تاریخ انتشار : ۲۰ خرداد ۱۳۸۹ - ۰۸:۱۰  ، 
شناسه خبر : ۵۵۰۵۰
انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با صاحبنظران بررسی شد؛

مهدی عباسی ـ مرجان حاجی‌حسنی
گروه سیاسی: از 12 تا 22 بهمن 57، ثمره سالیان دراز مبارزه برای آزادی و دفاع از حقوق مردم به بار نشست.
امام خمینی(ره) به وطن بازگشت و رهبری جنبش مردم را عهده‌دار شده است.
ملت یکپارچه شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی را فریاد زنند تا خواسته‌ها و مطالبشان را این‌گونه مطرح کنند.
انقلاب اسلامی پیروز می‌شود و نظام پهلوی سقوط می‌کند و پایان سلطنت شاهنشاهی در ایران رقم می‌خورد. ملت ایران هم در پای صندوق‌های رای، جمهوری اسلامی را بر می‌گزینند تا از یک طرف سرنوشتشان را خودشان رقم بزنند و از طرف دیگر شاهد اجرای دستورات اسلامی در جامعه هم باشند.
27 سال از آن روزها می‌گذرد و امروز مهم‌ترین وظیفه دوستداران انقلاب، تلاش برای تحقق کامل همه شعارها و خواسته‌های مردم و جلوگیری از انحراف در مسیر انقلاب است.
استقلال و آزادی پیش زمینه جمهوری اسلامی
دکتر غلامحسین خورشیدی استاد دانشگاه و قائم‌مقام حزب مردم‌سالاری درباره علل و عوامل تحقق انقلاب اسلامی در بهمن 57 گفت: ریشه‌های انقلاب در ایران به لحاظ زمانی، بسیار عمیق است. یعنی به دوره‌های قبل از رژیم پهلوی مثلا به دوره صفویه باز می‌گردد و این ریشه‌ها به تدریج و با گذر زمان رشد کردند و در یک مقطع زمانی هم به شکل‌های مختلف، نمود عینی یافت.
این صاحبنظر سیاسی در ادامه تصریح کرد: یکی از ارکان جوشش مردم در دوره انقلاب مشاهده شد که نمود عینی یک انقلاب مردمی بود.
وی متذکر شد؛ چنانچه ما بخواهیم انقلاب ایران را به صورت نسبی مورد بررسی قرار دهیم نمی‌توانیم حادثه تحریم تنباکو و مشروطیت و مصدق و… را نادیده بگیریم و آنها را جدی از انقلاب 22 بهمن بدانیم. چرا که در روند تاریخ تمام این مسائل به هم وصل هستند.
دکتر خورشیدی ایجاد اندیشه انقلابی در مردم و تحول ساختاری را نیازمند بحث خواند و گفت: همانطور که می‌دانیم در زمان مشروطیت، ما کمتر شاهد تغییر نظام سیاسی بودیم چرا که این اعتقاد هنوز شکل نگرفته بود که ساختار حکومتی باید از حکومت سلطنتی خارج شود.
وی با اشاره به دوره مصدق گفت: در این دوره نیز پذیرفته شده بود که می‌توان یک حکومت سلطنتی داشت به شرط آنکه منافع مردم را در نظر قرار داد.
وی تصریح کرد: اما پس از این دوره به تدریج یک نوع ناامیدی در ساختار سیاسی جامعه شکل گرفت و تصور حکومت سلطنتی کنار گذاشته شد.
دکتر خورشیدی به سال‌های 56 57 اشاره می‌کند و می‌گوید: در این سال‌ها کمتر کسی به چشم می‌خورد که خواستار ابقای ساختار باشد.
وی یادآور شد: در آن سال‌ها جامعه به این باور رسیده بود که ساختار سیاسی باید تغییر کند بنابراین، این مساله یکی از انگیزه‌های انقلاب 57 تلقی می‌شود.
او سپس مسائل اقتصادی را به عنوان دلیل دیگر مطرح می‌کند و می‌گوید: در این دوره، مسائل و مشکلات اقتصادی مردم و ساختار طبقاتی که شکل گرفته، نمی‌تواند برای مردم قابل تحمل باشد.
وی افزود: از اولین شعارهای مردم در سال‌های 56 که مدت‌ها هم ادامه داشت، اگرچه بعدها رنگ آن نسبت به شعارهای مذهبی ضعیف‌تر شد، شعارهای اقتصادی بود.
خورشیدی در ادامه گفت: تحول در ساختار طبقاتی جامعه و همچنین عقب‌ماندگی قابل مشهود کشور نسبت به دیگر کشورها را از علل تحقق انقلاب دانست. به خصوص که قشر پیشروی جامعه عقب‌ماندگی ایران را به وضوح درک می‌کردند.
وی افزود: مردم و نخبگان جامعه به این نتیجه رسیده بودند که نظام سیاسی حاکم علی‌رغم شعارهایی که برای دلخوشی جامعه می‌دهد، نمی‌تواند مشکلات را برطرف کند.
خورشیدی عامل دیگر را به خصوص در بین مردم مذهب دانست و گفت: اگر عامل مذهب را در بررسی علل تحقق انقلاب کنار بگذاریم اساسا شاید دیگر نتوانیم به تحقق انقلاب فکر کنیم شاید می‌شد به یک تحول مقطعی و جزئی فکر کرد اما نمی‌شد منتظر تحول اساسی بود.
وی افزود: مردم احساس می‌کردند که رژیم پهلوی هجوم تندی به باورهای مذهبی‌شان کرده است.
خورشیدی به قبل‌تر می‌رود و می‌گوید: خاطره حمله به اعتقادات مردم از دوره رضا‌خان به شکل‌های دیگری در زمان محمد‌رضا پهلوی ادامه پیدا کرده بود و مرتب هم تعمیق شد.
وی افزود: این احساس خطر در مردم شکل گرفته بود که دیری نمی‌گذرد که با ادامه این روند، به یک جامعه غیر‌مذهبی می‌رسند که این عامل مردم را برای پاسخ به پیام‌های مذهبی آماده می‌کرد.
خورشیدی در ادامه گفت: مذهب در کنار دیگر عوامل زمینه را برای بروز تحول اساسی آماده کرد.
این استاد دانشگاه شهید بهشتی سپس به نقش کاریزمای امام خمینی(ره) اشاره کرد و گفت: اصولا وقتی فضا به لحاظ مذهبی قوی باشد، شخصیت‌های کاریزما بسیاری اثر گذارند، به خصوص در فرهنگ ایران این امر نمود بیشتری دارد.
وی افزود: شخصیت‌های کاریزما در این حوادث می‌توانند اثر‌گذاری فراوانی داشته باشند.
غلامحسین خورشیدی را در برابر این سوال قرار دادیم که چرا مردم «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» را به عنوان شعار اصلی برگزیدند؟ و او این‌گونه پاسخ داد: در کنار انگیزه‌هایی که برای علل انقلاب در ایران مطرح شد، انگیزه وابسته نبودن به خصوص با روحیه مردم ایران، از جمله مسائل اساسی و خواسته‌های اصلی ملت ایران بود.
وی افزود: به سبب تاریخ گذشته، سابقه تمدنی و فرهنگ بالای تاریخی، همیشه مانع این است که ایرانی بپذیرد تحت تسلط بیگانگان در حال زندگی کردن است و این سبب می‌شود که فشار روانی بر روی مردم حاکم شود.
خورشیدی در ادامه گفت: وقتی این تسلط از سوی کشوری مثل آمریکا صورت گیرد، فشار روانی بر روی مردم افزایش بیشتری می‌یابد.
قائم‌مقام حزب مردم‌سالاری در توضیح مطلب بالا می‌گوید: آمریکا به سبب عمر تاریخی از جوانترین کشورهاست و سابقه تمدنی چندانی ندارد و شکل‌گیری آن نیز بر پایه تجاوز بر حقوق ملل دیگر استوار است. بنابراین ملت ایران را آزار می‌داد و این احساس هم به حق و طبیعی بود.
وی افزود: وقتی احساس تسلط بیگانه بر حاکمان کشور در میان مردم وجود داشت انگیزه فراوانی پدید می‌آورد.
خورشیدی سپس به شعار دوم پرداخت و گفت: محدود شدن آزادی‌ها و بستن فضای سیاسی علتی مهم بود تا آزادی به شعار اصلی مردم ایران بدل شود.
وی افزود: رژیم سابق اساسا مثل خیلی از رژیم‌های استبدادی برای ماندگاری خودش نمی‌توانست به آزادی‌ها میدان دهد.
خورشیدی سپس به تعریف آزادی می‌پردازد و می‌گوید: منظور از آزادی، آزادی مخالفت و اظهار‌نظر منتقدان است. چرا که آزادی موافق را همه رژیم‌های سیاسی نه تنها به آن اجازه می‌دهند بلکه تشویق هم می‌کنند.
وی افزود: مردم دوست داشتند و دارند که آزادی گفتن «نه» را هم داشته باشند و برای مخالفت کردن و بیان دیدگاه‌هایشان منع و ترسی وجود نداشته باشد.
خورشیدی گفت: این نوع آزادی را رژیم پهلوی به شدت با آن مخالفت کرد و جامعه روشنفکری این موضوع را می‌فهمید.
وی افزود: در باور روشنفکری به ندرت می‌شد با تامین نیازهای مادی، نیاز آزادی را به فراموشی سپرد و قشر پیشتاز این آزادی‌های را از رژیم مطالبه می‌کرد و نسبت به آن کوتاه هم نمی‌آمد.
غلامحسین خورشیدی در ادامه گفت: روشنفکران جامعه که مساله آزادی را درک کرده بودند، می‌کوشیدند تا برای این مطالبه هم پشتوانه مردمی پدید آورند.
وی افزود: با این پیش مقدمه و عوامل و مسائلی که رژیم پهلوی پدیدآورنده آنها بود، آن وقت می‌توان فهمید که چرا مردم شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی را برگزیدند.
غلامحسین خورشیدی ما را متوجه نکته‌ای اساسی می‌کند و تصریح می‌کند: در شعار ملت ایران، ابتدا استقلال و بعد آزادی و بعد جمهوری اسلامی قرار دارد.
این استاد دانشگاه، ترتیب قرار گرفتن این سه شعار را مهم تلقی می‌کند و می‌گوید: این شعار یعنی، مردم می‌خواهند خودشان باشند و همراه استقلال، آزاد باشند و حال که این شرایط وجود دارد، خواهان جمهوری اسلامی هستیم.
وی افزود: مردم با این شعار می‌گویند با آزادی می‌گوییم جمهوری اسلامی.
خورشیدی در ادامه گفت: با این مسائل باید بپذیریم که استقلال و آزادی از خواست‌های اصلی ملت ایران است و اساسا به همین دلیل است که ما اولین هسته‌های مرکزی جمهوری اسلامی را دفاع از استقلال و آزادی می‌دانیم.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: بر این اساس خدشه وارد شدن به استقلال و آزادی به جمهوری اسلامی خدشه وارد می‌کند چرا که استقلال و آزادی از جنبه‌های اخص نظام حکومتی مورد قبول مردم قلمداد می‌شود.
خورشیدی در ادامه به تفسیر بیشتری از شعار مردم در انقلاب 57 می‌پردازد و می‌گوید: مردم با بیان شعار خود می‌خواهند بگویند که جمهوری اسلامی را می‌خواهیم که آزادی و استقلال را برایمان به ارمغان بیاورد و حکومتی را می‌پذیریم که حقوق ما را به رسمیت بشمارد.
این صاحبنظر سیاسی ما را به دقت بیشتر کردن به عبارت «جمهوری اسلامی» فرا می‌خواند می‌گوید: خاطرم هست در سال‌های 57 بحث نام حکومت، بحث شدیدی بود. در ابتدا در پلاکاردها، عموما کلمه حکومت اسلامی قید می‌شد و بعد با گذشت زمان دلایل خاص جمهوری اسلامی مطرح شد.
وی افزود: جریان‌های لائیسم نیز از نام «جمهوری دموکراتیک» سخن به میان می‌آوردند و این شد که امام خمینی(ره) بیان داشتند، جمهوری اسلامی، نه یک کلمه بیش و نه یک کلمه کم.
غلامحسین خورشیدی در ادامه گفت: مردم در آن سال‌ها، در کنار اینکه می‌خواستند در سرنوشت خود دخالت کنند، خواهان حکومتی بودند که مذهبی باشد و اصولا حکومتی لائیک را نمی‌پسندیدند.
وی افزود: امام خمینی(ره) نیز خواسته‌های مردم را درک می‌کرد و جمهوری اسلامی را مطرح کرد. خورشیدی در ادامه گفت: شعار جمهوری اسلامی این پیام را به مسئولین می‌دهد که باید مردم را با خود داشته باشید و خواسته‌های آنها را فراهم سازید و در کنار این موضوع، مردم را با خود داشتن و نه تنها مغایرتی با اسلامی بودن ندارد بلکه موافقت دارد. یعنی مردم می‌توانند در کنار شما باشند مادامی که اسلام به درستی اجرا شود.
وی افزود: لذا باید در جمهوری اسلامی آزادی‌های قانونی محقق شود، عوامل فساد کاهش یابد، اسلام به درستی اجرا شود و فضا برای زندگی مطلوب برای مردم فراهم شود.
غلامحسین خورشیدی در ادامه گفت: آنچه مطرح شد، تفسیر درست از شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی است که متاسفانه عده‌ای خواسته یا ناخواسته، تفسیرهای غلط را ارائه می‌دهند و به خصوص آنها که خواسته این امر را صورت می‌دهند به سبب منافع خودشان است.
*آقای دکتر خورشیدی، پس از گذشت 27 سال چه عواملی می‌تواند انقلاب اسلامی ایران را تهدید کند؟
**عواملی که می‌توانند به یک نوع ارتجاع در یک حرکت انقلابی منجر شوند، اصولا می‌توانند به دو دسته تقسیم شوند. یک دسته عوامل درون‌زا هستند. یعنی ممکن است جوامع تحت عناوین مختلف و مقدس به ارتجاع کشانده شوند. در گذشته هم مسبوق به سابقه است که همواره عده‌ای از احساسات مردم در جهت منافع شخصی‌اشان بهره بردند که این امر از سوی عالمان دین بسیار هشدار داده شده است و به تعبیر امیرالمومنین(ع) یک پوستین وارونه از دین بر تن شده است.
متاسفانه در سالهای اخیر این مساله نمایان شده و در گروهک‌های مختلفی در این‌باره در حال رشد هستند. مثلا رشد گروه‌های صوفیگری و غیره زنگ خطرهایی برای ما به صدا در می‌آورند و نباید نادیده گرفته شوند.
غلامحسین خورشیدی در ادامه پاسخ به این سوال به عامل دوم اشاره و از آن به عنوان جنبه برون‌زا یاد می‌کند و می‌گوید: جنبه برون‌زا از این‌جا ناشی می‌شود که یک تفکر پیشتاز می‌شود و به صورت گسترده‌ای مردم را به دنبال خودش می‌کشاند. وقتی تحول از مرحله سیاسی عبور کرد، در یک چارچوب نهادی و سازماندهی شده محسوب می‌شود و شروع به خود‌پروری و خود نگهداری می‌کند.
لذا مردم با نظارت بر رفتارهای سیاسی این امر را می‌توانند کنترل کنند. مثلا حذف حزب توده علاوه بر عوامل مختلف، یک خواست مردمی هم بود.
وی در ادامه افزود: رفتار سیاسی مسئولین باید به‌گونه‌ای باشد که نه تنها دوستداران حکومت، بلکه منتقدان نیز امکان حضور در عرصه مدیریتی را داشته باشند و فضای کار به‌گونه‌ای باشد که امکان حضور چهره‌های کارآمد و متخصص فراهم باشد.
غلامحسین خورشیدی را در برابر این سوال قرار دادیم که تحقق نیافتن خواسته‌های مردم چه تهدیدی برای انقلاب اسلامی است؟ و این استاد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی اینگونه پاسخ داد: مردم در همه کشورها، نسبت به فریب‌کاری سیاسی حساسند. یک وقت تحقق نیافتن به دلیل تقلای شکست خورده و ایجاد مانع برای جریان‌های پیروز است، که این برای مردم قابل تحمل‌تر است. حداکثر در سیمای مردم این ظاهر می‌شود که برای دوره‌های بعد کسانی را به میدان سیاست وارد کنیم که توانشان برای امکان موفقیت بیشتر است. یعنی به تعبیر در چهره‌های اجرایی فکر می‌کنند.
خورشیدی در ادامه هشدار داد و گفت: نباید مردم احساس کنند که نسبت به آنها بی‌توجهی صورت می‌پذیرد و عملا جدایی اندیشه مسئولین و مردم خطری است که همه حکومت‌ها را تهدید می‌کند و اتفاقا آموزه‌های دینی نیز به ما همین امر را گوشزد می‌کند که مردم و حاکمان نباید از هم فاصله بگیرند. بنابراین باید کوشیده شود تا این احساس پدید نیاید.
*فکر می‌کنید چه عواملی سبب شده که امروز عده‌ای در جمهوریت نظام تردید ایجاد می‌کنند و با وجود دیدگاه‌ها و فرمایشات صریح امام خمینی(ره) درباره نقش مردم در حکومت، چرا به تحریف این واقعیت می‌پردازند؟
**من امام خمینی(ره) را قبل از هر چیز، تابع دین‌اش می‌دانم.
ایشان کسی بود که به تکلیف‌اش عمل می‌کرد. بنابراین نباید تصور کنیم که وقتی امام(ره) می‌گفتند: میزان رای ملت است، غیر اسلامی سخن گفته‌اند. اصلا این طور نیست. امام«ره» در چارچوب اسلام سخن می‌گفتند.
پیشوای ما شیعیان در امر حکومت‌داری و تفکرات سیاسی حضرت علی(ع) است. امام علی(ع) حتی وقتی که حاکم شده‌اند و دوره 25 سال سکوت هم گذشته، استدلالشان، رای و نظر مردم است و می‌گویند چون حضور حاضر بود، پذیرفتم.
غلامحسین خورشیدی در ادامه گفت: امام خمینی(ره) هم اگر از مردم سخن می‌گفتند، کاملا متوجه بودند که اسلامی سخن می‌گویند و اگر امروز کسی بخواهد از موضع دین در مقابل مردم بایستد، معلوم می‌شود که در حال ایستادن در مقابل اسلام هم هست.
وی افزود: مقابله در برابر مردم، اصولا نتیجه مثبتی را حاصل نمی‌کند.
آنها که از مردم فاصله دارند جمهوریت را زیر سوال می‌برند
رسول منتخب‌نیا، قائم‌مقام دبیر کل حزب اعتماد ملی درباره علل تحقق انقلاب اسلامی در سال 57 می‌گوید: انقلاب اسلامی محصول علل و عوامل مختلفی است. رژیم شاهنشاهی فشارهای فراوانی بر ملت وارد کرده بود و مردم که قرن‌ها زیر سلطه نظام شاهنشاهی قرار گرفته بودند، با چشم خود می‌دیدند که منافع و دست‌رنج ملت مورد تجاوز رژیم قرار می‌گیرد و عده‌ای افراد ناصالح و بی‌لیاقت، به صرف اینکه جزو خاندان پهلوی هستند، بر گرده مردم سوارند.
وی افزود: حکمرانان خود را بالاتر از مردم می‌دانستند و برخوردشان با مردم، به دور از انسانیت بود به سادگی حقوق ملت را ضایع می‌کردند و به حریم آنها وارد می‌شدند.
منتخب‌نیا در ادامه گفت: در کنار فشارهای سیاسی رژیم، مشکلات اقتصادی، محرومیت مردم از حقوق اجتماعی و خفقان و سانسور سیاسی از جمله عوامل تاثیر‌گذار روی مردم برای انقلاب کردن بود.
صاحب امتیاز روزنامه توقیف شده نسیم صبا تصریح کرد: چون اکثریت مردم ایران مسلمان هستند و علایق دینی دارند، شاهد این بودند که اعتقادشان چگونه مورد حمله قرار گرفته بود.
وی افزود: حضرت امام(ره) از فشارهای رژیم و حس اسلام‌گرایی مردم بهره بردند و از سال 42 نهضت را آغاز کردند.
منتخب‌نیا در ادامه به روند حرکتی امام خمینی(ره) اشاره کرد و گفت: امام (ره) با روشنگری و آگاه‌سازی مردم، رژیم را زیر سوال برد و شاه را دست‌نشانده قدرت‌های بزرگ دنیا معرفی کردند.
وی افزود: این افشاگری و آگاه‌سازی امام(ره) به یک یا دو روز مربوط نمی‌شد بلکه حدود 15 سال طول کشید و عملا از سال 42 تا 57 ادامه پیدا کرد و با سخنرانی، پخش بیانیه‌ها و… ، رژیم به مردم معرفی شد.
منتخب‌نیا در ادامه تصریح کرد: امام(ره) تنها به سخنرانی و افشاگری نپرداختند بلکه از آن طرف به مردم امید دادند که در صورت مبارزه با رژیم و گرایش به اسلام، هم مسائل دنیوی حل می‌شود و هم مسائل اخروی و دینی آنها.
وی در ادامه گفت: در سال 54 امام(ره) در نجف اشرف تز حکومت اسلامی را از منابع دینی بیرون کشیدند و اثبات کردند که اسلام از نظر فقهی دارای حکومتی است.
عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز افزود: حرف‌های امام(ره) برای مردم یک روزنه، امید‌بخش بود و ملت ایران علاقه‌مند شدند تا مبارزه را ادامه دهند و پیروزی حاصل شود تا حکومتی پدید آید که رای و نظر مردم در آن مهم باشد.
وی افزود: امام(ره) آمادگی لازم را در مردم ایجاد کردند تا اینکه در سال 57، در نوفل لوشاتو ایشان احساس کردند که وقت مورد‌نظر فرا رسیده و میوه انقلاب قابل چیدن است.
این صاحبنظر سیاسی شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی را مهم‌ترین شعار مردم برای انقلاب برشمرد و گفت: مردم از اینکه دیگران بخواهند، سرنوشت آنها را تعیین کنند متنفر و ناراضی هستند و علاقه‌مندند که خودشان حاکم سرنوشت‌شان باشند. حال چه در داخل و چه در خارج.
منتخب‌نیا استقلال‌طلبی و اتکا به نفس را حس درونی مردم می‌داند و می‌گوید: امام(ره) بارها به مردم گفتند که شما می‌توانید مستقلانه، کشورشان را اداره کنید. این عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی سپس به شعار «آزادی» پرداخت و گفت همراه با آفرینش، آزادی انسان هم آفریده شده است و این روحیه دوران همه انسانهاست و اگر این حق مورد تجاوز قرار گیرد انسان برآشفته می‌شود.
وی افزود: شعار آزادی هم نسبت به قدرت‌های مستکبر داخلی و هم قدرت خارجی مطرح بود. به‌گونه‌ای که مردم خواهان این بودند که در اظهار‌نظر و تعیین سرنوشت خود آزاد باشند و کسی نظر خودش را بر آنها تحمیل نکند.
رسول منتخب‌نیا، «جمهوری اسلامی» را چکیده خواست‌های مردم در قالب یک حکومت دانست و گفت: امام(ره) مطالبات جامعه و آنچه که شارع مقدس می‌خواهد را به صورت یک تز حکومتی در قالب جمهوری اسلامی قرار دادند.
وی افزود: تز حکومتی امام(ره) دو رکن تفکیک‌ناپذیر دارد، یعنی «جمهوریت» و «اسلامیت».
*از نظر منتخب‌نیا «جمهوریت» خواست و رای مردم و «اسلامیت» مطابقت با شریعت اسلام را تامین می‌کند.
*در حال حاضر با گذشت 27 سال از عمر انقلاب اسلامی، مهم‌ترین عواملی که این انقلاب را تهدید می‌کند چیست؟
**منتخب‌نیا در پاسخ به این سوال گفت: امام(ره) که معمار و بنیانگذار انقلاب بودند بارها این جمله را فرمودند که قدرت‌های خارجی نمی‌توانند برای ما خطری ایجاد کنند به شرط اینکه ما در داخل متحد باشیم و مشکلی نداشته باشیم.
امام(ره) خطر را از «درون» می‌دانند و در عمل هم چنین است. اگر مردم از مسئولین راضی باشند و متحد و همپارچه حرکت کنند آن وقت قدرت‌های خارجی هرگز نمی‌توانند یک ملت منسجم را از پای درآورند.
وی افزود: مشکل از آنجا شروع خواهد شد که در درون جامعه تفرقه و اختلاف ایجاد شود و یا روح بی‌اعتمادی نسبت به مسئولان رشد پیدا کند.
منتخب‌نیا تصریح کرد: یا متقابلا مسئولان اعتماد و اتکایشان را نسبت به مردم کم کنند و به جای اینکه به رای مردم تکیه کنند به قدرت‌های دیگر تکیه بزنند و یا به خرافات روی آورند، این هم خطری است که نباید گریبانگیر ما شود.
در آخر از رسول منتخب‌نیا پرسیدیم: فکر می‌کنید به چه دلیل امروز پس از گذشت ربع قرن از انقلاب و با توجه به دیدگاه‌های صریح امام خمینی(ره) عده‌ای در «جمهوریت» نظام تردید ایجاد می‌کنند و او به این سوال اینگونه پاسخ داد: عده‌ای احساس می‌کنند از مردم فاصله گرفته‌اند و مردم هم با دیدگاه‌های آنها قرابتی ندارند، لذا چون این افراد نمی‌توانند پیشتوانه مردمی داشته باشند ناچار به پاک کردن صورت مساله شدند و مجبورند بگویند نیازی به مردم در عرصه حکومت نیست و رای ملت جایگاهی ندارد.
نظام جمهوری اسلامی به الگویی در بین کشورهای اسلامی تبدیل شده است
حال با دیدگاه یک عضو جامعه روحانیت مبارز آشنا شویم. حجت‌الاسلام و المسلمین حسین ابراهیمی معتقد است: امروز ایران را ایرانی اداره می‌کند و سرنوشت کشور با رای مردم رقم می‌خورد و همه نهادها حتی رهبری با رای مردم انتخاب می‌شوند.
وی افزود: در حوزه عمل به آرمان‌های انقلاب عملکرد همه دولت‌های گذشته در راستای تحقق و معرفی این آرمان‌ها بوده‌اند. اما ممکن است برخی دولت‌ها در این حوزه سریع‌تر و برخی دیگر با آرامش حرکت کرده باشند. برخی به اسلامیت پرداخته و تعدادی نیز به جمهوریت توجه داشته باشند.
وی با اشاره به وسیع و فراگیر بودن آرمان‌های انقلاب اسلامی و تلاش‌هایی که دولت‌ها در این حوزه انجام داده‌اند، گفت: به دنبال این تلاش‌ها برخی از آرمان‌ها تحقق پیدا کرد. در سطح سیاسی و اقتصادی توانستیم به صورت کامل به استقلال برسیم اما در بخش‌هایی مثل بخش فرهنگی تا حدی توانستیم استقلال خودمان را تامین کنیم.
وی با بیان این که قبل از انقلاب سرنوشت کشور و اراده حاکم آن از سوی دیگران عوض می‌شد گفت: این امر باعث شده بود که مردم از حاکمیت فاصله بگیرند، اما امروز ایران را ایرانی اداره می‌کند و سرنوشت کشور با رای مردم انتخاب می‌شوند.
این عضو از جامعه روحانیت مبارز با اشاره به ویژگی‌های کشور قبل از پیروزی انقلاب، گفت: آزادی که امروز وجود دارد به هیچ‌وجه با آن دوران قابل مقایسه نیست. امروز روزنامه‌هایی داریم با سلائق مختلف و متنوع و انصافاً تضارب آرا و بیان سلائق مختلف در کشور به انحای مختلف وجود دارد و در سایه آن افراد می‌توانند عملکرد همه کس را مورد انتقاد قرار دهند.
وی همچنین گام‌هایی که طی بیست و هفت سال اخیر در حوزه تحقق و برپایی هر چه قوی‌تر نظام جمهوری اسلامی برداشته شده را بدیع و مناسب دانست و گفت: این اقدامات باعث شده که نظام جمهوری اسلامی به الگویی در بین کشورهای اسلامی تبدیل شود. البته اشکالاتی نیز وجود دارد؛ این نظام تجربه‌ای نو در این زمینه بوده و باید توجه داشته باشیم که با گذشت زمان این مشکلات برطرف می‌شود و نظام جمهوری اسلامی می‌تواند به الگویی در سطح کشورهای اسلامی و الگویی جهانی تبدیل شود.