گروه جهان
حضور محمود احمدینژاد، رییسجمهور کشورمان در نشست اخیر شوراى همکارى خلیجفارس و طرح پیشنهاد همکارى امنیتى و اقتصادى گامی مهم در راستاى مقابله با تلاشهایى بود که از جانب غرب علیه کشورمان دنبال میشود و هر روز شکل تازهاى به خود میگیرد.
احمدینژاد بنا به دعوت رسمی شیخ حمد بن خلیفه آلثانى، امیر قطر و رییس دورهاى شوراى همکارى خلیجفارس براى نخستینبار در بیستوهشتمین نشست سران شورا که در دوحه برگزار شد، شرکت کرد تا پیام صلح و دوستى دولت و ملت ایران را به کشورهاى منطقه برساند.
از سوى دیگر مشارکت ایران در این اجلاس با توجه به برپایى کنفرانس آناپولیس که بدون نتیجه پایان یافت و بحثهایى که بر سر مساله هستهاى ایران مطرح است، حایز اهمیت میباشد. یکى از اهداف کنفرانس آناپولیس که بهانه برگزارى آن ایجاد صلح میان فلسطین و رژیم صهیونیستى بود، به انزوا کشاندن تهران بود که محقق نشد چرا که این نشست همانطور که ایران پیشبینى کردهبود راه به جایى نبرد و در واقع پیش از آغاز شکست خوردهبود.
از سوى دیگر حضور رییسجمهور ایران در این اجلاس در زمانى که بحث بر سر برنامه هستهاى صلحآمیز ایران شدت یافته، فرصتى براى تبادل اطمینان و ضمانتها را فراهم آورد.
با توجه به اقدامات روز افزون آمریکا و متحدینش نظیر انگلیس و فرانسه علیه ایران به بهانه نگرانى از برنامه هستهای صلحآمیز تهران و به کارگیرى تدابیرى براى منزوى ساختن ایران در عرصه بینالملل میتوان گفت که حضور رییسجمهور ایران در چنین نشستى حضورى مثبت بود. چرا که نشان داد به انزوا کشاندن ایران راه به جایى نخواهد برد و موقعیت ایران در منطقه و جهان محکمتر از آن است که با چنین بادهایى به لرزه بیفتد. حضور کشورى قدرتمند چون ایران در منطقه خلیجفارس، همواره مانعى در برابر اجراى سیاستهاى استیلاجویانه آمریکا بودهاست.
احمدینژاد با ارایه ۱۲ پیشنهاد به سران کشورهاى عربستان سعودى، امارات عربى متحده، کویت، قطر، بحرین، عمان و جمعى دیگر از مقامات کشورهاى عربى از جمله دبیرکل اتحادیه عربى با هدف تقویت روابط برادرانه و توسعه همکارىها یکبار دیگر ابتکار عمل را به دست گرفت و کوشید تا از فرصت حضور در این نشست در این مقطع زمانى حساس به بهترین شکل در راستاى هماهنگى کشورهاى منطقه استفاده کند. رییسجمهور کشورمان تاکید کرد که جمهورىاسلامی ایران خواهان صلح و امنیت پایدار مبتنى بر عدالت و محبت و بدون دخالت عوامل بیگانه است.
وى پیشنهاداتى را در خصوص تاسیس سازمان همکارىهاى اقتصادى، لغو روادید با هدف تسهیل رفت و آمد شهروندان هفت کشور (اعضاى شورا و ایران)، اجازه تملک اموال غیر منقول، سرمایهگذارى مشترک در منابع نفت و گاز به صورت دو یا چندجانبه، برنامهریزى براى برقرارى تجارت آزاد بین کشورها، تامین آب و گاز کشورهاى شوراى همکارى از سوى ایران، فعالسازى کریدور شمال به جنوب، توسعه گردشگرى، تعاون در کمک به کشورهاى اسلامی و کشورهاى ضعیف، تاسیس سازمان همکارىهاى امنیتى، مبادلات آموزشى، علمى، فنآورى و پژوهشى، همکارى در صیانت از محیط زیست خلیجفارس و دریاى عمان. وى در عین حال از حاضران براى شرکت در اجلاس مشترکى در تهران براى مذاکره درباره تمام زمینههاى همکارى دعوت به عمل آورد.
رییس دولت نهم با پیشنهاد تاسیس سازمان همکارىهاى اقتصادى و نیز امنیتى و همکارىهاى چندجانبه در تولید نفت دقیقا تدابیر غربىها علیه تهران را هدف گرفت چرا که این پیشنهادات در صورت اجرایى شدن مانعى جدى در راه اقدامات آنها علیه ایران خواهد بود و در عین حال پیوندهاى کشورهاى منطقه را بیش از گذشته محکم میکند. باید گفت که کشورهاى حوزه خلیجفارس میتوانند در مقابل اقدامات تندروى غربىها و تحریمهاى آنان قرار گیرند.
این سفر در حالى صورت گرفت که نمایندگان پنج عضو دایم شوراى امنیت و آلمان درحال بررسى سومین سرى از تحریمها علیه ایران براى تحتفشار قرار دادن ایران به منظور رها کردن برنامه هستهای صلحآمیز این کشور هستند. تحریمهایى که بنا به ادعاى یک دیپلمات فرانسوى ظرف هفتههاى آینده میتواند در قالب یک قطعنامه علیه تهران به تصویب برسد. شورا تا کنون دو سرى از تحریمها را علیه ایران اعمال کردهاست. با اینحال این اقدامات مانع از پیشرفت ایران در توسعه برنامه هستهای خود نشده و ایران بارها اعلام کرده که از حق خود براى بهرهمندى مشروع از انرژى هستهای صلحآمیز و انجام غنیسازی اورانیوم عقب نخواهد نشست. در عین حال دعوت از احمدینژاد براى حضور در اجلاس شوراى همکارى خلیجفارس همچنین میتواند بیانگر پایبندى کشورهاى عضو به ضرورت ثبات و امنیت در منطقه باشد. حضور وى در این نشست بیانگر تمایل کشورهاى عضو شورا به تفاهم با ایران نه تنها بر سر مساله هستهای بلکه درباره نقش منطقهای آن نیز هست.
رییسجمهور کشورمان پیش از سفر به دوحه تاکید کرد در روابط میان تهران با کشورهاى عرب حوزه خلیجفارس فصل نوینى گشوده شدهاست و همه باید تلاش کنیم خلیجفارس را به منطقه صلح و دوستى تبدیل کنیم.
پیشنهاد همکارىهاى علمی و فنآورى و پژوهشى و اعلام اینکه ایران میتواند دانش و فنآورىهاى نوین را طبق موازین جهانى از طریق آموزش کارشناسان و دانشمندان کشورهاى همسایه در اختیار آنها قرار دهد با وجودى که به آن اشارهاى مستقیم صورت نگرفتهاست، میتواند همکارىهاى هستهای صلحآمیز تحت نظارت آژانس بینالمللى انرژى اتمی را نیز شامل شود. کشورهاى عربى اخیرا به توسعه فنآورى هستهای تمایل زیادى نشان دادهاند و برقرارى این همکارى در چارچوب مقررات بینالمللى و قواعد آژانس میتواند آنها را از فنآورى بومی ایران بهرهمند کند و در عین حال آنها را از نیات هستهای صلحآمیز ایران مطمئن سازد. با این وجود ایران پیشنهاد شوراى همکارى خلیجفارس را در خصوص تشکیل کنسرسیوم غنیسازی اورانیوم براى کشورهاى منطقه بهعنوان تلاشى براى ترغیب تهران به توقف غنیسازی در داخل خاک این کشور و پایان دادن به مساله هستهای رد کردهاست. جمهورىاسلامی بر انجام غنیسازی در خاک خود تاکید دارد. پیشنهاد همکارى اقتصادى و نیز سرمایهگذارى مشترک در حوزههاى نفت و گاز و آمادگى ایران براى ایجاد کریدور شمال - جنوب نیز علاوهبر تحکیم روابط گامی است براى مقابله با تلاشها براى تحریم ایران و در راستاى گشودن بازارهاى جدید اقتصادى براى جمهورىاسلامى.
بهعلاوه پیشنهاد همکارى امنیتى تهران با شوراى همکارى نیز میتواند توطئه آمریکا علیه تهران براى متحد کردن کشورهاى منطقه علیه جمهورىاسلامی را خنثى کند. اواسط تابستان بود که خبر فروش تسلیحات آمریکایى به کشورهاى منطقه جنجال وسیعى را به راه انداخت. هدف این طرح جدید کاخسفید که با نام پرده سبز در تاریخ هفتم مردادماه در روزنامه واشنگتنپست فاش شد، تقسیم خاورمیانه میان دوستان و دشمنان ایران اعلام شدهاست. دولت بوش قصد دارد با این تاکتیک با یک تیر چند نشان را بزند. واشنگتن از این طریق علاوهبر اینکه نوعى ایران هراسى را در منطقه دامن میزند، به جلب حمایت از خود براى برون رفت از بحران عراق میپردازد و در همینحال بازار فروش تسلیحات خود را در منطقه داغ مینماید.
فروش تسلیحات آمریکایى به کشورهاى منطقه با زیاد شدن بهاى نفت افزایش مییابد و ربطى به نیازهاى دفاعى و لجستیکى این کشورها ندارد. اما محمود احمدینژاد در مقابل بر دوستى و برادرى با کشورهاى منطقه و همکارى جمهورىاسلامی با این کشورها تاکید کرد و خواستار آن شد که همگى در کنار هم براى همیشه خلیجفارس را خلیج صلح و دوستى و برادرى اعلام کنند.
پتانسیلهاى خوبى براى همکارىهاى منطقهای وجود دارد بهویژه آنکه نخبگان و مقامات عالیه منطقه به درستى دریافتهاند کشورهاى منطقه به مانند مسافران یک قایق سرنوشت یکسانى دارند. با اینحال باید اراده لازم را براى بازداشتن شخصى که قصد ایجاد سوراخ در جایى که نشسته است را دارد، بازتولید کرد تا از غرق شدن در مسیر گردابى که بیگانگان آفریدهاند، جلوگیرى شود.
تعداد اخبارى که دال بر حمایت منطقهای از ایران منتشر میشود کم نیست. زمانى که برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه سخن از احتمال اقدام نظامی علیه ایران به میان آورد، عمرو موسى، دبیرکل اتحادیه عرب از کشورهاى عربى خواست با اقدام نظامی علیه ایران مخالفت کنند. همچنین در سطح ملتها و نه حکومتهاى منطقه، شاهد اشتیاق به همگرایى منطقهای هستیم. بهطورى که اواسط شهریور ماه اعضاى پارلمان عربى در مراسم گشایش دومین دوره اجلاس این پارلمان در دمشق از پیشنهاد گفتوگوى میان اعراب و ایران استقبال کردند.
اکنون زمان هوشیارى است زیرا بیگانگان یک لحظه از ایجاد تفرقه میان کشورهاى عربى و ایران غافل نیستند و آنگونه که مقامات کشورمان تاکید کردهاند، اگر اکنون کشورهاى اسلامی بهعنوان یک قدرت بزرگ جهانى اتحاد کامل داشتند، شاهد چنین وضعى در عراق، افغانستان، لبنان و فلسطین نبودیم. ژئوپلتیک کشورهاى اسلامى، پتانسیلهاى سیاسى و اقتصادى این کشورها از ظرفیتهایى هستند که در توانمندسازى آنها نقشى موثر و مهم دارد. کشورهاى اسلامی باید تقویت اتحادیهها و سازمانهاى سیاسى را در اولویت قرار دهند که البته در این مسیر همانطور که احمدینژاد نیز تاکید کرد تشکیل یک دیوان داورى اسلامى، تشکیل بازار مشترک، تقویت صنعت گردشگرى و تقویت همکارىهاى دفاعى میان کشورهاى اسلامی یک ضرورت است.