* آیا پیروزی حماس در انتخابات پارلمانی به معنای افراطی شدن افکار عمومی فلسطین است؟
** فکر نمی کنم اینطور باشد. در واقع، دو دلیل برای این پیروزی وجود دارد و در وهله اول، وجه اجتماعی حماس است که در میدان حاضر است، به فلسطینی ها کمک می کند و تصویری از حزبی اخلاقی بین آنها دارد. دلیل دوم، به ستوه آمدن فلسطینی ها از این روند صلح است که پایانی ندارد و به هیچ چیز نمی انجامد. نقشی که آمریکا و «شارون» ایفا کرده اند، در پیروزی حماس که نتیجه سیاست یک جانبهگرایی اسرائیل است، بی تاثیر نبوده است. فتح هم باید خود را زیر سؤال ببرد، زیرا که دستخوش اختلافات درونی است و برخلاف حماس تصویر گروهی منسجم را از خود ارائه نداده است. علاوه بر این، سیاست یک سال اخیر «محمود عباس» بی ثمر بوده است. اسرائیلی ها با حمایت آمریکا پس از منزوی کردن «یاسر عرفات»، رئیس جمهور منتخب فلسطینی ها، اعتبار «عباس» را مخدوش کردند. آتش بسی که او موفق به کسب آن شد، نه به بازگشت به میز مذاکره انجامید و نه به بهبود زندگی فلسطینی ها. جهان برای کمک به موفقیت او در رسیدن به اهدافش هیچ کاری نکرد.
* پیامدهای این پیروزی در سطح سیاست داخلی فلسطین چه خواهد بود؟
** پاسخ به این سوال دشوار است، چرا که هیچکس به چنین سناریویی فکر نکرده بود. چنانچه حماس به تنهایی حکومت کند، در وضعیت بی سابقه ای قرار خواهیم گرفت که امروز غیرقابل پیش بینی است.
* با توجه به واکنشهای اسرائیل و آمریکا در مورد توقف روند سازش، چنانچه یک دولت ائتلافی تشکیل شود، وضعیت بین المللی چگونه می تواند باشد؟
** کدام روند سازش؟ این دیوار حائل، شهرک های صهیونیست نشین و موانع بودند که این روند را متوقف کردند. بعد هم، ما در یک دموکراسی هستیم. انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی سال 1996 فلسطین در این سنت انجام پذیرفته است. بنابراین، به آمریکا و اسرائیل هیچ ربطی ندارد که تعیین کنند چه کسی باید شریک فلسطینی ها باشد. ما نبودیم که دولتی مثل «آریل شارون» را انتخاب کردیم. بعد هم، زبانی دوگانه در مورد گروه های مسلح وجود دارد، چرا که حماس تنها حزبی که دارای جناح است، نبوده است. غیرنظامی کردن نمی تواند بدون یک روند سیاسی واقعی انجام پذیرد، اول باید اشغال پایان یابد تا پس از آن خلع سلاح صورت پذیرد. امکان ندارد که بتوان فلسطینی ها را از تنها توانایی مقاومتشان محروم کرد بدون آنکه مذاکراتی واقعی آغاز شود. وانگهی، باید یادآوری کرد که حماس به ترک مخاصمه تحمیلی به دنبال مذاکرات جاری احترام گذاشته است، اما با توجه به اینکه «نقشه راه» که ایجاد یک کشور فلسطینی در آن پیش بینی شده، کنار گذاشته شده است، شانس خروج از این منازعه نیز از بین رفته و این نیز به دلیل موضع یکجانبه «شارون» است که آمریکا از او حمایت می کند و حالا باقی جهان نیز آن را پذیرفته است.