گروه بینالملل: در حالی که حدود یک هفته از اعلام نتایج انتخابات پارلمانی فلسطین و پیروز گسترده حماس گذشته است، هنوز جامعه جهانی مواضع واحدی در قبال دولتی که حماس تشکیل خواهد نگرفته است. از سویی اسرائیل اعلام کرده که با دولت حماس مذاکره نخواهد کرد و حتی از رفت و آمد و اعضای این جنبش در مناطق اشغالی جلوگیری خواهد کرد. کمیته چهار جانبه متشکل از آمریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و سازمان ملل نیز اعلام کرده کمکهای خود به تشکیلات خود گردان فلسطین را مشروط خواهد کرد؛ شروطی که حماس اعلام کرده حاضر به پذیرفتن آن نیست. در عین حال به نظر میرسد هر یک از اعضای این کمیته دیدگاههای نسبتا متفاوتی در مورد حماس دارند. به عنوان نمونه ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه سه شنبه شب در مصاحبه مطبوعاتی سالیانه خود در جمع هزاران خبرنگار گفت که روسیه حماس را یک سازمان تروریستی نمیداند. از سوی دیگر کشوهای عربی نیز عمدتا از پیروزی حماس حمایت کردهاند.
در این میان جیمیکارتر رئیسجمهور اسبق آمریکا که در انتخابات فلسطین نیز هیئت ناظران بینالمللی بود پس از بازگشت به واشینگتن شدیدا از مواضع حماس حمایت کرده است. کارتر در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «ممانعت از تشکیل دولت آینده فلسطین از سوی حماس، بحران بزرگی ایجاد خواهد کرد. » جیمیکارتر درباره انتخابات فلسطین گفت: «این انتخابات موفقترین انتخاباتی بوده است که هیات نظارت بر آن نظارت داشته است. تا به حال شاهد هیچ انتخاباتی بهتر از از انتخابات فلسطین نبودهایم. » وی در ادامه درباره دیدارش با نمایندگان حماس بعد از اعلام خبر پیروزی این جنبش در انتخابات گفت: «از سال 1996 با هیچ یک از اعضای حماس ملاقات نداشتهام. آنها به من اعلام کردند که قصد تشکیل دولت یکپارچه ملی و سالم با حضور وزرایی از جنبش فتح را دارند.» وی درباره احتمال قطع کمکهای آمریکا به حماس نیز گفت: «آمریکا قوانین قاطعی درباره اراده کمکهایش دارد، اما این امر برای سازمانهای سازمان ملل و کشورهای عربی مصداق پیدا نمیکند. همچنین اتحادیه اروپا نیز از آزادی زیادی برای اختصاص کمکهایش برخوردار است. آمریکا میتواند بدون اشاره به دولت فلسطین و از طریق سازمان ملل و یا سازمانهای دیگر از جمله یونیسف، کمکهایی را به ملت آن ارائه دهد.»
وی در ادامه به خطرات ناشی از قطع کمکها به تشکیلات خود گردان اشاره کرد و گفت:« در تشکیلات خود گردان نزدیک به 60 هزار نیروی امنیتی وجود دارد که 10 هزار تن از آنها را تنها افراد مسلح تشکیل میدهند که ممکن است قطع حقوق ماهیانهشان واکنشهای خشونتآمیزی را به همراه داشته باشد. » وی در پاسخ به این که آیا احتمال تعامل اسرائیل با حماس وجود دارد، گفت: «بحران بزرگ بعدی زمان تشکیل دولت است و اینکه آیا اسرائیل به نمایندگان اجازه چنین کاری را میدهد یا خیر؟ در حال حاضر دولت اسرائیل به نمایندگان حماس به رغم انتخابشان در انتخابات، اجازه رفت و آمد به نوار غزه و کرانهباختری را نمیدهد. حال آنها چگونه قادر به تشکیل دولت خواهند بود؟» کارتر ادامه داد: «به طور حتم اگر نتیجه انتخابات دموکراتیک فلسطین این باشد که "مسئولان منتخب قادر به فعالیت نباشند، مردم فلسطین احساس میکنند که به آنها و انتخاباتشان توهین میشود. » وی شروط اسرائیل را برای بازگشت به پای میز مذاکره مبنی بر خلع سلاح گروههای مسلح، شرطهایی محال دانست و گفت: «اجرای این شروط نه تنها در فلسطین بلکه در مصر و آمریکا هم محال است. » رئیس جمهور اسبق آمریکا درباره به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی حماس بیان داشت: «موضعگیری حملاس واضح است. آنها در صورتی اسرائیل را به رسمیت خواهند شناخت که اسرائیل هم دولت فلسطین را به رسمیت بشناسد. همچنین حماس از 18 ماه پیش تا به حال آتش بس با اسرائیل را نقض نکرده است. »
تنگناهای مالی فلسطینیها
هشدار کارتر در حالی اعلام نمیشود که اسرائیل همین حالا بخشی از تعهدات مالی خود به تشکیلات خود گردان را لغو کرده است. یک مقام اسرائیلی دیروز اعلام کرد اسرائیل انتقال 45 میلیون دلار درآمدهای مالیاتی و گمرکی را به تشکیلات خود گردان متوقف کرده است. مارکرگو سخنگوی وزارت امور خارجه اسرائیل اعلام کرد: انتقال درآمدهای مالیاتی متوقف میشود و این مسئله به دلیل پیروزی حماس است.
مقامات فلسطینی اعلام کردند پرداختهای اسرائیل برای ماه ژانویه چند روز به تعویق افتاده که این امر آنها را در پرداخت حقوق 137 هزار کارمند دولت ناتوان کرده است و آمار بیکاری در اراضی فلسطینیان بسیار بالاست و بسیاری از خانوارهای فلسطینی به حقوق دولت وابستهاند. تشکیلات خودگردان به طور کل 6/1 میلیون دلار هر ماهه لازم دارد تا حقوق کارمندانش را بپردازد. قطع ارسال پول مالیاتها در کنار احتمال قطع کمکهای کشورهای غربی میتواند مشکلات مالی زیادی برای دولت فلسطین و حماس ایجاد کند. اما مقامات حماس در این روزها اعلام میکنندکه توانایی دارند که این کمبود را با دریافت کمکهایی از کشورهای عربی و مسلمان جبران کنند. به عنوان مثال یکی از اعضای تبعیدی حماس در لبنان گفت: « ما به منابع جایگزین دیگری مینگریم و به خودمان اجازه نمیدهیم که باج دهیم. ما هیچ شرطی را از هیچ کسی نمیپذیریم و ما آماده انجام گفت و گو هستیم. » حماس اینم امر را روشن نکرده که چه میزان بودجه دارد و این در حالی است که رهبرانش میگویند این جنبش هیچ نگرانی مالی به دلیل کمکهای ارسالی از کشورهای عربی نظیر قطر، کویت و موسسههای خیریه اسلامیدر سراسر جهان ندارد. سوریه نیز اعلام کرد: اگر قدرتهای غربی تامین مالی را متوقف کنند، کسورهای عربی باید این شکاف را پر کنند. فاروق الشرع وزیر امور خارجه سوریه نیز اعلام کرد: سوریه این پیشنهاد را در اجلاس کشورهای عربی در ماه مارس ارائه میکند. این در حالی است که برخی از مقامات غربی نیز با قطع کمکها به حماس مخالف هستند. به عنوان مثال پل ولفوویتز رئیس آمریکائی بانک جهانی گفته است، کمکها به فلسطین به رغم پیروزی حماس نباید قطع شود.
دیدار عباس با پادشاه اردن
در چارچوب تحرکات دیپلماتیک بعد از پیروزی حماس، محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان به چند کشور عربی از جمله اردن و مصر سفر کرده است. همزمان چند تن از رهبران حماس نیز به کشورهای عربی از جمله مصر سفر کردهاند. ملک عبدالله دوم پادشاه اردن بعد از دیدار با محمود عباس گفت: «پیروزی جنبش حماس در انتخابات قانونگذاری فلسطین انتخاب مردم فلسطین است که باید به آن احترام گذاشت.» وی همچنین بر ضرورت درک مسائل و شرایط موجود در سرزمینهای فلسطینی و برخورد با واقعیتهای آن تاکید کرد و گفت: « فلسطینیان باید به جهان ثابت کنند شرکایی هستند که میتوانند صلح را تحقق بخشند. » ملک عبدالله گفت: طی دیدار خود یا تونی بلر نخست وزیر انگلیس و دیدار هفته آیندهاش با جورج بوش رئیسجمهور آمریکا در این خصوص به بحث و تبادلنظر خواهد پرداخت. عباس نیز بعد از دیدار و ترک امان به سوی قاهره در جمع خبرنگاران گفت: تعهدات فلسطین شناخته شده است که از توافقنامه اسلو شروع شده و به طرح نقشه راه میانجامد و معتقدم همگی بر اساس این دو موضوع احساس مسئولیت کرده و تا تکمیل روند سیاسی به تعهدات خود عمل کنند. او اشاره کرد که اوضاع شورای قانونگذاری تغییر کرده ولی سیاست دولت فلسطین هرگز تغییر نمیکند. عباس در خصوص اظهارات چهار جانبه در باره جنبش حماس گفت: حماس تاکنون موضعگیری سیاسی خود را مشخص نکرده است. سازمان آزادی بخش فلسطین تنها نماینده قانونی است که با اسرائیل توافقنامههایی را امضا کرده است و تمامیتواففقنامههای امضا شده به نام این سازمان است. همزمان با دیدار محمود عباس از کشورهای عربی یک منبع حماس از دیدار قریب الوقوع اومازن و خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس خبر داد.
یک مسئول بلند پایه جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در کرانهباختری رود اردن که خواست نامش ذکر نشود با اعلام این خبر به خبرگزاری رویترز گفت: ابومازن به منظور بررسی روابط سیاسی آینده بین ریاست تشکیلات خود گردان فلسطین و دولت آینده با خالد مشعل دیدار خواهد کرد اما وی به زمان و محل دیدار آنها اشارهای نکرده. اما کانال 10 تلویزیون رژیم اسرائیل سی خبری اعلام کرد: رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس طرف دو روز آینده با ابومازن در قاهره دیدار و گفتوگو خواهد کرد.