نوشته: کریستوفر دیکی
ترجمه: حمید بیاتى
روز باستیل در جریان بود و «نیکلا سارکوزى» رییس جمهور فرانسه سعى داشت از این روز که یک روز ملى براى فرانسوى ها محسوب مى شود براى تعریف جدید روابط کشورش با سایر کشورهاى جهان استفاده کند. او از تمام رهبران کشورهاى عضو اتحادیه اروپا و همچنین رهبران کشورهاى غیر عضو در شرق نزدیک و سواحل آفریقایى مدیترانه دعوت کرده بود تا در نشست روز ۱۳ جولاى شرکت کرده و در تاریخ ۱۴ جولاى نظاره گر رژه نظامیان فرانسوى از «آرک د تریومف» تا کاخ «دلا کانکورد» باشند.
درست یک ماه پیش از آن سارکوزى «کلود گیانت» رییس دفتر خود را به دمشق اعزام کرده بود تا از این نکته مطمئن شود که «بشار اسد» رییس جمهور سوریه به پاریس سفر کرده و درست در همان سالنى که قرار است «ایهود اولمرت» نخست وزیر رژیم صهیونیستى حاضر شود، حاضر خواهد شد و در تاریخ ۲۲ جولاى خود سارکوزى برنامه سفر به سرزمین هاى اشغالى را داشت که از سال ۱۹۹۶ اولین سفر رییس جمهورى فرانسه به این مناطق محسوب مى شد. اما این اتفاق ها فقط آغاز کار بود.
سارکوزى در ماه هاى گذشته خبر از بازسازى نیروهاى مسلح فرانسه داد و در اوایل ماه جولاى ریاست دوره اى فرانسه بر اتحادیه اروپا آغاز شد و به این ترتیب پاریس به مدت شش ماه ریاست چرخشى اتحادیه را در بروکسل به دست گرفت. این حوادث باعث شد تا فرانسه علاوه بر آنکه در زمینه تجارت هم پیمانى قوى براى دوستان خود محسوب مى شود در زمینه نظامى نیز به این درجه برسد. و در اروپا در زمینه نظامى هم اکنون فقط انگلیس است که قابل قیاس با فرانسه است و سارکوزى در تلاش براى القاى این مطلب در اروپاست که او بهترین فرد در این قاره است و از همین رو بود که سارکوزى به ژنرال هاى ارتش فرانسه گفت: فرانسه براى آنکه خودش باشد مجبور به تغییر است. و این در حالى است که اغلب ژنرالهاى ارتش فرانسه معتقدند کاهش بودجه خیلى زود به سراغ آنها خواهد رفت اما به این زودى ها خبرى از توسعه نخواهد بود. دورنماى بلندپروازیهاى سارکوزى یادآور بسیارى از رییسان جمهور فرانسه است که قصد القاى این تفکر را در جهان داشتند که خود آنها و کشورشان هنوز به عنوان یکى از مهمترین بازیگران عرصه سیاست جهان مطرح هستند. اما سارکوزى بر خلاف رییسان جمهور قبلى فرانسه، مهره زیادى براى بازى کردن دارد و او در حال استفاده از تمام این مهره ها به یکباره است، در اصل او در اندیشه تغییر این طرز فکر در فرانسه است که فرانسه غیر قابل تغییر است.
اما چیزى که فرانسوى ها ممکن است شاهد آن باشند یک انقلاب نخواهد بود اما شاید آنها تغییر در سیاست خارجى فرانسه و دکترین امنیت ملى کشورشان را همچنان که در دهه هاى گذشته شاهد بوده اند نظاره گر باشند. سال هاى گذشته تصویرى واضح از رییسان جمهور فرانسه است که مى خواستند به گونه اى عمل کنند که خود را هم تراز با قدرت آمریکا نشان دهند. و سارکوزى یک هفته بعد از آنکه مردم ایرلند در یک همه پرسى به معاهده لیسبون راى منفى دادند قول داد که فرانسه مجددا قدرت نظامى خود را بازیافته و به صورت یک نیروى دفاعى دسته جمعى که براى یک اتحاد بزرگتر حیاتى است عمل خواهد کرد. واضح ترین نماى کلى سیاست خارجى سارکوزى و جاه طلبى هاى نظامى سارکوزى را مى توان در سخنرانى ماه گذشته وى در جمع افسران ارشد فرانسه مشاهده کرد.
او در آن سخنرانى صحبت از تغییر اولویت هاى ارتش از یک نیروى صرفا تهاجمى و تدافعى که در حدود ۱۵ سال قبل پایه گذارى شده بودند کرده و بر انعطاف پذیرى آن در یک جهان نا مطمئن که تهدیدها در آن چشمگیر بوده و در هر لحظه در حال تغییر هستند تاکید کرد. سارکوزى در آن سخنرانى صحبت از کاهش تعداد نیروهاى مسلح ارتش فرانسه تا سقف ۲۲۵ هزار نفر در شش سال آینده کرد و بر روى یک ارتش کوچکتر و انعطاف پذیر تر که توانایى سرمایه گذارى بهترى در بخش جمع آورى اطلاعات داشته و تهدیدها را پیش بینى کرده، محل تروریستها و کشورهاى قانون شکن را مشخص کند، کشورهاى ناقض منع تکثیر را شناسایى کرده ، به جنگ خلاف کاران اینترنتى رفته و سرانجام حتى توانایى پیش بینى تغییرات جوى را داشته باشد ابراز امیدوارى کرد.
سارکوزى این رویا را نیز در سر دارد که با بهره بردن از تجهیزات مدرن تر بتواند ۳۰ هزار نیروى نظامى را به سرعت و با بهترین وضعیت در نقاط مختلف جهان آن هم درست در زمانى که فرانسه با حوادث فاجعه بارى در داخل دست به گریبان است مستقر کند.
«توماس والاسک» از مقامات حاضر درمرکز اصلاحات اروپا درباره بلند پروازى هاى سارکوزى مى گوید: فرانسه در وضعیتى است که مى توان گفت این کشور نه فقط به تنهایى قادر به انجام این کارها نیست بلکه آرزوهاى سارکوزى ارتش را وابسته به تجارت کرده و آن را درگیر تهدیدهایى مى کند که به واقع موضوعات مهمى هستند.
سارکوزى حتى در بلند پروازى هاى خود این نکته را نیز اعلام کرد که سال آینده و براى اولین بار پس از سال ۱۹۶۶ یعنى زمانیکه «چارلز دو گل» رییس جمهور فرانسه از نیروهاى مسلح اروپا جدا شد، پاریس مجددا به ساختار جامع نیروهاى مسلح سازمان پیمان آتلانتیک شمالى خواهد پیوست. سارکوزى حتى براى بازسازى مجدد کامل نیروهاى مسلح ناتو پیشنهاد مبادله اطلاعات گسترده در امر آموزش نیروها، تاسیس دانشکده نظامى اروپا و یکپارچه کردن ستادهاى فرماندهى را پیشنهاد کرده است. سارکوزى مقدارى از بى شرمیهاى خود را در جریان رقابتهاى انتخابات گذشته ریاست جمهورى فرانسه به جهانیان نشان داد. او بى شرمانه آمریکا را ستود و درست بر خلاف رییسان جمهور قبلى فرانسه که ملاحظه سران ثروتمند کشورهاى عربى را مى کردند با اشتیاقى وصف نشدنى تمایل خود به رژیم اسرائیل را نشان داد. سارکوزى در مقاله اى که در سال ۲۰۰۶ درباره اسرائیل نوشته بود دیدگاه خود درباه امنیت تل آویو را اینگونه بیان کرد: «امنیت اسرائیل قابل مذاکره نیست و همه دموکراسى هاى موجود در جهان در قبال آن مسئول هستند. و پس موفقیت وى در انتخابات ریاست جمهورى فرانسه به نظر مى رسد رابطه تل آویو و پاریس به یک رابطه عاشقانه تبدیل شده است. در یک سال گذشته سارکوزى در حالى که آماده نزاع درباره دیدگاه هاى خود بود از لحاظ دیپلماتیک نیز یک بازى سخت را تجربه کرد. استراتژى که نشانگر نوع رهبرى فعلى فرانسه است. اما در عوض فرانسه در ماه گذشته رهبرى را در میان کشورهاى اروپایى در دست گرفت و در این راه اقداماتى را در دست اجرا دارد که از آن میان مى توان به تلاش براى نزدیکى به سوریه و همچنین متقاعد کردن کشورهاى غربى براى افزایش فشارها بر ایران به منظور متوقف کردن برنامه هسته اى تهران اشاره کرد. در نزدیک کردن «ایهود اولمرت» نخست وزیر در آستانه برکنارى رژیم اسرائیل و «بشار اسد» رییس جمهور فرانسه، سارکوزى به مراتب نقش فعالتر و رسانه اى ترى را در خاورمیانه در مقایسه با گذشته بازى کرد. و بخشى از دلایل این کار سارکوزى مى تواند شکست ابتکار عمل هاى آمریکا در خاورمیانه بوده باشد. اما نکته اصلى در مورد ارتش فرانسه آنکه ممکن است بازسازى آن به همان صورتى که سارکوزى خواهان آن است زمان زیادى طول نکشد اما برخى از ژنرال هاى بلند پایه ارتش فرانسه که به صورت ناشناس در روزنامه فیگارو مطلب مى نویسند سارکوزى را به این نکته متهم مى کنند «یک عقب گرد واقعى در ارتش کشور فرانسه».
این ژنرالها معتقدند ایده هاى نظامى سارکوزى بیشتر کاربردهاى مذاکره اى دارد تا تدافعى. حتى پیش از آنکه سارکوزى برنامه خود براى ارتش واحد اروپا را به طور رسمى بیان کند انگلیس به آن با دیده تردید نگاه مى کرد و به ویژه برنامه سارکوزى براى دانشگاه نظامى اروپا و فرماندهى نیروهاى عملیاتى اروپا در بروکسل، در لندن با دیده تردید نگریسته مى شد. ژنرال بازنشسته «جفرى وان اوردن» که یک انگلیسى محافظه کار در میان اعضاى پارلمان اروپا محسوب مى شود درباره ایده هاى نظامى سارکوزى مى گوید: این آرزوها سرانجام به گریه ختم مى شوند.
درست پس از این سخنان بود که سارکوزى اعلام کرد: دانشگاه نظامى و دفتر فرماندهى در بروکسل نیازمند بررسى هاى بیشترى است و اما «والاسک» در این باره مى گوید: فرانسه همه چیز را مى خواهد اما در مورد جدال آمیز ترین موارد پاریس بسیار نرم و شکننده به نظر مى رسد.