تاریخ انتشار : ۱۳ آبان ۱۳۸۷ - ۱۲:۲۲  ، 
شناسه خبر : ۵۵۵۲۶

فرهاد فرجاد

چند سالی است که شهر زیبای شرم‌الشیخ در مصر میزبانی نشست‌های کوچک و بزرگ سیاسی و اقتصادی را برعهده می‌گیرد، اما شاید بتوان ادعا کرد منهای نشست قریب‌الوقوع رهبران جهان درباره وضعیت عراق، سه نشست استراتژیک و مهم در تاریخ جدید میزبانی مذاکرات جهانی از سوی شرم‌الشیخ می‌گنجند. توافق بین عرفات و باراک سابقه رویداد نخست به توافقنامه‌ای باز می‌گردد که در 4 سپتامبر 99 بین ایهود باراک، نخست‌وزیر وقت اسرائیل و یاسر عرفات،‌ رهبر فقید تشکیلات خودمختار فلسطین امضا شد. این معاهده اولیه با هدف توافق نهایی طرفین بر سر حدود مرزی و قلمرو کرانه ‌باختری و نوار غزه با حضور میانجی‌گرایانه ایالات‌متحده و نظارت حسنی مبارک، رئیس‌جمهور مصر به امضای دو طرف رسید. بر اساس معاهده 1999 شرم‌الشیخ، دو طرف متعهد شدند:

۱- مذاکرات را تا زمان رسیدن به یک توافق دائمی و نهایی و براساس قطعنامه‌های 242 و 338 شورای امنیت سازمان ملل ادامه دهند. در همین راستا طرفین توافق کردند برای رسیدن به این هدف، چارچوب مذاکرات را ترسیم و جداول زمانی مشخصی را برای مذاکره تعیین کنند.

2ـ اسرائیل متعهد شد در فاز یک و دو خروج نیروهای نظامی خود از قلمروهای فلسطینی، در 5 سپتامبر 99، 7 درصد از نیروها را از منطقه C به منطقه B (مناطق مشخص شده در قطعنامه‌های شورای امنیت)، در 15 نوامبر 99، 2 درصد از نیروها را از منطقه B به منطقه A و 3 درصد را از منطقه C به منطقه B، در 20 ژانویه 2000 یک درصد از نیروها را از منطقه C به منطقه A و 1/5 درصد از نیروها را از منطقه B به منطقه A اعزام کند. توضیح این که در قطعنامه‌های 242 و 338 شورای امنیت، منطقه A تحت کنترل و قلمرو کامل فلسطین شناخته شده، منطقه B تحت کنترل غیرنظامی فلسطین و کنترل نظامی اسرائیل است و منطقه C نیز تحت کنترل کامل اسرائیل شناخته شده است.
3ـ بحث و مذاکره درباره روند آزادسازی اسرای فلسطینی از زندان‌های اسرائیل ادامه یابد.

4ـ کمیته‌های مختلفی با هدف نظارت بر روند خروج نیروهای نظامی از قلمروهای فلسطینی تشکیل شود.
5ـ تعیین گذرگاه‌های امن و نقاط عبور مورد مذاکره قرار گیرد.
6ـ بسترهای ایمن‌سازی و کارآمدی بندر دریایی غزه برای امور تجاری فراهم شود. 7ـ مذاکرات پیرامون معبدالحرام الابراهیمی بیشتر از تاریخ 13 سپتامبر 99 به تعویق نیفتد.
8ـ دو طرف تمام الزامات خود را به پیش توافق‌های مرتبط با مسائل امنیتی، اجتناب از تحرکات تروریستی محترم بشمارند.
9ـ مذاکره با مجامع بین‌المللی برای دریافت کمک‌های مالی به اقتصاد نابسامان فلسطین و روند صلح اسرائیل ـ فلسطین متوقف نشود.
10ـ فضای مثبت برای مذاکرات، درک و شناخته شود و هیچ یک از طرفین گامی را برای تغییر وضعیت مورد توافق کرانه‌باختری و نوار غزه برندارند.
11ـ اگر الزامات مورد توافقی که برای یک روز خاص تعیین شده‌اند، با روزهای تعطیل رسمی یا تعطیلات آخر هفته تطابق پیدا کنند، در نخستین روز کاری پس از آن به دست اجرا گذاشته شوند.
م
ذاکرات محمودعباس و آریل شارون دیگر رویداد مهمی که در تاریخچه نشست‌های مهم سیاسی برگزار شده در شرم‌الشیخ قابل ذکر است، دیداری است که هشتم فوریه 2005 بین محمود عباس و آریل شارون، نخست‌وزیر وقت اسرائیل روی داد. دیدار این دو با هدف پایان بخشی به چهار سال درگیری‌های خشونت بار پس از آن میسر شد که کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا با آنها ملاقات و طرفین را به نشستن پای میز مذاکره دعوت کرد.
در این نشست، محمود عباس بر عزم جدی فلسطین برای توقف کلیه فعالیت‌های خشونت بار تاکید کرد و در مقابل، شارون نیز پاسخ داد که در این صورت، اسرائیل هم تمام عملیات‌های نظامی خود در قلمروهای فلسطینی را متوقف خواهد کرد. با این حال، از آنجا که هیچ یک از توافق‌های مشابه پیشین مبنی بر آتش‌بس بین طرفین، نتایج مثبتی را در پی نداشتند، دو طرف تمایلی را برای امضای یک معاهده جدید آتش‌بس از خود نشان ندادند و تنها توقف عملیات نظامی طرف مقابل را پیش شرط توقف تحرکات خشونت‌بار خود اعلام کردند.
مجمع اقتصاد جهانی شرم‌الشیخ فارغ از نقش سمبلیکی که برای میزبانی مذاکرات صلح خاورمیانه کسب کرده، از مباحث اقتصادی نیز غافل نمانده است. این شهر در ماه مه 2006 میزبان نشست مجمع اقتصاد جهانی با حضور نمایندگان کشورهای صنعتی جهان، نهادها، شرکتها و سازمان‌های بین‌المللی و نمایندگان کشورهای رو به توسعه نیافته بود.
در این نشست مباحث مختلفی از جمله نظم‌ نوین جهانی و پدیده جهانی شدن، اقتصاد و بازار آزاد، لیبرالیسم و حتی دموکراسی و حقوق ‌بشر مطرح و مورد گفت‌وگو واقع شد. آندره ‌اشنایدر، رئیس عملیات و پروژه‌های مجمع اقتصاد جهانی دلیل انتخاب مصر و شرم‌الشیخ برای میزبانی این نشست را در ابتدا، ‌انتخاب و پیشنهاد خود مصری‌ها و پس از آن نقش این کشور در برپایی مذاکرات صلح خاورمیانه و بالاخره عزم راسخ مصر برای ایجاد اصلاحات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی عنوان کرد.