* آقای رئیسجمهوری، شرایط فلسطین را در آستانه انتخابات پارلمانی 25 ژانویه چگونه ارزیابی میکنید؟
** ابتدا باید بگویم مجلس قانونگذاری فلسطین مکانی برای ابراز عقیده آزاده و شفاف است. این انتخابات بخصوص، با توجه به اینکه پس از کش و قوسهای طولانی انجام میشود از اهمیت بیشتری برخوردار است. از اینرو من از همه شهروندان فلسطینی برای مشارکت در آن دعوت به عمل میآورم.
به هر شکل ما در شرایط بسیار سختی به سر میبریم و میتوانیم بگویم که مرحلهای سرنوشتساز است، این مرحله میتواند رویکرد دموکراسی در فلسطین را رقم بزند، ما از زمان شکلگیری دولت خودگردان تصمیم گرفتیم رویکردی دموکراتیک داشته باشیم و در سایه دموکراسی زندگی کنیم و توجهی به طرفهایی که به این رویکرد ایمان ندارند نداشته باشیم، انتخابات سال 1966 هم در این چارچوب با همان شفافیت و آزادی برگزار شد. دوره انتخابات مختلف شهرداریها را برگزار کردیم و امروز هم برای اولین بار شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی چند حزبی هستیم. از اینرو میگویم چند حزبی و چند جانبه چون در سال 1996 این تعدد چندان به چشم نمیخورد زیرا در آن زمان برخی یا بسیاری از گروهها وارد این انتخابات نشدند و آنرا به دلایل مختلف تحریم کردند و حتی حکم به حرام بودن آن هم دادند.
* به تکثرگرایی در این انتخابات اشاره کردید. مگر اکنون غیر از فتح و حماس گروههای دیگری هم در این انتخابات مشارکت فعالی دارند؟
** بله در حال حاضر 11 لیست انتخاباتی در فعالیتهای انتخاباتی شرکت دارند که منعکسکننده دیدگاه گروهها، جریانها، شخصیتها و مؤسسات مدنی و غیر مدنی فلسطینی هستند و رقابت تنگاتنگی را برای به دست آوردن کرسیها پارلمانی انجام میدهند و سعی دارند اندیشهها و ایدئولوژیهای خود را از طریق مواضع خود در مجلس قانونگذاری فلسطین (پارلمان) که مکان اصلی ابراز عقیده صادقانه و شفاف است منعکس سازند. ما اکنون در پایان راهی سخت قرار داریم که از دسامبر سال گذشته آغاز شد، مخالفتها و موافقتهای زیادی را پشت سر گذاشتیم. بسیاری آن را تایید و بسیار دیگری آن را رد کردند، از اینرو ما تصمیم گرفتیم تا این انتخابات را از 17 جولای 2005 به دلایل مشکلات قانونی و غیر قانونی به این تاریخ تغییر دهیم.
* اما حماس این تعویق را غیر قانونی میدانست، نقش حماس را در این انتخابات چگونه ارزیابی میکنید؟
** کش و قوسهای زیاد و اختلافنظرهای گستردهای را پشت سر گذاشتیم، این مشکل همه جا به چشم میخورد و حتی برخی را بر آن داشت تا درخواست تعویق مجدد انتخابات را بکنند اما ما تصمیم گرفتیم که این انتخابات در موعد مقرر آن برگزار شود. در اینجا باید بگویم که طرفهای بینالمللی و محلی مختلفی وجود دارند که خواهان عدم مشارکت جنبش حماس در این انتخابات هستند، اما چه من با نظرات و دیدگاههای حماس موافق باشم و چه نباشم ـ که البته در بسیاری امور با هم توافق نظر و در بسیار دیگر اختلافنظر داریم ـ با این حال حماس را بخشی از ملت فلسطین میدانم.
پس از مشارکت حماس باید بر پایه و چارچوب واضح و شفافی انجام بپذیرد چارچوبی که زمینه آن بر پایه توافقنامه اسلو است.
* وضعیت داخلی جنبش فتح را چگونه ارزیابی میکنید؟
** در مورد وضعیت داخلی فتح باید بگویم که پس از پایان انتخابات داخلی به پایان رسیده و این تجربه توانست چند دستگیها را به پایان برساند. جنبش به انتخاب رایدهندگان احترام میگذارد و زمینه قانونی مشارکت تمامی گروههای فلسطینی را برای مشارکت در انتخابات فراهم کرده است.
*مساله قدس یکی از مسائل بغرنج این انتخابات است انتخابات در آنجا چگونه برگزار میشود؟
**باید تاکید کنم که دولت خودگردان فلسطین حاضر به پذیرش شرطهای اضافی برای برگزاری انتخابات در بیتالمقدس نیست و هرگز خواستههایی که ناقص پروتکل سال 1996 (برگزاری انتخابات در سال 1996 م) است را نخواهد پذیرفت. من در اینجا در این چارچوب موضع سرسختانهای اتخاذ کردم و اعلام کردم که این انتخابات باید بطور فراگیر و برای تمامی طیفها و اقشار ملت فلسطین برگزار شود و تمامی جریانهای سیاسی، فکری و عقیدتی فلسطین فرصت مشارکت در آن را داشته باشند. در این چارچوب پیش نیازهای مهمی برای انتخابات وجود دارد که مهمترین آن مساله قدس است، زیرا بخشی از وطن ما فلسطین است و بدیهی است که پایتخت فلسطین به شمار میرود، از این رو تصمیم گرفتیم که قدس بخشی از انتخابات باشد، هم در چارچوب برنامههای تبلیغات انتخاباتی و هم در انتخابات همانگونه که در سال 1996 رخ داد به رسمیت شناخته است.
* گفته میشود که اسرائیل تنها پس از فشارهای آمریکا حاضر به پذیرش این مساله شد؟
** تماسهای بینالمللی ما با دولت آمریکا و اعضای کمیته چهارگانه (آمریکا، روسیه، سازمان ملل، اتحادیه اروپا) تنها برای حل مشکل انتخابات در قدس انجام نگرفت بلکه برای فراهم کردن زمینه مشارکت اسرای فلسطینی در انتخابات هم بود. اما به هر شکل تاکنون موفق نشدیم زمینه مشارکت اسرای فلسطینی را در انتخابات فراهم کنیم ولی به تلاشهای خود در این راستا ادامه خواهیم داد.
* آیا در روز انتخابات رایدهنده فلسطینی میتواند با آزادی کامل رای خود را به صندوق بیندازد؟
** ما دستورات لازم و قاطع خود را در مورد برگزاری انتخابات آزاد و شفاف دادهایم دولت خودگردان تاکید دارد که نتایج انتخابات هر چه باشد محترم است و هر طرفی که اکثریت را به دست آورد مامور تشکیل دولت آینده خواهد بود. باید زمینه برگزاری آزاد و دموکراتیک انتخابات فراهم شود اما این امر مستلزم آزادی عمل و تحرک رایدهنده و نامزدهای انتخابات است که تنها با توافق اعمال تجاوزگرانه اسرائل قابل انجام است.
* پس شاهد تدابیر امنیتی گستردهای در روز انتخابات خواهیم بود؟
** تامین امنیت در روز انتخابات بسیار مهم است، تمامی راهبردها باید در خدمت برگزاری موفقیتآمیز این انتخابات باشد و هر کسی که برای تخریب این انتخابات در روز انتخابات تلاش کند باید با تمامی قوا سرکوب گردد زیرا نمیتوان پذیرفت در حالیکه سازمانهای امنیتی در اوج آمادگی خود قرار دارند چنین حوادثی را شاهد باشیم. ماموران امنیتی مامور خواهند بود تا آخرین لحظه از صندوقهای رای محافظت کنند و از نظر من این روز روزی است که سازمانهای امنیتی فلسطینی باید امتحان پس بدهند.
* آیا امکان انجام این مهم در سایه هرج و مرج تسلیحاتی حاکم غزوه وجود دارد؟
** سلاح مشروع باید در دولت خودگردان باشد و این سلاح موظف به ممانعت از هرج و مرج امنیتی است حتی اگر با استفاده از زور باشد تنها امنیت است که میتواند ثبات، شکوفایی و توسعه اقتصادی ملی را به ارمغان آورد. با امنیت میتوان امیدوار بود که زندگی اجتماعی، آموزشی و بهداشتی و غیره مردم رو به بهبود برود.
* دولت خودگردان در دوره زمامداری شما چه دستاوردهایی داشته است؟
** میتوانم بگویم که سعی کردیم اصل تکثرگرایی سیاسی، اصلاحات اداری، قانونی، دیپلماتیک و امنیتی را در بخشهای مختلف تشکیلات انجام دهیم. توانستیم برنامه حسابرسیهای قانونی و شفاف را در تمامی وزارتخانهها به اجرا بگذاریم و پرداخت حقوق به کارمندان دولت و عناصر امنیتی را کاملا ساختاربندی کنیم. فعالیتهای گستردهای در چارچوب اصلاحات اداری مالی و قانونی انجام گرفته و فاسدین مورد مجازات قرار گرفتهاند. اکنون 32 پرونده در مراجع ذیصلاح در حال بررسی است. اعلام آتشبس توانست حجم حملات اسرائیلی را علیه ملت فلسطین کاهش دهد. دولت خودگردان توانست بازخوردها و فعل و انفعالات پس از عقبنشینی اسرائیل از نوار غزه که بسیاری از طرفها روی شکست ما شرطبندی کرده بودند را با موفقیت انجام دهد. ولی به هر شکل آنچه که در چارچوب برنامههای انتخاباتیام انجام گرفته بسیار زیاد است اما مسائل بسیار زیاد دیگری هم باقی مانده است. رسانههای گروهی داخلی، عربی و بینالمللی در انعکاس این دستاوردها کملطفی کردهاند و تنها نقاط منفی را بازتاب دادهاند. من برنامه سیاسی فراگیری را تحت عنوان برنامه صلح در دست اجرا دارم، من به صلح، تکمحوری در حاکمیت و تکثرگرایی سیاسی ایمان دارم.