ترجمه: حامد یوسفنژاد
سرویس اطلاعاتى پاکستان (ISI) همان سرویس امنیتى ارتش و نهاد مؤسس طالبان است در روزهاى اخیر با سلسله اتهاماتى جدى روبه روست که احتمالاً مفهوم آن تغییر در سیاست ایالات متحده نسبت به اسلام آباد خواهد بود و تنش ها میان پاکستان و دو همسایه آن یعنى هند و افغانستان را تشدید خواهد کرد. مقامات امریکایى در گزارشى بى سابقه در «نیویورک تایمز» روز اول اوت سرویس اطلاعاتى پاکستان را متهم کردند که در آن واحد به عوامل سناریوى بمب گذارى روز هفتم ژوئیه در سفارت هند در کابل کمک کرده و از طالبان افغانى و پاکستانى دو سوى مرز پشتیبانى مى کند.
مدت هاست که افغانستان، سرویس اطلاعاتى پاکستان را متهم مى سازد که در نقش پدرخوانده طالبان ظاهر شده است و پل هاى ارتباطى خود را با القاعده قطع نکرده است. از نظر کابل، مناطق مجاور به مرز پاکستان و افغانستان همچون سال ۱۹۸۰ و دوران جنگ علیه ارتش شوروى بار دیگر به مأمنى براى شبه نظامیان مبدل شده است.
دهلى نو به طور مدام از قدرت یابى سرویس اطلاعاتى پاکستان در منطقه و حمایت آن از شبه نظامیان کشمیرى ابراز نگرانى مى کند و این سرویس را پشت پرده بمب گذارى هایى مى بیند که معمولاً هند را دچار آشوب مى کند / ایالات متحده که در پاکستان متحد مشرف به شمار مى رود این بار پیگیرى این اتهامات را دستور کار خود ساخته است.
بنا به گفته مقامات افغان، ملا عمر سردسته طالبان افغانى احتمالاً در منطقه «کوته» در پاکستان زندگى مى کند. او همچون دورانى که در افغانستان حکمرانى مى کرد از آن جا به نیروهاى خود فرمان مى دهد. طالبان پاکستان (موسوم به تحریک طالبان) به فرماندهى بیت الله محسود یکى از مریدان ملاعمر، در پنا هگاه هایش به سهم خود پذیراى رهبران القاعده است و از نواحى قبیله اى شمال پاکستان به مبارزانى که از نقاط دیگر جهان مى آیند یارى مى رساند تا علیه ارتش امریکا و ناتو در افغانستان بجنگند. پیوند میان طالبان و القاعده را نیز جلال الدین حقانى سرکرده نظامى طالبان در مناطق شرقى افغانستان برقرار مى کند. او در صفوف نیروهاى خود ، مبارزان عرب را مى پذیرد. طیف طالبان در پاکستان پایگاه هاى لجستیکى، اردوگاه هاى تعلیمات نظامى و مدارس شریعت دارند آنها همچنین حضور گسترده در شبکه اینترنت دارند از نگاه کابل هیچ یک از این ها جز با توافق و حمایت سرویس اطلاعاتى پاکستان ممکن نیست.
سرویس اطلاعاتى پاکستان از زمان چرخش قدرت در افغانستان یعنى سال ۲۰۰۱ تاکنون مشکوک به نقش دوگانه بود. آنها از یک سو هنگامى که فشار امریکایى ها بر قدرت پاکستان مى چربید رهبران القاعده را به ایالات متحده تحویل مى داد، یعنى همان کارى که سال ها با سازمان دهندگان حادثه ۱۱ سپتامبر که در پاکستان پنهان شده بودند، کرد. از سوى دیگر همواره در پس پرده از طالبان دو سوى مرز دیوراند حمایت مى کرد.
اکنون مسئله این است که آیا سرویس آى اس آى در طول سالهاى ریاست جمهورى پرویز مشرف تحت نظارت قدرت نظامى پاکستان عمل مى کرده یا این که براى خود آزادى عمل قائل بوده است .
جورج بوش رئیس جمهور امریکا روز بیست و هشتم ژوئیه یوسف رضا گیلانى نخست وزیر پاکستان را در واشنگتن ملاقات کرد و مستقیماً از او پرسید: «چه کسى سرویس اطلاعاتى پاکستان را اداره مى کند؟»
از دید ایالات متحده بمب گذارى هفتم ژوئیه کابل مانند یک عامل افشاگر عمل کرد. این بمب گذارى ۵۴ کشته بر جاى گذاشت که یکى از آنها وابسته نظامى هند بود. پس از این اتفاق حامد کرزاى رئیس جمهورى افغانستان و سپس «م. ک. نارایان» مشاور شوراى امنیت ملى هند دست داشتن پاکستان در این حادثه را محکوم کردند. نیویورک تایمز افشا کرد که از آغاز ژوئیه به دنبال توقف ارتباطات تلفنى میان مأمورین اطلاعاتى پاکستان و طالبان محلى، واشنگتن خطر بازى دوگانه سرویس اطلاعاتى پاکستان را جدى انگاشت و تصمیم گرفت استیفن ر. کاپس معاون سیا را فوراً به اسلام آباد بفرستد.به علت نبود اطلاعات خاص، این بمب گذارى طراحى شده در سفارت هند، یک اتفاق غیرقابل کنترل بود. ولى ایالات متحده را براین باور استوار کرد که ممکن است سرویس اطلاعاتى پاکستان مانع یا چه بسا دشمنى شود بر سر راه «جنگ علیه تروریسم» که بوش پس از ۱۱ سپتامبر فرمان آن را صادر کرده بود. بنابراین مسئله مهار سرویس اطلاعاتى پاکستان (ISI) در دل بحث بزرگترى به نام نقش جدید قدرت پاکستان جاى مى دارد. هنگامى که گیلانى روز ۲۶ ژوئیه در راه واشنگتن بود دولت اش اعلام کرد که سرویس اطلاعاتى پاکستان تحت امر وزارت کشور درآمده است. فرداى آن روز از حرف خود بازگشت و گفت که سرویس اطلاعاتى پاکستان صرفاً قصد «مستحکم کردن همکار ى هایش» با دولت را داشته است.»
در ماه هاى گذشته به محض این که یکى از سران طالبان افغانستان یا القاعده در پاکستان شناسایى شد موشکى از سوى هواپیماهاى بدون سرنشین سیا شلیک گردید. این شلیک ها همچنان ادامه دارد، اما موشک هاى به پرواز درآمده نشانه اى هستند از آغاز دوره جدید که در آن اعتماد دو متحد دیرین شبه قاره (واشنگتن ـ اسلام آباد) آسیب دیده است.