کامبیز سلطانین: مریم فیروز چهارشنبه شب گذشته در سن 95 سالگی درگذشت و پیکر وی در اولین ساعات بامداد پنجشنبه در بهشتزهرا نزدیکی آرامگاه همسرش (نورالدین کیانوری) به خاک سپرده شد.
مریم فیروز نخستین زنی بود که به عضویت شورای مرکزی یک حزب فراگیر (حزب توده) در ایران در آن زمان در آمد. وی که یکی از فعالان سیاسی و ادبی ایران دوره پهلوی و از مخالفان رژیم سلطنتی بود؛ موسس سازمان زنان ایران بود.
فیروز (متولد 1292 خورشیدی در تهران) دومین دختر عبدالحسین میرزا فرمانفرما حاکم، وزیر و رییس الوزرای معروف دوره قاجار و از متمولین تراز اول ایران بود. او متعلق به یک خانواده اشرافی بود. فیروز در مدرسه ژاندارک و دارالمعلمات تحصیل کرد و در سال 1308 دیپلم گرفت. وی که از طریق خانواده ایرج اسکندری در جلسات حزب توده ایران شرکت میکرد، در نخستین دوره فعالیت حزب توده به عنوان نخستین زن در ایران به عضویت شورای مرکزی این حزب در آمد.
او در سال 1323 با نورالدین کیانوری ازدواج کرد. در پی غیرقانونی اعلام شدن حزب توده پس از کودتای 28 مرداد سال 1332 مریم فیروز که غیابا به اعدام محکوم شده بود به همراه همسرش راهی شوروی و سپس آلمان شرقی شد و تا وقوع انقلاب اسلامی 1357 در این کشور سکونت کرد اما به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. فیروز در آلمان مدرک دکتری زبان فرانسه را اخذ کرد و در یکی از دانشگاههای این کشور به تدریس زبان فرانسه پرداخت. وی پس از انقلاب به ایران بازگشت. وی در بهمن 1361 دستگیر و روانه زندان شد.
وی مولف کتابهایی همچون «مادرنامه»، «زندگینامه مارکس، انگلس و لنین»، «گفتاری چند از بزرگان درباره زن» و کتاب خاطراتش تحت عنوان «چهرههای درخشان» است.