزب الله به ارمغان آورده است.
* آقاى دکتر! چرا این زمان براى مبادله اسرا انتخاب شد آیا این امر علت خاصى دارد و به مشکلات درونى رژیم صهیونیستى مربوط مى شود یا دلایل دیگرى مطرح است؟
** در این باره به احتمالات موجود اشاره کردم اما این را نیز باید به خاطر داشت که موضوع مبادله اسرا بحث مربوط به امروز و دیروز نیست بلکه چندین سال است که موضوع مبادله اسرا میان حزب الله و اسرائیل با وساطت سازمان ملل مطرح است ولى به خاطر پیچیدگى هاى موجود این مذاکرات به نتیجه نرسیده بود اما با ابتکارات میانجى جدید این موانع برداشته شد و دو طرف موفق شدند اخیراً به توافقاتى دست یابند و این تبادل اسرا صورت گیرد اما آنچه مهم است این که این اتفاق در بهترین زمان ممکن براى حزب الله صورت گرفت.
* برخى معتقدند ، رابطه اى میان راهبردى که تل آویو براى آتش بس با حماس و سازش باسوریه به اجرا گذاشته است با این قرار داد مبادله اسرا با حزب الله وجود دارد شما چه فکر مى کنید؟
** براى پاسخ به این سؤال باید به علل آمادگى این رژیم براى مذاکره با سوریه و همچنین دلایل آتش بس میان اسرائیل و حماس اشاره مختصرى داشته باشم. چندین سال است که مذاکرات غیر مستقیم میان اسرائیل و سوریه وجود دارد و همانطور که مى دانیم مذاکراتى در زوریخ سوئیس میان این دو طرف صورت گرفت و پس از آن مذاکرات به ترکیه منتقل شد و تمامى مذاکرات صورت گرفته مذاکراتى غیر مستقیم بوده است و نمى توان گفت که مذاکراتى به معناى واقعى کلمه میان سوریه و اسرائیل صورت گرفته است بلکه تنها تبادل آرا بوده است نه بیشتر از آن. به همین دلیل نمى توان گفت که مشکلات موجود بر سر بلندى هاى جولان به پایان رسیده است و باز به همین علت نمى توان ارتباط زیادى میان تبادل اسرا میان حزب الله و اسرائیل و مذاکرات تل آویو - دمشق قائل شد.
از سوى دیگر سیاست اولمرت براى اعلام آتش بس با حماس و تبادل اسرا نیز ارتباط خاصى وجود ندارد اما آنچه مسلم است اینکه فلسطینى ها به خوبى مى توانند از این شیوه حزب الله در تبادل اسرا استفاده کنند زیرا یکى از سربازان اسرائیلى که هم اکنون در اختیار فلسطینى هاست و فلسطینى ها اکنون مى دانند که نباید این سرباز را رایگان و به طور یک طرفه آزاد کنند و مى توانند امتیازات فراوانى را براى آزادى این اسیر اسرائیلى بدست آورند.
مورد بعدى این است که اسرائیل اکنون از سوى چند دولت غربى تحت فشار است تا مذاکراتى را با حماس آغاز کند زیرا اگر دولتى بدون حضور حماس در سرزمین هاى اشغالى به طور یکجانبه اعلام استقلال کند مشکل چندانى حل نخواهد شد زیرا حماس اکنون به وزنه مهمى در فلسطین تبدیل شده است پس به این دلایل اسرائیل وادار شد به آتش بس با حماس تن دهد. ادامه دارد...