تاریخ انتشار : ۲۱ آبان ۱۳۸۷ - ۱۲:۳۵  ، 
شناسه خبر : ۵۶۷۴۰
محمدباقر اسداللهی مقدمه: به این واژه‌ها دقت کنید: سنت‌گرایی، بنیادگرایی، مدرنیسم اسلامی، رادیکالیسم اسلامی، اصلاح‌طلبی، اعتدال‌گرا، افراطی‌گرا، تروریسم، محافظه‌کار، میانه‌روی، اسلام مدرن، اسلام دموکراسی، لیبرال دموکرات مسلمان، سوسیال دموکرات مسلمان، ... این واژه‌ها از کجا آمده‌اند؟ چگونه ساخته شده‌اند؟ چرا این طور گسترده به کار برده می‌شوند؟ در این باره، مقاله زیر را از یک پژوهشگر پاکستانی به نام «نجوم مشتاق» بخوانید.

پس از 11سپتامبر، عمده‌ترین بخش سیاست آمریکا، انجام «اصلاحات آموزشی»‌ در کشورهای اسلامی است. تعدادی از مؤسسات سیاستگذار آمریکایی، مانند مؤسسه صلح ایالات‌متحده usip در این اصلاحات فعالند و بودجه هنگفتی را هزینه می‌کنند. در راستای این سیاست، مؤسساتی مانند آژانس توسعه بین‌المللی (I.A.D) در آمریکا، بسیاری از میسیون‌های تبشیری آمریکا، سعی دارند با روحانیون مسلمانی که «میانه‌رو» باشند و بر مفاهیم جدیدی از اسلام با عنوان «اجتهادنو» و تفسیر مجدد قرآن و سنت و عقلانیت مذهبی تأکید داشته باشند؛ رابطه و تماس برقرار کنند؛ و آنها را به تعیین هویت اسلام اعتدالگرا و کار با عنوان احیای جدید اسلام سازگار با دموکراسی غرب ترغیب نمایند.
مؤسسه صلح آمریکا،‌ در گزارشی تحت عنوان «سیاست خارجی آمریکا و بازسازی اسلام» پیشنهادهای مورد پسند آمریکا را مطرح ساخته است: در این گزارش به «زبان جدید مذهبی»‌ و «اجتهاد برای تفسیر مجدد متون اسلامی» توجه ویژه شده است و از آن به عنوان «ابزاری اساسی برای تجویز دستورالعمل‌های سیاسی» یاد می‌کند. این اجتهاد و گفتمان جدید اسلامی،‌ که مؤسسه صلح آمریکا، آن را توصیه می‌کند و اصرار دارد که در این مورد باید اندیشمندان، فلاسفه، روحانیون و حقوقدانان مسلمان کوشش کنند، در راستای مطالعه دقیق متون دینی، برای یافتن مفاهیم اعتدالی و تطبیق آنها با مدرنیته است.
گزارش مؤسسه صلح آمریکا تأکید دارد که؛ جنبش‌های اسلامی،‌ قدرت خود را به واسطه «متون مذهبی» به دست می‌آورند. آنان ذهنیات مسلمانان را به تسخیر آموزه‌های جهاد اسلامی درمی‌آورند. این، جوهره تمامی مشکلات است. مؤسسه صلح آمریکا معتقد است که گفتمان تجددگرایی و اصلاحات مذهبی باید جایگزین آن متون در دوسطح زیر شود:
1- مدرن‌سازی، آموزش‌ها و مدارس مذهبی‌اسلامی، حوزه‌های اسلامی و حوزه‌های علمیه، و نظارت بر آنها.
2- اصلاحات آموزشی در سطح دولت‌ها؛ و سیاستگذاری در سطح اجتماع.
پژوهشگر پاکستانی می‌نویسد: این سیاست در پاکستان توسط جواد اشرف‌قاضی، وزیر آموزش و پرورش پاکستان در سال2006 میلادی (1385هجری شمسی) اجرا شد.
در برنامه آموزشی جدید، نسخه‌ها و مفاهیم میانه‌رو، اعتدالی و اصلاح‌طلبانه از اصول اسلامی، به لطف بازسازی و بیان مفاهیم آموزه‌های دینی جایگزین گردید.
در این شیوه جدید آموزش، همه مباحث اسلامی مطرح می‌شوند و دانش‌آموزان قرآن و سیره نبوی و حتی غزوات پیامبر را فرا می‌گیرند؛ اما آهنگ آنها براساس میانه‌روی،‌ اعتدال، اصلاحات، و مدارا تنظیم شده و از جهاد و قتال با کافران و مشرکان، کمتر سخنی به میان می‌آید.
آقای مشتاق در ادامه می‌نویسد؛ آمریکا در زمان سلطه شوروی بر افغانستان، به توصیه مؤسسات پژوهشی و سیاستگذارش، تقویت جنبش اسلامی جهادی علیه شوروی را در دستور کار خود قرار داد.
در دهه 1980- (1360) جزوات درسی ویژه‌ای به زبان‌های محلی افغانی، زیرنظر مرکز مطالعات افغانستان در دانشگاه نبراسکا (آمریکا) با هزینه مؤسسه صلح ایالات‌متحده تدوین و منتشر شد.
کارشناسان متخصص آمریکایی در امور افغانستان، با همکاری از دبیرانی که احساسات  اسلامی و ضدکمونیسم داشتند این متون را اشاعه دادند.
دانشگاه نبراسکا در سال‌های 1994 تا 1984 حدود 51 میلیون دلار (حدود 50 میلیارد تومان به پول امروز ایران) برای تدوین و انتشار این جزوات آموزشی از مؤسسه صلح ایالات‌متحده آمریکا دریافت کرد.
همچنین در آن زمان بیش از 13میلیون دلار (حدود 12میلیارد تومان به پول امروز ایران) در اردوگاه‌های پناهندگان افغانی و در حوزه‌های علمیه معینی در پاکستان - که آن طرح را اجرا کردند - تقسیم شد.
اما اکنون سیاست آموزشی آمریکا تغییر یافته است متون جدید براساس گفتمان جدید در اسلام‌های غیرجهادی و سیاسی مانند اسلام تجددگرا، میانه‌رو، اعتدالی،‌ اسلام دموکراسی، اسلام مدرنیته، اسلام اصلاح‌طلب، تنظیم شده است. این گفتمان از حمایت مؤسسات آمریکایی با عنوان سیاست خارجی آمریکا و بازسازی اسلام برخوردار است.
چند پرسش
  دریافت شما از این گزارش و آن برنامه‌ها چیست؟ آیا تصور دارید که این برنامه‌ها فقط در پاکستان اجرا شده و می‌شود یا در ایران و سایر کشورهای اسلامی نیز در صدد اجرای آن بوده و هستند؟
اگر آمریکا و استکبار جهانی در تهاجم فرهنگی یا در ناتوی فرهنگی،‌ در پی جایگزینی اسلام سازشکار، اسلام متحجر، اسلام متجدد(!) اسلام غربگرا، اسلام مدرنیته، ... و در یک کلام اسلام آمریکایی هستند، وظیفه بنده و شما که خود را به اسلام ناب‌محمدی(ص) و تشیع علوی و خط امام خمینی(ره) و خامنه‌ای(مدظله) متعهد می‌دانیم چیست؟
وظیفه علما، وعاظ و هرکس که امکان ترویج اسلام را دارد چیست؟

مسلم است که اسلام دین اعتدال، عدل و صلح و دوستی و دوری از افراط و تفریط است. جهاد و قتال اسلام نیز با دشمنان عدالت و اعتدال و سعادت انسانهاست. با گرگهای خونخوار و پشه‌های مالاریا و میکروب و با نمی‌توان مدارا کرد.

ترحم بر پلنگ تیزدندان

ستمکاری بود بر گوسفندان

اسلام دین صلح و جهاد و تقوای ستیز و پرهیز با هم است. اما امروز استکبار و شیطان بزرگ با نام اصلاحات دینی و واژه‌های گوناگون به جنگ با اسلام آمده است. چه باید کرد؟