محمدرضا خاتمی دبیرکل سابق و عضو فعلی شورای مرکزی جبهه مشارکت است که از همراهان سیدمحمد خاتمی در سفر اخیر به یزد و کاشان بود. وی در مصاحبهای ضمن بیان نظرات خود در مورد دیدگاه جبهه مشارکت درباره انتخابات آینده با تحلیل فضای انتخابات مجلس هشتم به پاسخگویی نسبت به اتهامات مطرح شده در شبنامههائی که در آستانه سفر خاتمی به کاشان، در برخی مساجد این شهر توزیع شده بود، پرداخت.
دبیرکل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد که اصلاحطلبان همچنان نگران سلامت انتخابات آینده هستند و چک سفید امضا به کسی نمیدهند. متن این مصاحبه را در ادامه میخوانید.
سیدمحمدرضا خاتمی در خصوص موارد مطرح شده در شبنامههای توزیع شده برضد سیدمحمد خاتمی با رد موارد اتهامی در مورد شایعه استفاده از امکانات دولتی در موسسه باران تاکید کرد: "از آنجایی که دولت نهم به اندازه کافی مدعی روشن شدن استفاده غیرمجاز از امکانات دولتی هست به آنها پیشنهاد میکنیم حتی اگر یک ریال از اموال موسسه باران متعلق به ریاست جمهوری است آن را مشخص کنند."
عضو ارشد جبهه مشارکت ایران اسلامی در خصوص شایعه استفاده از اموال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمان عطاءاله مهاجرانی در این وزارتخانه در موسسه باران تصریح کرد: "هرکس اطلاعاتی از استفاده از اموال دولتی در بنیاد باران را دارد اعلام کند تا همه مردم از موضع باخبر شوند." وی در پاسخ به این سوال که آیا سیدمحمد خاتمی اجازه بررسی اموال موسسه باران را به قوه قضائیه داده است یا خیر، نیز تاکید کرد: "نیازی به اجازه آقای خاتمی نیست براساس قانون هریک از مسئولین موظف هستند در ابتدا و انتهای مسئولیت خود اموال و دارائیهای خود را اعلام کنند و سازمانهای حفاظت هم موظفاند از اموال دولتی صیانت کنند بنابراین ربطی به اجازه ایشان ندارد."
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی در خصوص سفر سیدمحمد خاتمی به آمریکا و صدور ویزای ایشان بصورت ویژه از سوی رئیسجمهور آمریکا گفت: "تمام مسئولین ایرانی که قصد سفر به آمریکا را دارند درخواست آنها باید در سطحی از وزارت خارجه این کشور بررسی شود و اتفاقا در سفر آقای احمدینژاد به آمریکا آقای بوش رسما اعلام کرد که شخصا اجازه دادم ایشان به آمریکا سفر کنند.
وی در پاسح به این شبهه که آقای خاتمی از معدود افرادی بودند که در سفر به آمریکا آزادانه به هر قسمتی از این کشور سفر کردند اظهار داشت: "متاسفانه برای مسئولین ایران این مشکل وجود دارد که جز در محدود 40 کیلیومتری مقر سازمان ملل نمیتوانند تردد کنند ولی در مورد آقای خاتمی به علت شخصیت ایشان نهادهای مدنی، علمی و مذهبی آمریکا تلاش کردند که این مسئله در مورد آقای خاتمی حل شود و بر این اساس میتوان گفت که ایشان از معدود مسئولین جمهوری اسلامی هسنتند که این اجازه را در کشور آمریکا پیدا کردند و ما این را یک پیروزی برای آقای خاتمی و کل جمهوری اسلامی میدانیم که یک شخص در چنین سطحی توانسته است در گوشه و کنار آمریکا با نهادهای علمی مذهبی و مدنی این کشور تماس داشته باشد و پیام اصیلی که از کشور ایران برمیخیزد را به گوش آنها برساند. "سیدمحمدرضا خاتمی در پاسخ به این شبهه که آقای خاتمی باید قبل از سفرهای خود با علمای قم دیدار داشته باشند اظهار داشت: "آقای خاتمی قبل از اینکه وارد امور اجرائی و دولتی شوند یک شخصیت حوزوی و علمی بودند و از بالاترین سطوح علمی و تحصیلات حوزوی برخوردار هستند و در نزد برجستهترین اساتید حوزه مانند آقای وحید خراسانی و شبیری زنجانی شاگردی کردند و همواره از شاگردان ممتاز ایشان بودند.
بنابراین کسانی که این سخنان را میگویند در حقیقت قیاس به نفس میکنند و میخواهند اینگونه القاء کنند که کل جریان اصلاحات و شخص آقای خاتمی به مقدسات توجه لازم را ندارند اصولا این گونه روشها مخصوص کسانی است که تبحری در این مسائل ندارند یا به قول عموم مردم جاهل هستند و این مسائل در شخصیت آقای خاتمی نیست." وی در پاسخ به این سوال که در مورد رابطه آقای خاتمی با علما و رابطه آقای احمدینژاد با علما چه مقایسهای میتوانید داشته باشید تصریح کرد: "نیازی به مقایسه نمیبینم به هر حال آقای احمدینژاد الان رئیسجمهور این کشورند و آقای خاتمی هم زمانی رئیسجمهور کشورمان بودند مواضع و عملکرد هر دوی ایشان نیز روشن است و لزومی ندارد در این فرصت کوتاه بخواهیم مقایسه کنیم و فکر میکنم مردم بهترین مقایسهکنندگان هستند.
هرچند در موقعیتهای مختلف این مقایسهها انجام شده است. البته رابطه آقای احمدینژاد با علما را نمیدانم ولی همانطور که گفتم آقای خاتمی فرزند حوزه هستند در آن جریان رشد کردند بنابراین جدائی بین ایشان و حوزه وجود ندارد." خاتمی ادامه داد: "یک جریان تخریبی به راه افتاده است و دوستانی که در قدرت هستند و هر روز عملکرد آنها مورد سوال و نقد قرار میگیرد، وقتی حرفی برای گفتن ندارند و در حقیقت نمیتوانند از کارنامه خود دفاع کنند با مشاهده اقبال روزافزون مردم نسبت به جریان اصلاحات، تنها کاری که میتوانند انجام دهند تخریب است هرچند معتقدم لزومی ندارد به این حرفها دامن بزنیم."
سیدمحمدرضا خاتمی در مورد حواشی سفر برادر خود به ایتالیا و شایعه دست دادن وی با زنان نیز اظهار داشت: "فکر میکنم شخص ایشان و دفترشان به صراحت موضع خود را اعلام کردند و به نظر نمیرسد که کسانی که میخواهند از آب گلآلود ماهی بگیرند کار به جائی ببرند."
دبیرکل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی درباره شبهات مطرح شده در مورد امکانات حفاظتی که در اختیار آقای خاتمی است گفت: "اینها امکاناتی است که در اختیار نظام و متعلق به سپاه پاسداران و نیروهای انتظامی است و آنها تصمیم میگیرند که چه کار کنند و زیر سوال بردن این امکانات بیش از آنکه بخواهد شخصیت آقای خاتمی را تخریب کند ماهیت و ذات منتشرکنندگان این شایعات را روشن میکند که چقدر کوچکبین هستند و با شخصیتی که میتواند در کشور تاثیرگذار باشد از موضع ذلت برخورد میکنند." وی در مورد خبر مطرح شده در مورد پیگیری پروژه تخریب آقای خاتمی از سوی مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری نیز تاکید کرد: "نمیدانم دولت نهم از مرکز استراتژیک ریاست جمهوری چه استفادهای میخواهد بکند ولی فکر نمیکنم جریان عمومی کشور اجازه دهد کسی بخواهد با شایعات و درون شخصیتهای نظام را تخریب کند چرا که مردم به خوبی شخصیتها را میشناسند و براساس آن قضاوت میکنند اگر هم بخواهیم این جریان را ریشهیابی کنیم به اول انقلاب برمیگردد که افراد و بزرگانی چون شهید بهشتی و مطهری را تخریب میکردند و اگر آنها به جائی رسیدند امروز هم تخریبکنندگان شخصیتها به نتیجه خواهند رسید." وی با اعلام این مطلب که آقای خاتمی موضع خود را نسبت به ثبتنام برای انتخابات ریاست جمهوری آینده اعلام کردهاند، در پاسخ به این سوال که واکنش شما نسبت به اقبال عمومی مردم برای کاندیداتوری ایشان که در سفرهای اخیر با شعار "خاتمی پاینده رئیسجمهور آینده" نشان داده شد چیست، ادامه داد: "البته لطف و محبت مردم را نمیتوان انکار کرد اما باید شرایط کشور را در نظر بگیریم. خود آقای خاتمی در شرایط فعلی نظر خود را اعلام کردند و تا جائی که من میدانم در شرایط فعلی قصدی برای این کار ندارند ولی انتخابات دو سال دیگر برگزار میشود و کشور روز به روز در حل تغییر و تحول است.
تمایل شخصی ایشان در این است که بیش از اینکه در مصدر اجرائی قرار بگیرند نقش حامی و کمککننده به جریان اصلاحات را داشته باشند و چه به لحاظ فکری و چه به لحاظ تدبیر و اداره امور معتقد هستند که خوشبختانه در کشور نیروهائی داریم که بتواند بار مسئولیت را بردارند. بنابراین تمایل ایشان به این است که وارد مناصب حکومتی نشوند همانطور که الان اصرار برای ورود به مجمع تشخیص مصلحت نظام را نپذیرفتند و فکر میکنند که در نهادهای غیردولتی بینالمللی و داخلی بیشتر میتوانند موثر باشند.
البته آقای خاتمی نقش خود را بهعنوان محور جریان اصلاحات برای این انتخابات و انتخابات آینده حفظ خواهند کرد و همه از وجود ایشان بهره خواهند برد."
محمدرضا خاتمی درباره مقایسه سفرهای آقای خاتمی به شهرهای مختلف و ارتباط آنها با سفرهای استانی رئیسجمهور تصریح کرد: "این دو هیچ ارتباطی با هم ندارند چرا که آقای خاتمی در مصدر کاری نیستند که بتواند کاری را برای مردم انجام دهند و مشکلات مردم را برطرف کنند و از آنجا که آقای خاتمی به استناد دو انتخابات گذشته، پشتوانه قوی مردمی دارند مایل هستند ارتباط خود را با بدنه جامعه حفظ کنند و عدمارتباط سبب این نشود که از خواستهها و مطالبات مردم دور بیفتند و این مسئله هیچ ارتباطی با سفرهای استانی دولت نهم ندارد.
سیدمحمدرضا خاتمی با اشاره به اینکه اصلاحطلبان به این نتیجه رسیدهاند باید با یکدیگر به لیست حداکثری ائتلاف برسند تاکید کرد: "به نظرم با رایزنیهائی که انجام شده پیشرفت کار خیلیخوب بوده و انشاءاله اصلاحطلبان موفق خواهند شد با یک لیست واحد در اکثر حوزهها در انتخابات شرکت کنند ضمن اینکه بنای آنها این است که از همه امکانات خود بهره ببرند."
وی با بیان اینکه ما در انتخابات یک مسئله درون جبهه اصلاحات داریم و با دو مسئله در خارج از جریان اصلاحات مواجه هستیم ادامه داد: "مسئله درون جبهه اصلاحات رسیدن به ائتلاف است که با رسیدن به ائتلاف حداکثری حل خواهد شد اما در بیرون از جریان اصلاحات با مسئله تائید صلاحیتها مواجه هستیم که به نظر میرسد جبهه اصلاحات به این نتیجه رسیده است که روی موانع و اصول خود عین رعایت همه مصالح کشور پافشاری کند و با استفاده از امکاناتی که دارد به سمت رایزنی و تعامل با هدف کند کردن تیغ تندروهائی که میخواهند از نظارت به نفع منافع جناحی و گروهی خود استفاده کنند، حرکت کند و آنها را اقناع کند که صلاح کشور این است که تائید صلاحیتها فقط براساس قانون باشد."
وی سلامت انتخابات را سومین مسئله مورد توجه اصلاحطلبان دانست و اظهار داشت: "مسئله سلامت انتخابات موردی است که امروز همه اصلاحطلبان نسبت به آن نگران هستند که با راهکارهائی که اندیشیده شده است امیدواریم حتی اگر ارادهای برای تغییر آرای مردم وجود دارد کارگر نیفتد."
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت در پاسخ به این سوال که اگر اوضاع طبق پیشبینی اصلاحطلبان پیش نرود برنامه جبهه مشارکت چه خواهد بود، ادامه داد: "جبهه مشارکت بارها اعلام کرده است که در انتخاباتی شرکت میکنند که مردم امکان گزینش از بین سلیقههای مختلف را داشته باشند اگر انتخابات به گونهای پیش برود که نتیجه آن قبل از معلوم باشد. محمدرضا خاتمی در پاسخ به این سوال که آیا هنوز در این مورد بین اعتماد ملی و مشارکت اختلاف وجود دارد گفت: "من نمیدانم که دوستان اعتماد ملی در مورد سلامت انتخابات چه نظری دارند ولی مشارکت قطعا در انتخابات شرکت خواهد کرد نه در انتصابات و با رایزنیهائی که با بخش عمدهای از اصلاحطلبان شده است آنها نیز معتقدند که چک سفید امضا به کسی نخواهیم داد." وی در بیان پیشبینی خود از انتخابات آینده تصریح کرد: "تجربه انتخابات مجلس هفتم برای نظام خیلی گران تمام شد هم در عرصه داخلی و هم در عرصه خارجی امروز شاهد این هستیم که گرفتاریها و مشکلاتی که مردم با آن مواجه هستند چه در مسائل اقتصادی و معیشتی، چه علمی و دانشگاهی و چه آموزش و پرورش و مسائل دیگر که مردم با آن روبرو هستند از انتخابات مجلس هفتم شروع شده است، علیرغم اینکه کشور در بهترین وضعیت درآمدهای ارزی قرار دارد.
در مسائل خارجی هم بحرانهائی که با آن دست به گریبان هستیم بر کسی پوشیده نیست در این شرایط آقای احمدینژاد در مصاحبه اعلام میکنند که ما در سیاست خارجی فعال هستند به صورتی که تاکنون سابقه نداشته است و در بیان مصداقهای این فعال بودن سفر به بلاروس و ونزوئلا را مطرح میکنند و این مسئله برای هر کس که جریانهای سیاسی را دنبال میکند و کمی به این مسائل آشنا است عمق انزوای ایران را نشان میدهد این در حالی است که مشکلات دیگر را که در اثر تحریمها گرفتار آن هستیم در جای خود آزاردهنده است." خاتمی با بیان اینکه تجربه انتخابات مجلس هفتم تجربه بسیار ارزشمندی برای همه است ادامه داد: "این تجربه ارزشمند نشان داد که اگر انتخابات از مسیر اصلی خود منحرف شود سرنوشت کشور به اینجا که الان در آن هستیم کشیده میشود و روز به روز هم بدتر میشود و این درس عبرتی برای همه است.
بنابراین امیدواریم همه سرعقل آمده باشند و از این تجربه درس بگیرند اما معتقدم به هر حال آقایانی که دگم هستند سرسختانه گمان میکنند که آنچه که به زحمت بهدست آوردهاند نباید از دست بدهند، بنابراین تمایل دارند تجربه انتخابات هفتم را یک بار دیگر تکرار کنند اما در مجموع یک جریان دوراندیش و عاقل در جناح راست هست که تمایل نیست بگذارد این تجربه تکرار شود و این حادثه مهمی در تاریخ انقلاب اسلامی است که بخشی از جناح راست به دنبال برگزاری انتخابات نسبتاً آزاد است و این نشان میدهد دیگر مطالبه انتخابات آزاد منحصر به اصلاحطلبان نیست و حتی در درون جناح راست هم گسترش پیدا کرده است بنابراین امیدواریم اگرچه در عین حال نگران نیز هستیم."
وی در پاسخ به این سوال که آیا اگر شرایط انتخابات مجلس هفتم تکرار شود مشارکت فقط به عدمحضور بسنده خواهد کرد تصریح کرد: "الان نمیشود اعلام کرد که وضعیت چگونه است باید منتظر شویم و براساس آن تصمیم بگیریم که چگونه باید شرکت کنیم. جبهه مشارکت علیالوصول سیاست خود را سیاستورزی قرار داده است و به هیچوجه مایل نیست برای مردم تعیین تکلیف کند نظر خود را اعلام میکند و مردم هرطور دوست داشته باشند تصمیم خواهند گرفت."
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت در پاسخ به این سوال که آیا عدمحضور موثر است یا خیر، گفت: "وقتی شما منکری را میبینید زمانی که میتوانید جلوی آن را بگیرید، اقدام میکنید اما وقتی شرایط به گونهای است که نمیتوانید جلوی منکر را بگیرید حداقلش این است که خود شما در آن شریک نشوید اما اینکه کار دیگری هم میتوان انجام داد یا خیر بستگی به شرایط روز دارد و باید منتظر ماند."