نویسنده: احسان ابطحی به نظر می‌رسد دشوارترین معمای تاریخ سیاسی معاصر روسیه با حمایت ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهوری این کشور از متحد جوان خود دیمتری مدودوف حل نشده باشد. رئیس‌جمهوری مقتدر روسیه دوشنبه گذشته سرانجام گمانه‌‌زنی‌ها را در مورد اینکه از چه شخصی در انتخابات ماه مارس آینده (اسفندماه) حمایت خواهد کرد پایان داد. این حمایت از آن جهت مهم ارزیابی می‌شود که محبوبیت ولادیمیر پوتین می‌تواند وزن و عقبه سیاسی شخصی را که او در انتخابات آینده از آن حمایت خواهد کرد به طرز قابل توجه و اثرگذاری افزایش دهد. با حمایت پوتین از مدودوف سال‌ها تردید در مورد جایگزین او پایان یافت و اکنون به نظر می‌رسد که راهیابی مدودوف به کرملین امری محتمل خواهد بود. انتخاب مدودوف جوان و پرانرژی که تنها 42 سال دارد حاکی از آن است که پوتین علاقه‌ای به ماندن در قدرت دست‌کم در ظاهر ندارد و قصد دارد آینده روسیه را از پشت‌صحنه اداره کند. ولادیمیر پوتین که در سال 2000 پست ریاست جمهوری را از بوریس یلتسین تحویل گرفت میراث‌دار اقتصادی ویران و مردمی‌ سرخورده بود که پس از سال‌ها یدک کشیدن لقب ابرقدرت جهان با فقر، شکاف طبقاتی، فساد و تبعیض دست به گریبان بودند. این وضعیت اقتصادی ناشی از سیاست‌های نادرست بوریس یلتسین؛ رئیس‌جمهوری سابق روسیه بود که قصد داشت کشوری را که سال‌ها با روش‌های کمونیستی اداره می‌شد به سبک کاپیتالیستی اداره کند. سیاست‌های لجام گسیخته آزادسازی اقتصادی، اقتصاد کشور بازمانده از 70 سال حکومت کمونیستی را با فساد، شکاف طبقاتی و فقر مواجه کرد؛ روسیه‌ای کمونیست که یلتسین قصد داشت در دوران ریاست جمهوری‌اش دموکراسی به روش غربی را یک شبه در آن حکمفرما کند، اما نتیجه‌ای جز هرج و مرج، فقر و کاهش سطح نفوذ مسکو در عرصه معادلات بین‌المللی به همراه نداشت. پوتین در سال 2000؛ روسیه را در چنین اوضاع و احوالی تحویل گرفت و توانست با اتخاذ سیاست‌های مناسب اقتصادی، اوضاع را تا حدود بسیار زیادی بهبود بخشد و قدرت از دست رفته کرملین در مناسبات جهانی را به طرز چشمگیری ارتقا دهد تا غرور از دست رفته روس‌ها به آنان بازگردد. پوتین البته در این راه از افزایش قیمت‌های انرژی - نفت و گاز - بهره‌مند شد تا قدرت و سلطه مقتدرانه خود را بر روسیه تحکیم و تثبیت کند. اگرچه کارنامه پوتین در بسیاری از موارد قابل تحسین است اما از او به دلیل نقض حقوق‌بشر و دموکراسی انتقاد می‌کنند. پوتین در چنین اوضاع و احوالی توانست در انتخابات پارلمانی روسیه که یکشنبه هفته گذشته برگزار شد به پیروزی قاطعی دست‌یابد تا نشان دهد از محبوبیت بسیار بالایی نزد افکار عمومی روسیه برخوردار است. حزب «روسیه متحد» به رهبری ولادیمیر پوتین توانست در انتخابات پارلمانی اخیر 315 کرسی از مجموع 450 کرسی دوما را به دست آورد. این در حالی است که احزاب کوچک تر نزدیک به پوتین هم توانستند 78 کرسی به دست آورند تا دستگاه قانونگذاری روسیه مقتدرانه در اختیار رئیس‌جمهوری روسیه و متحدانش قرار بگیرد. مدودوف؛ سیاستمداری که اطلاعاتی نیست دیمیتری مدودوف در حلقه سیاستمداران قدرتمند روسیه امروز است که فعالیت‌های سیاسی خود را از سن پترزبورگ آغاز کرد. او از متحدان دیرینه ولادیمیر پوتین است که در سال 2000 میلادی ریاست ستاد انتخاباتی‌اش را برعهده داشت. پوتین روز دوشنبه در ملاقاتی با رهبران سیاسی که از تلویزیون روسیه پخش شد با اشاره به همکاری طولانی مدتش با مدودوف از نامزدی او در انتخابات ریاست جمهوری ماه مارس حمایت کرد. رئیس‌جمهوری روسیه در مورد مدودوف گفت: «من او را 17 سال است که از نزدیک می‌شناسم و به طور کامل از نامزدی‌اش حمایت می‌کنم.» مدودوف به جناح لیبرال دولت کنونی روسیه تعلق دارد. او از جمله معدود چهره‌های سیاسی کرملین است که سابقه کار در «کا‌گ‌ب» (دستگاه اطلاعاتی - امنیتی روسیه) را ندارد. این حقیقت که مدودوف چهره‌ای تندرو نیست و می‌خواهد کلید کرملین را از پوتین تحویل بگیرد، موضوعی است که بی‌تردید مورد استقبال غربی‌ها قرار خواهد گرفت. او اکنون همزمان با در اختیار داشتن پست معاون اولی نخست‌وزیر روسیه، رئیس شرکت گازپروم؛ غول گازی روسیه است. برجسته‌ترین نقش مدودوف در ماه‌های اخیر مسوولیت «پروژه‌های ملی» روسیه بوده است. این پروژه‌های ملی شامل صرف هزینه‌های جدید در بخش بهداشت و سلامت، مسکن، کشاورزی و هنر است. موفقیت پروژه‌های ملی پیشینه مناسبی برای راهیابی مدودوف به کرملین و تحقق بلندپروازی‌های اوست؛ چرا که در این بخش کارنامه مناسبی به جای گذاشته است. یاروسلاو لیسوولیک رئیس بخش اقتصادی دویچه بانک در مسکو در مورد مدودوف می‌گوید که پروژه‌های ملی موفقیت بسیار بزرگی برای او به همراه داشته است. لیسوولیک اضافه می‌کند که او از آزمون پوتین گذشته است. او تاکید می‌کند که مدودوف یکی از لیبرال‌ترین چهره‌های سیاسی و اقتصادی روسیه است. رئیس بخش اقتصادی دویچه بانک پیش بینی کرد که روسیه در دوران ریاست جمهوری مدودوف بیشتر از گذشته به اقتصاد جهانی خواهد پیوست. به نظر می‌رسد اعلام حمایت پوتین از نامزدی مدودوف اگرچه یکی از مهم‌ترین معماهای سیاسی روسیه را پاسخ داد اما اکنون پرسش دیگری که مطرح می‌شود این است که برنامه آینده پوتین چیست؟ برنامه‌هایی که مردم روسیه با رای گسترده خود در انتخابات پارلمانی گذشته که البته برگزاری آن از سوی کشورهای غربی ناعادلانه و غیرآزاد توصیف شد، مورد وثوق افکار عمومی این کشور قرار گرفت. انتخابات پارلمانی روسیه از سوی تحلیلگران سیاسی به رفراندومی‌ درباره عملکرد دوران ریاست پوتین تعبیر می‌شد. اکنون اما همه نگاه‌ها به اقدام آینده پوتین است تا مشخص شود او می‌خواهد قدرت را در پشت‌صحنه در دست داشته باشد یا در روی صحنه. این در حالی است که انتظار می‌رود مدودوف از سوی سایر نامزدهای احتمالی ریاست جمهوری تحت فشار قرار گیرد. نیکلاپتروف از مرکز کارنگی مسکو در مورد نامزدی مدودوف می‌گوید: «بسیار زود است اگر او را رئیس‌جمهوری آینده روسیه بنامیم. عنوان شدن نام او به عنوان نامزد ریاست‌ جمهوری به دیگر رقبای بالقوه این امکان را می‌دهد تا وارد صحنه شوند و آنگاه مدودوف از صحنه انتخابات کنار کشیده و شخص دیگری اوضاع را در دست بگیرد.» پتروف تاکید می‌کند که این موضوع می‌تواند پیش و یا پس از انتخابات ریاست جمهوری اتفاق بیفتد اگر رئیس‌جمهوری آینده در اجرای برنامه اصلاحات موفق نشود. مدودوف: پوتین باید نخست‌وزیر شود در همین حال دیمیتری مدودوف دیروز خواستار آن شد که ولادیمیر پوتین در دولت آینده روسیه پست نخست‌وزیری را برعهده داشته باشد. نامزدی مدودوف در انتخابات ریاست‌ جمهوری ماه مارس (12 اسفندماه) از سویی و ترکیب اکثریت پارلمان که هواداران پوتین آن را تشکیل می‌دهند می‌تواند از سوی دیگر زمینه را برای اصلاح قانون اساسی با هدف افزایش قدرت نخست‌وزیری فراهم آورد و راه را برای تصدی پست نخست‌وزیری از سوی پوتین در انتخابات آینده هموار کند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مدودوف که دیروز خواستار نخست‌وزیری پوتین شد بی‌تردید برای این اظهارنظر با او مشورت کرده است. برخی کارشناسان سیاسی بر این باورند که پوتین از مدودوف خواسته است تا با این اظهارنظر واکنش افکار عمومی و محافل سیاسی را بدون آنکه هزینه‌ای سیاسی برای او داشته باشد ارزیابی کند. مدودوف در سخنانی تلویزیونی گفت: «با اعلام آمادگی برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری، من از آقای پوتین درخواست کرده‌ام تا موافقت اصولی خود را برای ریاست دولت پس از انتخابات ریاست جمهوری برعهده داشته باشد.» نامزد لیبرال انتخابات ریاست جمهوری روسیه اضافه کرد که روسیه پس از انتخابات باید سیاست‌های طرح‌ریزی شده از سوی آقای پوتین را ادامه دهد. او در ادامه این بیانیه سه دقیقه‌ای گفت که در دوران ریاست جمهوری ولادیمیر پوتین نگرش جهان نسبت به روسیه تغییر کرده و دنیا مانند کودکان با این کشور سخن نمی‌گوید. مدودوف اضافه کرد که اکنون جهان به روسیه احترام می‌گذارد و برای آن اعتبار قائل است و از سال‌های اخیر توانسته نقش و نفوذ دیپلماتیک خود را بازیابد. پوتین و مدودوف هر دو در دوران شهردار اصلاح‌طلب سن پترزبورگ، آناتولی سوبچاک، در اوایل دهه 90 فعالیت می‌کردند. در سال 1999 و پس از آنکه پوتین در دوران ریاست جمهوری بوریس یلتسین نخست‌وزیر روسیه شد، مدودوف را به مسکو آورد و او را به عنوان معاون کارمندان کابینه روسیه منصوب کرد. مدودوف سپس در دوران ریاست جمهوری ولادیمیر پوتین به عنوان معاونت کارمندان نهاد ریاست جمهوری روسیه انتخاب شد. در سال 2002 میلادی همزمان با فعالیت در نهاد ریاست جمهوری، ریاست شرکت گاز پروم را برعهده گرفت و در سال 2003 به ریاست نهاد ریاست جمهوری روسیه رسید. در سال 2005 میلادی بود که پوتین، متحد دیرینه‌اش، مدودوف را به عنوان معاون نخست‌وزیر منصوب کرد و اکنون از نامزدی او در انتخابات آینده ریاست جمهوری حمایت می‌کند.