بسیاری از ناظران و کارشناسان امور سیاسی همه آنچه را که در عرصه سیاسی لبنان انجام شده و میشود را مثل همیشه در چارچوب این "رغبت حریصانه آمریکا" قابل ارزیابی میدانند بهنحوی که میتوان گفت محرک اصلی همه تحولات نظامی و سیاسی که سرزمینهای لبنانی شاهد آن بودهاند نتیجه مداخلههای طرف دومی غیر از آمریکا در برنامه استراتژیک بزرگ تبدیل لبنان به سکوی حرکت آمریکا به سوی دیگر مناطق منطقه بوده است.
تحرکات و مواضع برخی نیروهای داخلی لبنان که گمان میرود با رضایت و انتخاب خود و با نگاهی راهبردی و یا به صورت جبری و به ناچار و به منظور حفظ وجود سیاسی یا حتی مادی خود جزئی از این برنامه باشند نیز در چارچوب همین طرح کامل آمریکایی قابل بررسی است.
مخالفت حریری
سخن از این پایگاه جدید آمریکایی نکته جدیدی نیست و شاید بتوان به شایعات گستردهای اشاره کرد که یک روز پس از ترور "رفیق حریری" رئیس دولت لبنان در 14 فوریه 2005 منتشر شد. بدین معنی که وی از همداستان شدن با این برنامه آمریکایی سرباز زده بود و پیش از ترورش بدلیل خطرات بسیاری که این طرح برای اوضاع لبنان داشت مخالفت صریح خود با آن را به اطلاع آمریکاییها رسانده بود و شاید به همین دلیل نیز ترور شد. در آن زمان با توجه به جو سیاسی و رسانهای پرفشاری که بر روی مردم لبنان وارد میشد تا افکار را به سوی یک جهت خاص در عملیات ترور و عاملان آن سوق دهند، کسی به این مورد توجهی نکرد، لیکن امسال این موضوع با توجه به معلوماتی که از چند منبع و از چند جهت به دست آمد و به خصوص پس از حوادث اردوگاه نهرالبارد که به گفته کارشناسان عملیاتی برای پاکسازی منطقه فرضی پایگاه آمریکایی با همکاری افرادی در داخل اردوگاه و تسهیلکنندگان ورود به آن، بوده است؛ این مساله باز هم از لایههای زیرین تفکرات آمریکا به سطح بازگشت. "واین مادسن" افسر سابق دستگاه اطلاعاتی آمریکا تاکید میکند که یکی از اهداف اساسی آمریکا از برپاکردن فتنه اردوگاه نهرالبارد این بود که از آن به عنوان بهانه و پوششی برای بازکردن جایی برای نیروهای آمریکایی و نیروهای ناتو استفاده شود تا پایگاه هوایی قلیعات در نزدیکی شهر طرابلس با همکاری دولت لبنان بعنوان سکوی پرتاب آمریکا به کار گرفته شود. این افسر آمریکایی در سخنانی که چندین روزنامه عربی آن را به چاپ رساندند میافزاید: پایگاه قلیعات در لباس جدید خود به عنوان مقر فرماندهی نیروهای واکنش سریع پیمان ناتو و اسکادران بالگردها و واحدهای نیروهای ویژه به کار گرفته خواهد شد و نیز بعنوان پایگاه آموزشی نیروهای ارتش لبنان و نیروهای امنیتی زیر نظر آمریکا استفاده خواهد شد. برخی منابع دیگر این اطلاعات را با دیدارهای مکرر هیئتهای نظامی آمریکا از منطقه فرودگاه قلیعات مرتبط دانسته که چندین روزنامه آمریکایی درباره آن گفته بودند آمریکا قصد دارد از آن به عنوان یک پایگاه هوایی امن در محیطی غیرمتخاصم (در صورت برچیده شدن اردوگاه نهرالبارد) استفاده کند که از حومه شرقی بیروت تا مرزهای شمالی سوریه امتداد داشته باشد.
روزنامه لبنانی "الدیار" به نقل از گزارشگر خود در پاریس نوشت که رهبران پیمان آتلانتیک شمالی "ناتو" بالاخره پس از 2 سال تردید با دستور مستقیم آمریکا تصمیم گرفتند که لبنان را نیز در بین کشورهای واقع شده در سواحل افریقا برای بر پا کردن پایگاههای نظامی هوایی بگنجانند. نکته قابل توجه این خبر منتشره در 15 آوریل 2007 میلادی (کمی پیش از رویدادهای نهرالبارد) جزئیات آن است که تاکید میکند ستاد مشترک ارتشهای عضو پیمان ناتو متوجه شدند که برپایی یک پایگاه هوایی در فرودگاه قلیعات در نزدیکی مرز لبنان با سوریه اهمیت بسیار زیادی دارد چه رسد به اینکه این منطقه به عنوان منطقهای وسیع برای تمرکز نیروهای ویژه واکنش سریع به کار رود!
یک هیئت نظامی آمریکایی - آلمانی ترکی - در منطقه عکار سفری تحقیقاتی داشت و در گزارشی که به مقر پیمان ناتو در بروکسل ارائه کرد نوشت که برپایی پایگاه نظامی در این منطقه محروم، به رشد و پویایی اقتصادی آن کمک میکند و به محض ورود نیروهای پیمان آتلانتیک همچون روستاها و شهرهای جنوبی که با ورود نیروهای واکنش سریع بینالمللی گرچه به صورتی پنهان و سطح پایین به رونقی دست یافتند، با رشد و پیشرفت خوبی مواجه خواهد شد.
کسب توافق داخلی
تهیهکنندگان این گزارش معتقدند که تمرکز برروی بخش مالی و انعکاس مثبت آن بر اهالی منطقه بیشک دولت لبنان را در کسب توافقها و جلبنظر افراد یاری میکند تا بتواند اجازه ورود این نیروها را بدون مخالفت جهات داخلی صادر کند، هر چند که نام آن را "مرکز بینالمللی آموزش ارتش لبنان و دستگاههای امنیتی" بگذارد. پیش از آن در 23 مارس 2007 روزنامه "الاخبار" درباره "کارگاه ترمیم و اصلاحی که در پایگاه هوایی قلیعات در دشت عکار برای ساکنان این پایگاه که در طول جنگ 33 روزه با اسرائیل مورد هجوم هوایی قرار گرفته بودند، برپا شده است " خبر میدهد و مینویسد که کامیونها و بولدوزرها در حال پر کردن و صاف کردن حفرههای بزرگی هستند که در اثر برخورد موشکهای اسرائیلی به وجود آمده بود و در ورودی غربی فرودگاه نیز فعالیتهای دیگری صورت میگرفت.
این روزنامه همچنین به نقل از منابع آگاه مینویسد: حرکت آشکار هیئتهای نظامی و امنیتی کشورهای غربی و بخصوص پلیس فدرال و گمرک آلمان در منطقه مرزی بین العبودیه و العریضیه که به تمام مناطق شمالی در مرز با سوریه به طول 90 کیلومتر گسترش یافت و علاوه بر آن اجتماعی که در پایگاه قلیعات برگزار شد و گروه آلمانی و افسرانی امنیتی از لبنان را در برگرفت و مانوری که با مهمات جنگی در میدان تیر پایگاه قلیعات با حضور گروه امنیتی آمریکا طی چند ماه برگزار شد، نشانه حضور نیروهای بیگانه در لبنان بوده و میپرسد: این تحرکات به چه منظور است و گامهایی که در پی آن در ارتباط با درگیریها و کشمکشهای موجود برداشته خواهد شد چه در داخل لبنان و چه در سطح منطقهای چه اهدافی را دنبال میکند؟ پس از بروز تمام این پرسشها و اطلاعات، خبر یقینی از منبع اصلی فاش شد، چه آنکه سایت اطلاعاتی اسرائیل موسوم به "دبکا فایل" در چهاردهم همین ماه اعلام کرد که در منطقه قلیعات واقع در مناطق شمالی لبنان و در فاصله 120 کیلومتری دمشق که در واقع یک منطقه استراتژیک برای ایران و سوریه است، یک پایگاه نظامی آمریکایی برپا خواهد شد.
این تارنمای اینترنتی اسرائیلی میافزاید: این پایگاه هوایی آمریکایی در 35 کیلومتری طرطوس و اولین پایگاه دریایی سوریه و مرکز فرماندهی روسیه در منطقه مدیترانه واقع شده و تاکید میکند که هر هواپیمایی که در این پایگاه فرود میآید در مسافت چند دقیقهای از کارخانههای اسلحه و موشکسازی مشترک ایران و سوریه در دو شهر حمص و حماۀ قرار خواهد داشت. این پایگاه از منابع اطلاعاتی نقل میکند که تغییرات ریشهای در سیاست دولت جرج بوش در قبال لبنان بواسطه مشاورههایی که در پنتاگون و شورای امنیت ملی آمریکا و در نتیجه سخنان آدمیرال "ویلیام فالون" فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی با رهبران دولتی در 26 جولای 2007 در بیروت انجام شد،صورت گرفت. این تارنما همچنین اشاره دارد به اینکه این رویکرد نو با هجوم هوایی 6 سپتامبر اسرائیل به سوریه مورد تاکید قرار گرفت به نحوی که این امر پس از 25 سال، باعث احیای حضور نظامی آمریکا در لبنان خواهد شد. تارنمای دبکا فایل میافزاید: اولین گام اجرایی تاسیس پایگاه با فعالسازی دوباره پایگاه هوایی کوچک و نه چندان موثر قلیعات در اقدام مشترک آمریکا و لبنان برداشته خواهد شد و از این رو مهندسان و فنیکاران نیروی هوایی آمریکا کار بروی پایگاه هوایی جدید را شروع کردهاند و مدتی بعد این منطقه با گسترش بیشتر بعنوان پایگاه هوایی آمریکا به کار میرود. در نهایت به آنچه که روزنامه " السفیر" از آن پرده برداشت اشاره میکنیم که در حد "اطلاعات رسمی" بوده و پیرامون انتقال اندیشه دولت آمریکا از مرحله برنامهریزی و بررسی به مرحله پیادهسازی و اجرای برنامه ساخت پایگاه نظامی در لبنان و تبدیل این کشور به قلمرو یا جولانگاه آمریکا سخن میگوید و بر این اساس این سوال مطرح میشود که نقش برخی نیروها در دولت لبنان برای اجرای این نقشه یا برنامه خطرناک که پیامدهای وخیم و ناخوشایندی برای لبنان و کل منطقه بدنبال خواهد داشت، چه است. پس از همه این بررسیها پرسشی در ذهن اکثر کارشناسان باقی میماند که آیا آمریکاییها که در طول کل تاریخ روابطشان با لبنان شکستخورده است، این بار موفق خواهند شد یا خیر؟