مصطفی کاظمی
برگزاری انتخابات و مراجعه به آرای عموم جلوهای از استقرار نظام مشارکتپذیر و برآیند واقعی از وجود نظام مردمسالار و مسالمتجوست. در نظامهای مردمی و پویا نهاد حاکمیت با تکیه بر اصل مشارکت عام همواره خود را در معرض سنجش عموم قرار داده و در واقع خصوصیت نقدپذیری و پذیرش معایب احتمالی را به نمایش میگذارد و از این طریق به ثبات و استحکام نظام کمک میکند.
به بیان دیگر مردم به عنوان ناظران همیشگی و چشمان بیدار، مراقب نهادهای حاکمیت مشارکتجو بوده و با حضور در عرصههایی چون انتخابات ضمن به نمایش گذاشتن میزان درک و فهم سیاسی خود، این اجازه را به مراکز قدرت و حاکمیت میدهند که در یک مفاهمه باورپذیر، به خود پالایی پرداخته و چهره تازه و نویی را از خود برای ادامه حیات و استمرار تثبیت ارکان قدرت نظام، جلوهگر سازد. در این میان مساله مهم مسئولیت دو جانبه مردم و نهاد حاکمیت است.
یعنی هر چه حس مسئولیت و احساس تکلیف نزد مردم برای افزایش توان کنترلی خود بر نهادهای منتخب با حضور در صحنههایی چون انتخابات بیشتر باشد، امکان تحقق خواستهای آنان از یکسو و عدم انحراف حاکمیت از اصول و معیارهای تعریف شده و جاری از سوی دیگر، از بین رفته و اصل مهم چرخش نخبگان همچنان فعال بوده و بستر و زمینه احتمالی انباشت و تمرکز قدرت نیز از بین برود. بر اساس اصل مسئولیت اجتماعی افراد در یک نظام کثرتگرا و مشارکتپذیر، هیچکس نمیتواند خود را از بدنه جامعه جدا بداند و این تصور را داشته باشد که مشارکت و یا عدم مشارکت وی در عرصه مهمی چون انتخابات، تاثیری بر سرنوشت آینده کشور ندارد.
بدون تردید در پرتو مشارکت اجتماعی است که میتوان دیدگاهها و عقاید خود را منتقل کرد و هیچ تریبونی قویتر از پدیده انتخابات نیست که از طریق آن افراد جامعه بتوانند عملکرد بخشهای مختلف حاکمیت را مورد بررسی مستقیم قرار دهند. در همین پیوند، از دیگر جلوههای مسئولیت اجتماعی افراد در صحنهای مانند انتخابات، میتواند تقویت موقعیت نظام در برابر چالشهای بینالمللی باشد. به این معنا که حضور گسترده و مثبت افراد جامعه در عرصههای اجتماعی به هنگام بروز وضعیتهای سیاسی حاد و خطرناک بینالمللی، موقعیت و جایگاه حکومت را تحکیم بخشیده و مانع فرو پاشی آن از درون به وسیله عواملی چون فاصله میان دولت ـ ملت میشود.
در این چارچوب جمهوری اسلامی ایران که توانسته است در مدت 27 سال همواره در عرصه پشتیبانی مردم از نظام زبانزد جهانیان باشد، اکنون در آستانه دو موقعیت مهم داخلی و بینالمللی است. مهمترین موضوع داخلی که میتواند بر شرایط دشوار بینالمللی کشور تاثیر بگذارد، انتخابات خبرگان رهبری و شورای اسلامی است که با افزایش تلاش غرب برای تصویب قطعنامه تحریم ایران همزمان شده است.
بدون تردید حضور گسترده و آگاهانه و از روی حس مسئولیت و وطن دوستی مردم در این انتخابات میتواند در نهایت بنیادهای نظام جمهوری اسلامی ایران را تحکیم بخشد و حتی در صورت قرار گرفتن کشور در وضعیتهای نامناسب بینالمللی، پیوند میان ملت و حاکمیت نه تنها تضعیف نشده، بلکه تقویت هم بشود و در این صورت بدترین شرایط بینالمللی هم نمیتواند تاثیر چندانی بر اوضاع داخلی داشته باشد. با توجه به مجموع شرایطی که وجود دارد، میتوان به این باور رسید که ملت ایران چون گذشته موقعیت خطیر کشور را درک کرده و برای حفظ آنچه خود در طول 27 سال گذشته ساخته است، دریغ نخواهد کرد و روز 24 آذر پیوندی مستحکم میان ملت و نظام بر اساس اصل حس مسئولیت ایجاد خواهد شد. انشاء الله.