توحیدی: از قبل هم میشد پیشبینی کرد که مناظره رضا خاتمی و مهندس محمدرضا باهنر به ویژه در مباحث مربوط به عملکرد مجالس ششم و هفتم به مجادله لفظی طرفین تبدیل شود، چرا که محمدرضا خاتمی خود هم در بخشی از سخنانش خطاب به باهنر اذعان کرد که بالاخره ما به نمایندگی از مجالس ششم و هفتم در اینجا حاضر شدیم و باید از عملکرد ها دفاع کنیم. شاید به همین خاطر هم بود که اتاق کوچکی که انجمن روزنامهنگاران مسلمان برای محل مناظره در نظر گرفته بود مملو از خبرنگاران و نمایندگان رسانههای داخلی و خارجی شده بود که برای پوشش این منظره در محل انجمن حاضر و 20دقیقه منتظر شدند تا نواب رییس مجالس ششم و هفتم وارد اتاق شدند و در جایگاه طوری قرار گرفتند که مجری برنامه در بین این دو نشست و با خنده گفت که برای میانداری این چنین نشسته است. دیری نگذشت که پیشبینیهای رسانهای به حقیقت پیوست و باب مناظره هم با شوخیهای پر از کنایه طرفین آغاز شد. به طوری که محمدرضا خاتمی در ادامه سخنان مجری که مصر بود باهنر به علت پیشکسوتی جلسه را آغاز کند با خنده به باهنر گفت که شما شروع کنید که هم پیشکسوت هستید و هم زورتان بیشتر است!
ابتدای جلسه اگرچه با خنده آغاز شد اما در ادامه کار آنجا که بحث به مواردی چون عملکرد اقتصادی مجلس ششم، هفتم و شعارهای اقتصادی (که مجلس هفتم برآن اساس کارآمد) و عرصه انتخابات رسید؛ دیگر خندهها جای خود را به سخنان گزندهای دادند که در پی سوال و جوابهایی که خاتمی و باهنر رد و بدل کردند، ایراد شدند.
خاتمی و باهنر اگر چه در ابتدای سخن تاکید کردند که در مباحث کلان اقتصادی و بنیانهای اقتصادی به گفته خاتمی اشتراک نظر داشتند، اما آنجا که بحث به انتخابات کشیده شد و خاتمی با بیان این که «آقای مهندس باهنر انتخابات را مهندسی کردند من هم باید پزشکی کنم» گفت: «آن چه برسر اصلاحطلبان آمده است را باید با آمپول، دوا و قرصهای تقویتی پزشکی شود. متاسفانه مجالی برای حضور اصلاحطلبان اصلی در انتخابات باقینمانده است. معتقدیم در 200حوزه امکان رقابت نداریم و در بقیه جاها نیز نیروهای دست اول ما - با احترامی که برای تمام نامزدهای اصلاحطلب قائلیم - ردصلاحیت شدند و سازماندهیهایی را که کرده بودیم با یک مهندسی از بین بردند.» عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی در عین حال تاکید کرد: «با این وجود ما برای آن که جمهوری اسلامی را نظامی میدانیم که متعلق به همه ماست نه تنها متعلق به شورای نگهبان و جناح محافظهکار، معتقدیم که باید آن را حفظ و با همین اقلیت در انتخابات شرکت کنیم. درست است که نتیجه انتخابات اهمیت دارد، اما برای ما در درجه دوم خواهد بود.»
در مقابل، دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین گفت: «پیش از آنکه مسأله طالبان و تروریسم را آمریکا برسر زبانها بیندازد، جمهوری اسلامی با طالبان مخالفت داشت و این در حالی است که در دولت گذشته برخی میگفتند باید با طالبان مصالحه و تفاهم کنیم. در آن زمان شورای امنیت مصوبهای را گذراند؛ چراکه بحث حمله احتمالی طالبان به ایران مطرح بود. این مصوبه به صورت محرمانه تصویب شد که ما آرایش نظامی خواهیم داشت، اما حمله نمیکنیم و متاسفانه این خبر به گوش یکی از روزنامهها در آن زمان رسید و این روزنامه آن را منتشر کرد؛ ما آمادهایم و حمله نمیکنیم. یا عزیزانی در مذاکرات خارجی به آمریکا میگفتند چگونه به ایران فشار وارد کنیم تا ایران تسلیم شود و این موضوع تبدیل به مساله اصلی نظام شود. اگر کسی به آمریکا بگوید به ایران چگونه فشار وارد کنیم تا تسلیم شود و اگر نشد لایحه سه فوریتی میدهیم تا این کار انجام شود، یعنی کسی نتواند یا نخواهد منافع ملی را تشخیص دهد و معاملاتی را با دشمنان رسمی ما انجام دهد، مسلما نمیتواند در مجموعه تصمیمگیران نظام وارد شود.»
باهنر در ادامه افزود: «یا برخی دوستان که با سفرای خارجی دیدار می کردند، بیصبرانه در پی قطعنامه سوم بودند تا کاری کنند که این داستان پیش از انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری، به ضرر ایران یا به نفع جای دیگر تمام شود. ما میگوییم دوستان باید دقت داشته باشند و اگر ما در درون اختلافنظر داریم دیگران نباید مطلع شوند.» باهنر همچنین در پاسخ به اظهارات خاتمی که در شروع سخنانش در این مناظره که گفت: «خدا را شکر میکنم که من را زنده نگه داشته تا در اینجا حاضر شده و گرنه اگر رأفت اسلامی نبود (با اشاره به سخنان باهنر که در گفتوگویی عنوان کرده بود زندگی برخی نمایندگان مجلس ششم به خاطر رأفت نظام است) ما باید تا الان هفت کفن پوسانده بودیم»؛ تصریح کرد: «در عینحال دوستان اصلاحطلب نیز نباید به حرفهای روزنامهای توجه کنند، بلکه باید نوار و یا فایل صوتی را گوش دهند.» خاتمی خطاب به باهنر گفت: «خوشحالم که آقای باهنر حرف خود را اصلاح کردند.» خاتمی افزود: «متاسفانه آقای باهنر موضوعی را مطرح میکند که اگر اتفاق افتاده باشد مصداق جاسوسی و خیانت است.» در این حین باهنر پرسید: «آیا شما ملاقاتی با سفیر آلمان داشتید؟» خاتمی پاسخ داد: «بله داشتم و تمام مذاکرات مکتوب است.» باهنر گفت: «آیا نگرانی از صدور قطعنامه سوم مطرح نشد؟» خاتمی پاسخ داد: «ما در همه ملاقاتها گفتهایم که هر قطعنامهای که علیه ایران صادر شود به ضرر ملت ایران است و روند دموکراسی را به تعویق میاندازد.» باهنر گفت: «سفیر آلمان قول داد که قبل از انتخابات قطعنامه سوم صادر شود؟»
خاتمی با رد این سخن، گفت: «ایشان (سفیر آلمان) میگفتند حتما در یک ماه آینده قطعنامهای علیه ایران صادر خواهد شد، اما من میگفتم این کار اشتباه است و نباید اتفاق بیفتد.» وی ادامه داد: «جالب اینجاست که این حرفها را آقای باهنر با این دقت از کجا شنیده است؟» باهنر گفت: «فکر میکنید که نظام نباید این حرفها را بشنود؟»
در همین حال خاتمی در پاسخ به سوالی در خصوص ارزیابی وی از عملکرد اقتصادی مجلس هفتم خطاب به باهنر گفت: «آقای باهنر شما وقتی مجلس هفتم را در دست گرفتید تورم چقدر بود؟ جواب دهید.» باهنر گفت: «شما صحبتتان را ادامه دهید.» خاتمی بار دیگر از باهنر پرسید: «آقای باهنر تورم چقدر بود؟» باهنر گفت: «عددی که شما میگویید را قبول دارم.»
خاتمی هم گفت: «پس شما قبول دارید بعد از این که مجلس را در دست گرفتید تورم رشد داشت؟ آقای باهنر زمانی که شما مجلس را در دست گرفتید رشد نقدینگی چقدر بود؟ اکنون چقدر است؟ مردم گوشت را به چه قیمتی میخریدند و اکنون به چه قیمتی میخرند؟ وی در ادامه به طرح تثبیت قیمتها اشاره کرد و گفت: «شاید شما اساسا تثبیت قیمتها را قبول نداشتید، ولی آن را تصویب کردید. یکی از نمایندگان مجلس هفتم گفت که تصویب تثبیت قیمت ها حربهای بود برای زدن رقیب و اکنون نیز میگویید که در این زمینه اشتباه کردیم. یک آقای وزیر هم میگوید تثبیت قیمتها باعث شد که صنعت ما بخوابد.»
وی با اشاره به نگرشی که آن را «کمیته امدادی حمایتی» خواند افزود: «شما در زمینه دفاع از تولید چه اقدامی انجام دادهاید؟ هر روز ورزشگاه و کارخانههایی به برکت سرمایهگذاریهای دولت قب افتتاح میشود، آیا برای دولتهای بعد چیزی برای افتتاح مانده است؟ برای حمایت از سرمایهگذاری چه اقدامی انجام دادهاید؟ آیا سیاستهای شما حمایت از سرمایهگذاری بوده است؟ شما اکنون وضعیت عسلویه را ببینید چه وضعیتی دارد؟»
در ادامه باهنر گفت: «در اوایل دولت اول آقای خاتمی، وی جلساتی طولانی مدت و چند ساعته را به عنوان سازماندهی اقتادی برگزار کرد که در آن جلسات کارشناسان مختلف اقتصادی حضور داشتند و حرفهای خوبی را میزدند. جناب آقای خاتمی نیز با دقت مسائل را گوش میداد و یادداشت میکرد؛ آقای خاتمی گویی شما حضور نداشتید؟» خاتمی با خنده پاسخ داد: «نه، من از اقتصاد چیز زیادی نمیفهمم. ما آن موقع دنبال توسعه سیاسی بودیم.» باهنر نیز گفت: «تشکر میکنم که گفتید آن موقع دنبال توسعه سیاسی بودید و اقتصاد را متوجه نمیشوید.» خاتمی هم در جواب گفت: «آنهایی که اقتصاد را میفهمند وضعیت را این ریختی کردند.»
باهنر افزود: «هر تصمیم اقتصادی که گرفته میشود نقاط ضعف و مثبتی دارد و تصمیم گیرنده باید آگاه باشد که این تصمیمی که میگیرد چه عوارضی دارد. اگر منافع آن بیش از مضرات است، با شجاعت وارد عرصه شود و تصمیمگیری کند. ولی متاسفانه این اراده در کشور ما نیست.»
خاتمی گفت: «نرخ بیکاری و نرخ تورم در دولت آقای خاتمی کاهش پیدا کرد.» وی با اشاره به نرخ واردات در سال85 و اقلام وارداتی و با طرح این سوال که «مجلس چه اقدامی در مورد این مسایل انجام داده است؟» خطاب به باهنر ادامه داد: «شما رشد نقدینگی را قبول دارید و میدانید که مهمترین عامل آن بیانظباطی است؟ شما چه اقدامی برای جلوگیری از این بیانظباطی انجام دادید؟» وی همچنین نسبت به کاهش نرخ سود بانکی و نتایج آن انتقاد کرد.
باهنر در ادامه این جلسه در پاسخ به سوال «سرمایه» گفت: «در مورد سیاست خارجی ما یک حرف بیشتر نداریم و آن این است که همه جا دیپلماسی لبخند جواب نمیدهد و ما دیپلماسی لبخند و اخم را با هم استفاده میکنیم و مصادیقش را میتوانیم در بخشهای مختلف بگوییم.»
قتلهای زنجیرهای
سپس باهنر در بخش پایانی این مناظره به قتلهای زنجیرهای اشاره کرد و گفت: «قتلهای زنجیرهای چیز خیلی کثیفی بود ولی کسانی که قرار شده بود این قتلها را پیگیری کنند اقداماتی انجام دادند که خود آقای کروبی نیز دادش درآمده بود.» خاتمی اما درباره بحث قتلهای زنجیرهای گفت: «چرا تلاش میشود قصه واژگون جلوه داده شود؟ مگرنه این که بررسی این مسأله از وزارت اطلاعات دولت خاتمی گرفته شد؟ بگویید که متهمین در دست چه کسانی بودند. در دست افرادی خارج از قوه مقننه و مجریه.» باهنر گفت: «اختیارات این قضیه به آقای خاتمی داده شده بود.» خاتمی پاسخ داد: «آقای خاتمی فردی قانونگرا بودند و میگفتند که جنایتی رخ داده است و برای رسیدگی به پرونده، قضیه به یک نهاد بیطرف واگذار شود. ولی آقای باهنر! الآن شما بگویید که آنها که گفتید الآن کجا هستند؟ فیلم و عکسهای آنها وجود دارد. متهمان وقتی که آزاد شدند ما سعی کردیم اتفاقاتی که بر آنها افتاده است را پیگیری کنیم ولی ما را در آن زمان متهم به تندروی کردند و گفتند این مجلس چه میکند؟ ما در کمیسیون اصل90 مسأله را پیگیری کردیم که آنها محاکمه شوند.» وی اظهار کرد: «من از شما میخواهم که در این جا بیاییم و با هم متحد شویم و پیگیری کنیم تا آنها هم محاکمه شوند. قبول دارم که جریانی که در این موضوع رخ داد ربطی به هیچ جریان کشور نداشت و همه ما عقلانیت داشتیم که از این اتفاقی که افتاد بهرهبرداری سیاسی نکنیم.»
باهنر گفت: «معتقدم که اگر جرمی رخ داده باید مجرم شناسایی و به اشد مجازات محکوم شود. شما میگویید باید افشا کرد. من میگویم درست نیست. به هر حال حادثهای پیش آمده، باید پیگیری شود ولی با مسألهای که شما میگویید موافق نیستم.»