گروه سیاست: هنوز از سرنوشتنامه وزارت خارجه که در اعتراض به «جاسوسی هستهای در ایران» روانه سفارت سوئیس در تهران به عنوان حافظ منافع ایالات متحده شده خبری در دست نیست که رسانههای آمریکایی از شگردهای جدید جاسوسی در ایران که منجر به تدوین گزارش مراکز اطلاعاتی ـ جاسوسی آمریکا شده پرده بر داشتند. این در حالی است که یک مقام عالیرتبه انگلیس با متهم کردن تهران به داشتن برنامه هستهای نظامی گفت که تحلیلگران اطلاعات جاسوسی این کشور مدعیاند ایران عمدا اطلاعاتی غلط را درباره برنامه هستهایاش در اختیار آژانسهای اطلاعاتی جاسوسی آمریکا قرار داده است و تردید دارند تهران برنامه تسلیحات هستهای را در سال 2003 کنار گذاشته باشد. شورای اطلاعات ملی آمریکا روز سوم دسامبر در گزارشی با اعلام اینکه تهران برنامه تسلیحات هستهای در اختیار داشته است، اعلام کرد ایران این برنامه را در سال 2003 متوقف کرده و در حال حاضر به دنبال سلاح هستهای نیست. این در تضاد بسیار شدید با گزارش همین نهاد در سال 2005 بود که ایران را به دنبال کردن تسلیحات هستهای متهم میکرد. روزنامه ساندی تلگراف به نقل از یک مقام عالیرتبه انگلیس که به نامش اشارهای نکرد گزارش داد: ما نسبت به این اطلاعات تردید داریم. وی مدعی شد که کارکنان ایرانی دستاندرکار در مساله هستهای از اینکه آمریکا به طور سری به مکالمات تلفنی آنها گوش میداده آگاه بودهاند. مقام یاد شده افزود: آنها (ایرانیها) چیزهایی را پشت تلفن میگویند زیرا میدانند که ما مکالماتشان را میشنویم. آنها میگویند سیاه، سفید است. وزارت امور خارجه انگلیس که مسئول آژانس جاسوسی خارجی انگلیس است، گفت: نمیتواند درباره مسائل جاسوسی اظهار نظر کند. دیوید میلیبند، وزیر امور خارجه انگلیس روز یکشنبه به اسکای نیوز گفت: برآورد اطلاعاتی که در روزهای گذشته منتشر شد درباره بخش تسلیحاتی شدن برنامه تسلیحات هستهای که یکی از سه بخش است صحبت کرد. وی افزود: دو بخش مهم دیگر برای برنامه تسلیحات هستهای وجود دارد یعنی غنیسازی که میدانیم در حال انجام است و دوم آزمایش موشکی.
روزنامه نیویورکتایمز روز پنجشنبه گذشته گزارش داده بود: شنود مکالمات فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی مبنای گزارش اخیر 16 آژانس اطلاعاتی - جاسوسی ایالات متحده بوده که اعلام کرد ایران در سال 2003 برنامه نظامی هستهای خود را متوقف کرده است. روزنامه بریتانیایی گاردین هم نوشت شنود مکالمات فرماندهان نظامی ایران را دستگاه اطلاعاتی بریتانیا انجام داده و در اختیار آمریکا گذاشته است. این اطلاعات توسط پایگاه اطلاعاتی استراقسمع انگلیس (GCHQ) درباره یک مکالمه تلفنی به واحدهای اطلاعاتی آمریکا ارائه شده است. روزنامه نیویورکتایمز همچنین از تشکیل گروه ویژهای با عنوان «تیم قرمز» در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) خبر داده که وظیفه آن این بوده که در یابد اطلاعات به دست آمده از مقامات ایرانی، ساختگی و ناشی از طرح ایرانیها برای منحرف کردن سیاست آمریکا از اعمال فشار و تحریم بیشتر بر ایران نباشد.
روزنامه آمریکایی واشنگتنپست هم در گزارشی درباره روند تدوین و تهیه گزارش 16 سازمان اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه هستهای ایران مینویسد: مقامهای کاخ سفید در ابتدا درباره اطلاعات جدید تردید داشتند. «جورج بوش» رئیسجمهوری آمریکا در یک کنفرانس خبری گفت: «شما میتوانید این اطمینان را ایجاد کنید که اینها دروغپراکنی نیست.» سازمانهای اطلاعاتی هم یک «تیم قرمز» ویژه از تحلیلگران را ایجاد کردند تا ببینند آیا این اطلاعات میتواند دروغ باشد، اما نتیجه این بود که اینگونه نیست. بوش و مشاورانش تلاش کردند بر آن بخشی از این گزارش تمرکز کنند که تردید آنها را تایید میکرد و آن این بود که ایران در گذشته برنامه سلاحهای مخفیانه داشته و ممکن است همچنان دوباره آن را آغاز کند. به گزارش مهر، در بخشی از این گزارش آمده است: منبع این اطلاعات میتواند به تابستان سال 2004 بر گردد؛ یعنی زمانی که یک فرد ایرانی با لپتاپ و شماره تلفن یک افسر اطلاعاتی آلمان به این شماره زنگ زد و تحلیلگران در مقر سیا (سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا) ظرف 24 ساعت هزاران صفحه نقشه و اطلاعات ذخیره شده در این کامپیوتر را مورد بررسی دقیق قرار دادند. این اطلاعات میگفت که ایران تلاش میکند دوربردترین موشک خود را که همان شهاب 3 است، ارتقا داده و برای اهداف هستهای مورد استفاده قرار دهد. اطلاعات به دست آمده از این لپتاپ، ستون برآورد اطلاعات ملی آمریکا را در سال 2005 شکل داد که با اطمینان بالایی میگفت ایران تلاش میکند بمب بسازد. با افزایش تنشها، کنگره سال گذشته خواستار یک ارزیابی جدید شد. بوش نیز در طول جلسات خود با مشاوران و تحلیلگران آمریکایی خواستار اطلاعات بیشتر در این زمینه شد. یک مقام دولت آمریکا به نقل از بوش گفت: «ما مجبور شدیم اطلاعات بیشتری درباره اینکه ایرانیها مشغول انجام چه کاری هستند داشته باشیم.»
تا ماه ژوئن، تحلیلگران یک پیشنویس تقریبا کامل از برآورد جدید را در اختیار داشتند و این پیشنویس بحث تندی را به راه انداخت. در حالی که بوش خواستار اطلاعات بیشتری شده بود، در نهایت مقامهای اطلاعاتی مساله جدیدی را مطرح کردند که همان ردیایی مکالمات مقامهای مهم ایرانی بود که یکی از آنها یک افسر نظامی بود. نویسندگان تصریح کردهاند: مقامهای کاخ سفید گفتند که بوش در ماه آگوست در جریان اطلاعات جدیدی قرار گرفت، اما اطلاعات بیشتر و یا چیزی که روی کاغذ باشد به وی ارائه نشد. یک مقام اطلاعاتی گفت که تیم بوش ابراز تردید کرد که اطلاعات به دست آمده در نتیجه ردپای کردن مکالمات بین مقامهای ایرانی، ممکن است دروغپراکنی باشد و در نتیجه تحلیلگران این فرضیه را مورد آزمایش قرار دادند. تحلیلگران بیش از یکصد مدرک را مورد بررسی و نیز بررسی دوباره قرار دادند و به نتیجه رسیدند که برنامه ایران واقعا متوقف شده است. پیشنویس جدید هم در ماه سپتامبر آماده شد که با نسخه ماه ژوئن اساسا اختلاف داشت. تا اواسط ماه نوامبر این سازمانهای اطلاعاتی آماده بودند نتایج خود را به کاخ سفید ارائه دهند. مقامهای اطلاعاتی در 15 نوامبر (24 آبان ماه) گزارش اولیهای را در اختیار «دیک چنی» معاون بوش، «استفان هادلی» مشاور امنیت ملی و دیگر مقامهای آمریکایی قرار دادند.
پروژه تخلیه مغزهای هستهای
روزنامه لسآنجلس تایمز هم در گزارشی از پروژه تخلیه مغزها در ایران خبر داد. این روزنامه مینویسد: سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در سال 2005 با هدف کسب اطلاع از برنامه هستهای ایران و متوقف کردن این فعالیت برنامه ویژهای را آغاز کرده که پیشنهاد پناهندگی دادن به متخصصان ایرانی حاضر در پرونده هستهای کشورمان بخشی از این برنامه ویژه بوده است. سیا با این تفکر که با خارج کردن این افراد از ایران، دیگر تهران کارشناسی نخواهد داشت تا با استفاده از آنها فعالیت هستهای خود را ادامه دهد و در نهایت به دلیل نبود افراد متخصص، فعالیت هستهای ایران متوقف میشود، از سال 2005 این طرح را که ماموران سیا آن را با نام «Brain Drain» میشناسند در دستور کار خود قرار داد. سیا در تحقق این طرح خود موفقیت چندانی کسب نکرد زیرا از آن زمان تاکنون فقط شش مقام ایرانی مرتبط با پرونده هستهای تهران به درخواست آمریکا پاسخ مثبت داده و ایران را ترک کردند، اما اطلاعات این شش نفر در حدی نبود که بتواند سیا را به اهداف موردنظر خود برساند. براساس این گزارش، اطلاعاتی که از این شش ایرانی به دست آمده بخشی از گزارشی بوده که در هفته گذشته توسط مرکز برآورد اطلاعات ملی آمریکا (NlE) منتشر شد. پایگاه اینترنتی روزنامه فرامنطقهای «الشرق الاوسط» هم روز دوشنبه گزارش کرد: آمریکا برای فرار مغزهای هستهای ایران طرحی سری دارد. به گزارش ایرنا، بنابراین گزارش برخی مقامات سابق و کنونی اطلاعاتی آمریکا فاش کردند، سازمان اطلاعات مرکزی این کشور از سال 2005 با هدف کارشکنی در برنامههای هستهای ایران برنامهای سری برای فرار مغزها و متقاعد کردن مقامات برجسته به شکاف در این کشور، به اجرا گذاشته است. به گفته این مقامات، این برنامهها در خلال برنامههای متعدد اطلاعاتی برضد ایران انجام شده و جاسوسی پایه اصلی گزارشی است که هفته گذشته سازمان اطلاعات ملی آمریکا در مورد برنامههای هستهای تهران منتشر کرد.