ماده 80 قانون شوراها تصریح میکند: «در صورتی که مصوبات شوراهای اسلامی شهرها پس از دو هفته از تاریخ ابلاغ مورد اعتراض قرار نگیرد لازمالاجرا است و در صورتی که مسئولان ذیربط آن را مغایر با قوانین کشور یا خارج از حدود وظایف و اختیارات شوراها تشخیص دادند میتوانند به ذکر مورد به طور مستدل حداکثر ظرف مدت 2 هفته از تاریخ ابلاغ مصوبه، اعتراض خود را به اطلاع شورا رسانده و درخواست تجدیدنظر نمایند و شورا نیز ظرف 10 روز از تاریخ وصول اعتراض موظف به تشکیل جلسه و پاسخگویی است و در صورت حل نشدن موضوع مورد اختلاف، هیات حل اختلاف طی 15 روز رأی خود را صادر خواهد کرد.»
رسول خادم ، رئیس کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران با استناد به این ماده قانونی در کنفرانس مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی خود که صبح دیروز با حضور خبرنگاران رسانهای داخلی و خارجی برگزار شد گفت: «مصوبه شورا درباره برگزاری انتخابات شورایاریها در آبان ماه سال 1378 یعنی 6 سال پیش به تصویب رسیده و هیچ اعتراضی هم از سوی فرمانداری یا وزارت کشور درباره آن نشده است.»
خادم همچنین تأکید کرد: «این مصوبه 3 مرتبه در شورای اول و 2 مرتبه در شورای دوم اصلاحیه خورده است و براساس قانون و شرایط فعلی و پس از 6 سال نمیتواند به شورای حل اختلاف برود و یا مورد مخالفت قرار بگیرد.»
در پی اظهارات اخیر معاون امور اجتماعی و شوراهای وزارت کشور درباره غیر قانونی بودن برگزاری انتخابات شورایاریهای محلات از سوی شهر تهران، رئیس کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران به خبرنگاران داخلی و خارجی توضیح داد: «پاسخ هیچکس را نمیدهم چون اصلا مشکلی وجود ندارد و موضوع نیز به شورای حل اختلاف نرفته است بلکه صرفا بحث بودجه آن هم به لحاظ شکلی به این هیأت رفته است و ما نیز تا کنون 15 تا 20 جلسه با معاون محترم امور شوراهای وزارت کشور داشتهایم که در هیچ یک از آنها مخالفتی با تنها وظیفه اجرایی شورا یعنی برگزاری انتخابات شورایاریها صورت نگرفته است.»
رسول خادم همچنین با اشاره به تجربه احمدینژاد در مدیریت شهری و ارتباط تنگاتنگ او با شورایاریها در دوره مسئولیتش در شهرداری تهران گفت: «انتخابات شورایاریهای محلات را برگزار میکنیم و هر زمان که لازم باشد رئیس دولت راهنماییهای لازم را به نهادهای مربوط خواهد کرد.»
عضو شورای شهر تهران با تأکید بر غیر حکومتی و غیر رسمی بودن انتخابات شورایاریهای محلات، از برگزاری انتخابات در نوزدهم اسفند ماه جاری خبر داد و افزود: «قرار بر این است که شهروندان در یک فرآیند کاملا مردمی معتمدین محلههای خود را انتخاب کنند. انتخابات در محلههای یعنی در پایینترین سطح شهر برگزار میشود و همه کارها را خود مردم انجام میدهند و دستگاهها فقط در زمینه بسترسازی و تبلیغات کمک میکنند.»
ستاد مشارکتهای اجتماعی در مناطق شهری
رسول خادم در کنفرانس خبری و رادیو تلویزیونی «اجرای بزرگترین طرح مشارکت اجتماعی و مردمی در خاورمیانه» و در توضیح چگونگی اجرایی شدن تصمیمات شورایاریهای محلات، از تشکیل ستاد مشارکتهای اجتماعی در مناطق مختلف شهر تهران خبر داد و گفت: «در هر منطقه شهردار منطقه، رئیس ستاد خواهد بود و دبیران شوراهای محلات و نمایندگان تمامی دستگاههای اجرایی با حضور در جلسات ماهانه ستاد به طرح مشکلات و ارائه راهکار برای حل آنها خواهند پرداخت.»
خادم برگزاری دومین دوره انجمنهای شورایاری محلات در پایتخت را بزرگترین طرح مشارکت اجتماعی نه در سطح کشور که در منطقه خاورمیانه دانست و گفت: «هرگاه قرار میشود که از قابلیتها و پتانسیل مردم استفاده شود لرزه بر اندام قدرتهایی میافتد که نمیخواهند مردم حاکم باشند.» این عضو شورای شهر تهران عرصه مشارکتهای اجتماعی را تنها محدود به حضور پای صندوقهای رأی ندانست و تاکید کرد که رأیدهندگان نباید مدیران را انتخاب و سپس رها کنند بلکه مردمسالاری حکم میکند که مردم پا به پای مسئولان حرکت کرده و بر فعالیت آنها نظارت کنند. خادم گفت: «اقدام شجاعانه خاتمی در تشکیل شوراهای اسلامی شهرها و اقدام ماندگار شورای اول و دوم در ظرفیتسازی قانونی و اجتماعی برای مشارکت مردم از پایینترین سطح یعنی محلات و تشکیل انجمنهای معتمدین محله امروز در آستانه تحقق است و تشکیل شورایاریهای محلات در سراسر کشور یکی از مهمترین شعارهای انتخاباتی احمدینژاد نیز بوده و هست.»
شاخصهای مشارکت
رئیس کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران ویژگیهای شورایاریهای محلات را تحقق سه شرط اصلی برای نهادینه شدن شورایاریهای محلات ضروری دانشت: «اعتقاد واقعی مدیران و ساختار سیاسی نظام به مشارکت اجتماعی مردم، ایجاد ظرفیتهای قانونی در سیستم اجرایی برای فعالیت شورایاریها و رسیدن افراد جامعه به سطحی از فرهنگ که مشارکت مدنی و شرکت در تصمیمگیریهای مدیریت جامعه را حق خود بدانند لازمه نهادینه شدن فعالیت شورایاریهاست.» وی وجود شورایاریهای محلات را به معنی وجود نظارت مستقیم بر عملکرد مسئولان دانست و گفت: «امروز ما شاخصهای نهادینه شدن مشارکت مردمی را در کشور داریم و شورایاریهای محلات در ایران یک تفاوت اساسی با نمونههای مشابه غربی خود دارد و آن اینکه به هیچوجه سیاسی نبوده و از طریق احزاب هدایت نمیشود بلکه کاملا از جنس مردم است.»
این عضو شورای شهر تهران با اشاره به نظریات جامعه شناسی مثل فیشل فوکو و هابرماس گفت: «در غرب چیزی به نام مشارکتهای اجتماعی وجود ندارد بلکه هنوز نظام فئودالیته مسلط است و دموکراسی و مشارکت عملا از اواخر قرن 18 مرده است!»