اگر تیم مذاکره کننده هستهای در رایزنیهای دیپلماتیک خود در خارج از کشور و شورای عالی امنیت ملی در بدنه اجرایی حقوق ایران را پیگیری میکردند، نمایندگان مردم در مجلس نیز با مصوبات، نطقها و اظهارنظرهای خود از دولت حمایت کردهاند. اگر چه اختلاف نظرهای موجود در مجلس را در خصوص نحوه مذاکرات، ترکیب تیم مذاکره کننده نمیتوان نادیده گرفت. اما آنچه در دولت، مجلس و ملت مشترک است، دستیابی به حقوق صلح آمیز هستهای است. واکنشهای هفته گذشته نمایندگان مجلس به قطعنامه اخیر شورای حکام نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.
غلامعلی حدادعادل، اقدام اروپا در توهین به ساحت حضرت رسول اکرم (ص) و ارجاع گزارش ایران به شورای امنیت را دارای ریشه مشترک میداند و میگوید: این دو پدیده با آن که ظاهر متفاوتی دارند، از یک ریشه آب میخورند و یک علت دارند و آن این است که آمریکا و اروپا عزت و قدرتمندی مسلمان را نمیخواهند و در صدد تحقیر مسلمانان هستند.
این که به بالاترین شخصیت عالم اسلام، پیامبر عزیز مسلمانان را تحقیر کنند. اما هم این اقدام و هم مخالفتی که با استفاده ایران از انرژی صلحآمیز هستهای میکنند، ناشی از این است که جهان اسلام بیدار شده و مسلمانان همانطور که در برابر آن اهانت، عکسالعمل جهانی نشان دادهاند، مسلما در برابر این زورگویی اخیر غرب که در قالب تصمیم آژانس بینالمللی انرژی اتمی تجلی و منعکس شده نیز ساکت نخواهند نشست. حداد عادل با بیان این که ملت ایران راه خود را انتخاب کرده و یک سخن منطقی دارد، میافزاید: دولت ایران عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی است و در چارچوب NPT با این آژانس همکاری داشته و خود را ملزم به همکاری میداند چون آن مطلب مصوب است: علاوه براین دولت ایران برای نشان دادن حسن نیت خود و برای اعتمادسازی از حدود دو سال و نیم پیش با آژانس در چارچوب پروتکل الحاقی، همکاری خود را آغاز کرد و این در حالی بود که پروتکل الحاقی میبایست به تصویب مجلس میرسید و مجلس نیز آن را تصویب نکرده بود؛ ولی دولت داوطلبانه این همکاری را شروع کرد تا نشان دهد که ما قصد استفاده غیر صلحآمیز نداریم و در عین حال بازرسان آژانس نیز در بازرسیهای مفصل و متعددی که کردند، به صراحت گزارش خود آژانس، هیچ نشانهای که دال بر استفاده نظامی یا حرکت ایران به سوی استفاده غیر صلحآمیز باشد، در تحقیقات هستهای ایران پیدا نکردند. وی تصریح میکند: با این وصف، وقتی ایران اعلام کرد که میخواهد در مقیاس بسیار محدود، در مقیاس آزمایشگاهی و دانشگاهی، تحقیقات هستهای خود را شروع کند، صریحا بر خلاف اساسنامهی آژانس، اعلام کردند ایران حق تحقیقات ندارد و همین موضوع را بهانه کردند برای فرستادن پروندهی هستهای ایران به شورای امنیت.
رئیس مجلس در توضیح علت تصویب قانون تعلیق اجرای پروتکل الحاقی در صورت اجرا یا گزارش پرونده ایران به شورای امنیت میگویند: مجلس وقتی پیوستن به یک قرارداد بینالمللی را تصویب میکند که حق ملت محفوظ بماند، ما نمیتوانیم از جانب ملت قراردادی را به تصویب برسانیم که ما را از یک حق طبیعی خود که در مقررات همان مؤسسه بینالمللی نیز ذکر شده، محروم کند. ما چه چیزی در قبال تصویب پروتکل الحاقی به دست میآوریم که بخواهیم آن را تصویب کنیم.
هدف آمریکا؛ فشار از بیرون، انفجار از درون
مخبر کمیسیون امنیت ملی مجلس میگوید: استراتژی آمریکا فشار از بیرون، انفجار از درون است و سخنان بوش و برخی از مقامهای اروپایی این نکته را تایید میکند.
کاظم جلالی میگوید: آمریکا و اروپا تصور میکنند که ایران در داخل کشور مشکلات زیادی از جمله بیکاری و فقر دارد و اگر کشور تحت تحریم قرار گیرد، ظرفیت تحمل این مشکلات از بین میرود.
وی در توضیح دلایل گزارش پرونده ایران به شورای امنیت میافزاید: آنها به دنبال حمله نظامی یا جنگ نیستند؛ بلکه میخواهند با ایجاد شکاف بین حاکمیت و ملت به اهداف خود برسند.
هماهنگ باشیم
حمیدرضا کاتوزیان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در ارزیابی قطعنامه اخیر شورای حکام علیه ایران میگوید: با این کار، شورای امنیت سازمان ملل، ایران را تحت فشار بیشتری برای پذیرش الزامات قرار میدهد. وی با بیان این که برای پذیرش الزامات قرار میدهد. وی با بیان این که برای موضعگیریهای خارجی، انسجام و هماهنگی بسیاری لازم است، میافزاید: شرایط ایران به گونهای رقم خورده بود که طبق قاعده باید به سمتی میرفتیم تا مساله هستهای حل شود. باید به سمت اعتمادسازی حرکت کنیم تا بتوانیم موضوع غنیسازی را با یک ساز و کار طرفین و تعامل مثبت به یک نقطه خوب برسانیم.
سرنوشت نگاه به شرق
رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس در پاسخ به این که گفته میشود نگاه ایران به شرق اشتباه بوده است، میگوید: از آغاز پیروزی انقلابمحور آمریکا و غرب بود، این محور به حق تغییر کرد به سوی همسایگان کشورهای اسلامی و در عین حال کشورهای غربی؛ ما هیچگاه محدودیتی برای رابطه با کشورهای غربی قائل نبودیم. به همین دلیل، هم میزان داد و ستد بازرگانی ما با مجموعه اروپا یکی از بالاترین رقمهای تجارت خارجی ما را تشکیل میدهد.
بروجردی در پاسخ به این که تا چه حد احتمال تحریم ایران وجود دارد، میگوید: ما وارد فضای جدیدی در ارتباط با پروندهمان شدهایم، به لحاظ این که تاکنون طرف حساب ما شورای حکام و آژانس بوده، امروز با توجه به این که گزارش پرونده به شورای امنیت ارجاع شده است یک عامل دیگری وارد این معامله شده است. ما تاکنون با آژانس تعامل داشتهایم و امروز هم معتقد به NPT و آژانس و نظارتهای عادل هستیم، با توجه به این که دیگر جایگاهی برای اجرای پروتکل الحاقی که بازرسیهای ویژه متأثر از این مصوبه و امضای دولت بود وجود ندارد، طبیعتا در یک چنین چارچوبی ما عمل میکنیم. حمیدرضا حاج بابایی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز میگوید: مجلس بر اجرای مصوبه هستهای خود تاکید داشته است و بر اجرای کامل آن نظارت میکند.
حاج بابایی مذاکرات پس از قطعنامه اخیر شورای حکام را مذاکرات از نوع دوم مینامد و میگوید: مذاکره از نوع اول که تاکنون جریان داشت، این بود که ما مذاکره میکردیم که چه زمانی غنیسازی را آغاز کنیم؛ اما اکنون دیگر این گونه نیست.
امروز مذاکره از نوع دوم آغاز شده است، یعنی این که ما غنیسازی را آغاز میکنیم و درباره آن هم شفافسازی میکنیم و هر کشوری خواست در این قالب با ما مذاکره کند، مبنا از این پس شفافسازی برای ادامه غنیسازی خواهد بود.
وی با تاکید بر این که بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی طرح غنیسازی آغاز میشود، میگوید: مقدمات کار فراهم شده تا جمهوری اسلامی ایران بار دیگر غنیسازی خود را برای مصارف صلحآمیز آغاز کند. این نماینده مجلس با تاکید بر این که توازن در سیاست و اقتصاد و تجارت با کشورها باید رعایت شود، میافزاید: کشورهایی که با ما همراهی بیشتری دارند، باید در اولویت روابط قرار گیرند و کشورهایی که علیه منافع ملی ما کاری میکنند، باید کنار گذاشته شوند.