ایسنا: اعضای شوراهای مرکزی، سیاسی و داوری سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با سید محمد خاتمی رئیسجمهور سابق دیدار و درباره مسائلی از جمله جمع شدن و جهتدهی نیروهای اصلاحطلب، شرایط سیاسی حساسی کنونی و ترسیم فضای سیاسی آینده گفتوگو کردند. خاتمی در این دیدار احساس خطر خود را با توجه به وضعیت کنونی ترکیب نیروها، برای آینده انقلاب اعلام و بر ضرورت تفاهم بر سر اولویتها تاکید کرد. سیدمحمد خاتمی در این دیدار از تلاش، مقاومت و پیگیری سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در مقاطع مختلف تقدیر کرد و گفت: «یکی از وجوه امتیاز ما این است که هیچچیز را مطلق نمیدانیم و نمیگوییم هیچ خطایی، هیچ اشتباهی، هیچ کاستی در کار نبوده است. مطمئنم اگر برگردیم و نگاه بکنیم، همه ما و تشکیلاتمان و افرادمان اشتباهات و اشکالاتی داریم.» وی تاکید کرد: «بنده شهادت میدهم که سازمان به عنوان یک تشکیلات علاقمند به اسلام و انقلاب و علاقهمند به اسلام و انقلاب و علاقهمند به سربلندی ایران، رشد واعتلای جامعه همواره در صحنه بوده و صحنه هم برای سازمان هموار نبوده، یعنی از آغاز مشکلات، فشارها و مسائل خاصی داشته که البته در شرایط مختلفی فرق میکرده است. در اوایل انقلاب به نحوی ، بعد در دورانهای دیگر به نحو دیگر، و امروز به نحو دیگر.»
خاتمی مقاومت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در برابر این فشارها را نشاندهنده اعتقاد و ایمان به راهی دانست که انتخاب شده و اینکه برای رسیدن به آن هدفها و دفاع از اصول اساسی انقلاب و پیشرفت جامعه هزینه دارد و از این جهت فعالیتهای سازمان را قابل تقدیر عنوان کرد. رئیسجمهور سابق تاکید کرد: «دوام و بقای آن (سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی) نشانه این است که دارای ارزش و جایگاهخوبی در تاریخ معاصر ما است و نیز در عرصههای مختلف از جمله در گفتمان جامعه، در جهت دادن به جامعه و در تحلیلهای ارائه شده توانسته است تاثیرگذار باشد.» رئیس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها با بیان اینکه جامعه ما فقر تحلیل دارد و با مشکل مفهومسازی و تلاش برای تبدیل مفاهیم به نهادهایی که در جامعه هستند مواجهه است، اظهار داشت:«یکی از کارهای خوبی که سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی انجام داده، مفهوم سازی است. گرچه معتقدم که با همه نقشی که سازمان داشته، کمی در سطح مفهومسازی کرده و در عمق کار نکرده، به جز افرادی که به عنوان صاحبنظر یا تحلیلگر مطالبی را بیان کردند. ولی همان نشریهای که پانزده روز یک بار یا ماهی یک مرتبه منتشر میشد، در بیدارگری، مفهومسازی و جهتدهی جامعه موثر بود.» خاتمی افزود: «تحمل سازمان و آب دیدگی و پختگی بر اثر این تحمل قابل تقدیر است. اگر بخواهیم تشکیلاتی داشته باشیم که باید داشته باشیم، مطمئناً جایی مثل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی جایگاه ویژه خود را دارد.»
اصلاحطلبان در موقعیت حساسی هستند
وی با تاکید بر اینکه اصلاحطلبان در موقعیت فوقالعاده حساسی به سر میبرند، تصریح کرد: «هم نقطههای امید وجود دارد و هم نقطههای نگرانی بسیار بسیار بزرگی هست. امروز فرصتها بیشتر شده، اگرچه تهدیدها هم افزایش یافته است. ممکن است اگر روی افراد یا گروهها دقت کنیم، مشترک بیشتر شده است.» وی با یادآوری اوایل دوران اصلاحات و مقایسه شرایط فعلی گفت: «امروز کمتر در تشخیص اولویتها مشکل داریم. شاید در آن روز بین ما، که الان اینجا نشستهایم و میان افراد دیگر در تشخیص اولویتها اختلافنظر وجود داشت. اما فکر میکنم امروز هم به لحاظ تشخیص مفاهیم زمینه بیشتری برای نزدیک شدن فراهم شده و هم به لحاظ تشخیص «اولویتها» خاتمی با اعتقاد بر اینکه بر سر اولویتها بیشتر میشود تفاهم کرد، گفت: «گرچه شاید بعضی بهانهها و دلایل هم درست باشد، اما هنوز خودمان را بیش از عوامل دیگری که مسبب این ماجرا بودند متهم میکنیم بیش از عوامل دیگری که مسبب این ماجرا بودند متهم میکنیم یا حتی بعضی اشکالاتی که خودمان داریم را به طرف مقابلمان نسبت میدهیم و طرف سوم را تبرئه میکنیم. یا اینکه سعی میکنیم ضعفهای خودمان را بپوشانیم یا ضعفهای موجود در طرف مقابلمان که مورد حمله ما است را بزرگ کنیم یا ضعفهایی که وجود داشته را نسبت بدهیم و این مسئله خطرناکی است که جامعه را با مشکل مواجه میکند.»
اشتباهات استراتژیک
رئیس دولت اصلاحات در ادامه با تاکید بر ضرورت بررسی نحوه تماس اصلاحطلبان با کل جامعه اظهار داشت: «یکی از اشتباهات بزرگ استراتژیک اصلاحطلبان تقریباً بریده شدن از جامعه و مسائل روزمره جامعه بوده است. در اثر این کوتاهی و بعد تبلیغات وسیعی که صورت گرفت مردم احساس کردند اصلاحطلب یعنی کسی که درد مردم را ندارد. اگرچه من معتقدم شما بیش از بسیاری از جناحهای اصلاحطلب درد مردم، درد اقتصاد، معیشت، پیشرفت و مسائل مختلف مردم و سربلندی ایران در عرصههای بینالمللی داشتهاید، اما صدای شما به مردم نرسیده است. ما باید رابطهای تعریف شده و سامان یافته با مردم برقرار کنیم.» خاتمی با بیان اینکه مهم این است که ما دور هم بنشینیم ولو اینکه در مملکت ما حزب و جبهه واحد جواب نمیدهد، تصریح کرد: «از سوی دیگر اینکه ما جبهه متحدی برای همه امور و برای همه فصول داشته باشیم درست نیست، اما باید و میتوان روی مواردی به توافق رسید.»
فرصت مغتنم برای جبهه متحد
وی به فرصت مقاطعی مانند دو انتخابات مجلس خبرگان و شورای شهر برای تشکیل جبهه متحد اشاره کرد و افزود: «من حتی از نظر وضعیت کنونی ترکیب نیروها برای آینده انقلاب اسلامی و رهبری احساس خطر میکنم. یعنی در مجلس خبرگان ممکن است مسیر به سمتی برود که کسانی که دقیقاً با انقلاب اسلامی سازگاری نداشتند ابتکار عمل را در دست بگیرند؛ کسانی که مطلقاً سازگاری نداشتند. این مسئله خطرناکی است که مطمئنم این طیف نه رهبری را قبول دارند نه قانوناساسی را و نه ... این خطر وجود دارد». رئیسجمهور سابق با تاکید بر وجود ظرفیتهای مثبت در جامعه ما خاطر نشان کرد: «اگر بتوانیم در نقطه اعتدالی بر روی مسائل کار کنیم میشود با هم تفاهم بیشتری داشت.»
قصد رهبری جبهه اصلاحات را ندارم
وی در پاسخ به انتقاد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی که گفته بودند به داخل بیش از خارج میپردازند، گفت: «من در عین حال که قصد رهبری جبهه اصلاحات را ندارم، ولی به داخل هم کمتر از خارج نمیپردازم، منتها این طور تلقی شده که به خارج بیشتر توجه دارم. از بین 40 ، 50 دعوتنامه ارسال شده از خارج و سراسر دنیا فقط چند تا را قبول کردهام، ولی در داخل هم هستم، ایران برای همه ما عزیر است. ولی اسلام هم واقعاً عزیز است.» رئیس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها ادامه داد: «الان در دنیا فضای وحشتناکی وجود دارد و من که میبینم که الان به هر دلیل، با همه ناشایستگیام به خاطر این موقعیتی که پیش آمده، به عنوان کسی که میگویند از دنیا اسلام آمده با هیئت اسلامی، با تمدن اسلامی و میتواند با دنیا حرف بزند از این ظرفیت که ظرفیت مهمی است، استفاده میکنم. به هرحال دنیای اسلام برای غرب فوقالعاده مهم است. سلطهطلبها احساس میکنند که اسلام برای غرب یک خطر است؛ چه جنبههای مردمی آن، چه تندرویها و ترورهایی که متاسفانه به نام اسلام میشود، مورد توجه است و اهل فکر نیز میخواهند بیشتر با چهره حقیقی اسلام آشنا شوند.»
افراطگرایی ایدئولوژیک
خاتمی با اعتقاد بر اینکه مشکل ما در دنیای امروز افراطگرایی ایدئولوژیک است، گفت: «نومحافظهکاران آمریکا، همجنس طالباناند. در چنین شرایطی این زمینه هم فراهم آمده، اگر بتوان حرف زد و گفت که اسلام هیولا نیست، باید از این فرصت استفاده شود.» وی با اشاره به اینکه مقداری کار درون اسلامی هم لازم است، گفت: «یعنی همین آشفتگیای که در صحنه ایران میبینیم، در صحنه دنیای اسلام هم وجود دارد. یک عده تند و تیز که دین را فردی میدانند و یک عده سنتگرایان تندرو و در کشورهای عربی که قویتر از ما هستند. ولی انبوهی از نیروهای دنیای اسلام، دانشگاهرفتهها و مردم عادی بیمیل نیستند که اسلامی که هویتشان را تأمین کند و هم انیکه در این دنیا بتوانند صحبت و زندگی کنند به جهان معرفی شود.» رئیس دولت سابق با تاکید بر اینکه در ایران خواهد ماند، گفت: «به هر حال همه ما باید برای اسلام، برای ایران و برای تامین زندگی بهتر برای همه بشریت در همه جهان تلاش کنیم.»
آمادگی سازمان مجاهدین برای تعامل بین احزاب
در ابتدای این دیدار محمد سلامتی دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه این جلسه اولین جلسهای است که با عنوان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با خاتمی چه در دوران ریاستجمهوری، قبل و بعد از آن داشتهاند، اظهار امیدواری کرد که این اولین جلسه بتواند مقدمهای برای تعامل، ارتباط و همدلی بیشتر باشد.
وی با اعتقاد بر اینکه جبهه اصلاحات درحال حاضر بسیار تحت فشار قرار گرفته است، تاکید کرد: «اگر به اصلاحات اعتقاد داریم؛ که چنین است و اگر لازم میدانیم که اصلاحات ادامه پیدا کند؛ وکه لازم هست، برای جلوگیری از انزوای نیروها و انفعال احزاب و حتی گروههای سیاسی باید حرکت جدید و منسجمی توسط گروههای سیاسی و شخصیتهایی که از پتانسیل و ظرفیت بالایی برخوردار هستند آغاز شود.» دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه تشکل متبوعش همواره مدافع اصلاحات بوده و آمادگی آن را برای ایفای نقش در زمینه تقویت و تشدید تعامل بین احزاب و شخصیتها اعلام کرده ودر عین حال از سیدمحمد خاتمی خواست تا به دلیل اینکه مورد قبول بسیاری از نیروها- چه اصلاحطلب و چه غیراصلاحطلب- است و به اعتقاد آنها با قضایا منطقی برخورد میکند، در این جهت نیروهای مختلف را جمع کند.
شرایط عبرتآموز است
در این دیدار همچنین محسن آرمین سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با تاکید بر اینکه تشکل متبوعش همواره خود را ملزم به ثواب انقلاب، اصول اسلامی و سیره نظری و عملی حضرت امام(ره) دانسته و ماهیت اعتقادی و مواضع سازمان همواره در این چارچوب بوده است، گفت: «به عنوان یک اصل ثابت، ما اصلاحات را همواره به قرائت انقلاب، این حرکت را به عنوان نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی و معطوف به ارزشها، آرمانها و اهداف انقلاب میدانیم و سعی کردهایم از این موضع درچارچوب حرکت اصلاح طلبی پیش برویم.» آرمین در خصوص حساسیت وضعیت کنونی اصلاحطلبان تصریح کرد: «در شرایط سخت و دشوار وقتی که یک حرکت سیاسی – اجتماعی با ناکامیهایی مواجه میشود، شرایط را برای خودزنیها، نبشقبرها، گلایهها، تبرئه خودف مقصر جلوه دادن دیگران مهیا میکندو این موضوع تا حدی کاری و عمل سیاسی – اجتماعی هدفمند را مشکل میکند.»
سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی تاکید کرد: «ما همواره سعی کردهایم که در دام این جنگهای زرگری گرفتار نشویم، چون فکر میکردیم و فکر میکنیم که مسئله اصلی چیز دیگری است. بنابراین نباید، به خصوص در این شرایط که نیاز به همدلی و انسجام هست، به وادی درگیریهای لفظی و جنگهای زرگری بیفتیم. باید مسائل فرعی را به نفع مسائل اصلی کنار بگذاریم و سعی بکنیم که با درایت و هوشیاری و منطق قویتر و بهتر با مسائل برخورد کنیم و مسئله اصلی را به هیچوجه از نظر دور نداریم.» آرمین با تاکید بر اینکه به رغم تمام ظواهر منفی که وجود دارد، وضعیت عمومی را وضعیت ناامیدکنندهای نمیبیند و معتقد است افقهای روشنی وجود دارد، اظهار داشت: «شرایط امروز ما بدتر از شرایط قبل از دوم خرداد[1376] نیست. امروز بیش از ما برای کسانی که گرفتار مطلقاندیشی و افکار رمانتیک روشنفکرانه بودند، شرایط عبرتآموز است و آثار پشیمانی را در چهره برخی از کسانی که همواره سعی میکردند نگاه مطلقانگارانهای به مسائل داشته باشند و میخواستند تمامی مطالبات و خواستهای تاریخی مردم در این 8 سال یا 4 سال را حل کنند، میتوان دید.»
وی تاکید کرد: «با توجه به عملکرد مخالفان به نظر میرسد که به تدریج قدر و منزلت خاتمی به عنوان نماد اصلاحات برای مردم و به خصوص این بخشی که اشاره کردم بیشتر و بیش از گذشته مشخص میشود.» سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با بیان اینکه جریان اصلاحطلبی از نظر تشکیلاتی و فعالیت سیاسی در وضعیت نسبتاً قابل قبولی قرار دارد، تصریح کرد: «اندوختهها و تجربیات ارزنده و ارزشمندی را در این 8 سال به دست آوردیم. بنابراین جایی برای ناامیدی وجود ندارد. اما مهمترین مشکل ما درک صحیح و مشترک مجموعه اصلاحطلبان از شرایط و قانع شدن به کنار گذاشتن گلایهها و فردگراییها و شخصی کردن مسائل و اراده برای یک عمل مشترک و منسجم و درک حساسیت شرایط است.» وی ادامه داد: «مجموعه ما تصور میکنیم اگر این احساس و این نگاه در مجموعه جریان اصلاحطلبی به وجود بیاید، هیچ دلیلی برای نگرانی نسبت به آینده نمیتوانیم داشته باشیم.»