دادستان کل دادگاه جنایی بین المللی در تحولی بی سابقه 10 اتهام جنایی را علیه عمرحسن البشیر رئیس جمهور سودان وارد کرد . < لوئیس مورنو اوکامپو> دادستان کل دادگاه بین المللی ادعا کرده است که رئیس جمهور سودان طرحی را برای نابودی 3 گروه قومی غیر عرب در دارفور به نام های <فور> ، <زقاوه> و <مسالیت> اجرا کرده است. اعضای این 3 گروه قومی، بخش بزرگی از گروه های مسلح اپوزیسیون دارفور را تشکیل می دهند . اقدام بی شرمانه دادستان کل دادگاه جنایی بین المللی در خصوص اتهام زدن به رئیس جمهور یک کشور مستقل به عقیده برخی نوعی گستاخی و دخالت است . این برای اولین بار است که چنین اتهاماتی علیه رئیس جمهوری کشوری وارد می شود . مقامات سودانی نیز شدیدا به این مسئله واکنش نشان دادند. این مقامات و بسیاری از رهبران عرب و آفریقایی خاطر نشان کردند که این اقدام دادگاه جنایی بین المللی، گامی در جهت بهبود زخم های سودان نیست. دادستان دادگاه بین المللی چنین اعلام کرده است که رئیس جمهور سودان مسئول نقض حقوق بشر و تجاوزات صورت گرفته از سوی شبه نظامیان طرفدار دولت در غرب سودان به نام < جنجاوید> است .
اوکامپو اعلام کرده که میلیون ها آواره و بی خانمان سودانی تحت تهدیدهای مداوم ، بدرفتاری، شکنجه و مرگ از سوی جنجاوید قرار دارند. وی بر این عقیده است که < نسل کشی یک جنایت عمدی است و ما نباید منتظر بمانیم تا 5/2 میلیون آواره سودانی جان خود را از دست بدهند.> این مسئله که مشکلات اجتماعی سودان را می توان به صورت نمایشی حل کرد، با تردید روبروست . لیست تراژدی های لاینحل و درگیری های بی پایان سودانی ها بسیار طولانی است . سودان با خشم به اظهارات اوکامپو واکنش نشان داد وچنین اظهاراتی را با انگیزه سیاسی توصیف کرد. عبدالمحمود عبدالحلیم سفیر سودان در سازمان ملل حکم اوکامپو را نوعی عدالت زور گویان علیه ضعیفان یادکرده است. اوکامپو تاکید می کندکه این مسئله را درک می کند که چرا برخی رهبران عرب وآفریقایی با چشم حقارت به ابعاد محاکمه رئیس جمهور سودان می نگرند و می گوید: من نسبت به استانداردهای دوگانه قدرت ها آگاه هستم. ما یک دادگاه بی طرف هستیم. سودان نسبت به عواقب جدی حکم دادگاه بین المللی هشدار داده واعلام کرده است که دیگر نمی تواند امنیت پرسنل سازمان ملل در دارفور را تضمین کند. این اظهارات، سازمان ملل را برآن داشت که نیروهای غیر ضروری خود را از دارفور خارج کند. نگرانی های فزاینده ای در زمینه عقبگرد سیاسی در سودان وجود دارد. انتظار می رود، شبه نظامیان به ویژه شبه نظامیان جنجاوید دست به اقدامات تلافی جویانه بزنند. دولت البشیر نسبت به حکم دادگاه بین المللی معترض است و در حال لابی در شورای امنیت سازمان ملل با کشورهایی نظیر روسیه وچین برای بلوکه کردن اتهامات نسل کشی علیه رئیس جمهوری خود است. البشیر و مقامات وفادار وی به از سرگیری مبارزات خود علیه دشمنان سودان متعهد شده اند.
مقامات سودانی جنگ در دارفور را تلاشی مشروع برای سرکوب شورش ها می دانند، مقامات ارشد سودانی خاطر نشان کرده اند، فردی که باید تنبیه شود. هیچ کس نیست جز شیخ حسن الترابی رئیس سابق پارلمان و رئیس شبه نظامیان اسلامگرای سودان. در حقیقت بسیاری از ناظران سودانی و نه تنها طرفداران البشیر تاکید دارند که مسئول خشونت های دارفور الترابی است. الترابی شدیدا چنین اتهاماتی را رد می کند. وی تاکید دارد که خشونت ها در دارفور پس از آن رخ داد که او سمت خود به عنوان رئیس جبهه ملی اسلامی و ریاست پارلمان سودان را از دست داد. الترابی به الاهرام گفته است : من طرفداران و حامیان زیادی در دارفور و سایر مناطق غرب سودان دارم. نکته این است که البشیر همچنین رئیس جمهور سودان است ، بنابر این مسئولیت نهایی متوجه اوست.
امروز دارفور مقر <حزب معروف کنگره> به شمار میآید. هر چند این الترابی است که رئیس این حزب - بزرگترین حزب اپوزیسیون- قلمداد می شود. کاملاروشن است که الترابی مربی ومغز متفکر رهبران جنبش عدالت و تساوی از جمله خلیل ابراهیم محسوب می شود. در ضمن گروه های اپوزیسیون مسلح دارفور که به دنبال استقلال هستند، حمایت خود را از اوکامپو اعلام کرده اند. آنها بیانیه هایی را مبنی بر لزوم اجرای عدالت در مورد مسئولان خشونت های دارفور منتشر کرده اند. عبدالوحید محمد نور رهبر ارتش آزادیبخش سودان که در تبعید و در پاریس به سر می برد، در گفتگویی با الاهرام اظهار داشته است: من آماده ام تا در صورت نیاز محاکمه شوم. من وجدان راحتی دارم زیرا برای مردم کشورم جنگیدم نه علیه آنها . وی تصمیم اوکامپو را تاریخی توصیف کرده است و خاطرنشان می کند آماده است تا به طور کامل با دادگاه جنایی بین المللی همکاری کند. محمد نور می افزاید: ما موافق دادگاه بین المللی هستیم و بر اجرای قطعنامه 1593 شورای امنیت سازمان ملل و پایبندی به آن تاکید داریم. قطعنامه 1593 که در سال 2005 تصویب شد، اعلام می کند که دولت سودان و همه طرف ها در درگیری های دارفور باید کاملابا دادگاه جنایی بین المللی و دادستان آن همکاری کنند.
آوارگان سودانی در غرب نیز حمایت خود را از اوکامپو اعلام کرده اند. هزاران آواره سودانی در لندن با برافراشتن پلاکاردهایی شعارهایی علیه رئیس جمهور سودان و اطرافیان وی سردادند. برنارد کوشنر وزیر امور خارجه فرانسه نیز به همراه نیکلاس سارکوزی رئیس جمهور این کشور رژیم سودان را محکوم کرده و هشدار داده است که آنها هیچ گزینه ای جز همکاری با دادگاه بین المللی ندارند. کوشنر گفته این تصمیمی است که البشیر باید به آن احترام بگذارد. ما به عدالت احترام می گذاریم. گوردون براون نخست وزیر انگلیس هم گفته دادگاه جنایی بین المللی از حمایت ما در اقداماتش برخوردار است . بان کی مون دبیر کل سازمان ملل هم ابراز امیدواری کرده است که عملیات حفاظت صلح سازمان ملل و فعالیت های بشر دوستانه در دارفور همچنان ادامه پیدا کند. اما همسایگان سودان وحدت خود را با خارطوم و برخلاف قدرت های غربی اعلام کردند. شورای همکاری خلیج فارس، گروه منطقه ای ساحل و صحرا - که سودان نیز عضوی از آن است - و اتحادیه آفریقا همگی نسبت به حکم دادگاه بین المللی ابراز نگرانی کرده اند. اتحادیه عرب اعلام کرده است که اعضای این اتحادیه نشست اضطراری را در قاهره برای بررسی بحران سودان برگزار کردند. عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب هم خواستار هوشیاری و خویشتن داری شده است. حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در پاریس نیز هشدار داد که تصمیم دادگاه جنایی بین المللی به طور غیرعمد به خشونت ها در دارفور دامن می زند و منجر به قطع مذاکرات میان دولت سودان و گروه های اپوزیسیون مسلح دارفور خواهد شد.
صادق المهدی رهبر حزب امت سودان نیز نسبت به عواقب منفی تصمیم دادگاه بین المللی علیه البشیر ابراز نگرانی کرده است. وی افزود: به عقیده من محاکمه و متهم کردن روسای جمهوری، یک اقدام خطرناک است. المهدی همچنین گفت: اکنون زمان وحدت ملی در سودان است و همه طرف ها باید در کشور متحد شوند. وی تاکید کرد که رقابت های سیاسی، اختلافات و درگیری های داخلی هیچ سودی برای سودان ندارد. المهدی به منابع عظیم نفتی سودان اشاره می کند و می گوید، سودان در معرض شکوفایی اقتصادی قرار دارد و مردم سودان و رهبری آن باید از این چشم انداز مطلوب اقتصادی بهره ببرند. هدف گیری هر فردی در کشور به ویژه رهبر آن، هدف گیری سودان ، مردم آن ، ثبات، صلح و امنیت است. وی در عین حال، اهمیت پیشرفت دموکراسی و اصلاحات سیاسی در سودان را کم ندانست و گفت، در این لحظه تاریخی ، ضروری است که دموکراسی در سودان، کنترل و اداره کشور در مسیرپیشرفت قرار گیرد.