فارس – مردم فلسطین با رأی دادن به مقاومت و خدمات فرهنگی و اجتماعی حماس، این جنبش را به رغم فشار کشورهای غربی، آمریکا و اسرائیل، در رأس امور خود قرار دادند که البته با مانع تراشیهایی که در داخل و خارج میشود، این جنبش را در اجرای وظایفش با چالشهایی مواجه خواهد کرد.
جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) که با شخصیتهایی همچون شیخ احمد یاسین، عبدالعزیز رنتیسی و فتحی شقاقی که همگی توسط نظامیان اسرائیلی ترور شدند، شکل گرفته و اکنون توسط الزهار، اسماعیل هنیه و خالد مشعل هدایت میشود، در انتخابات اخیر پارلمانی فلسطین با کسب 74 کرسی از 132 کرسی، اکثریت مطلق را از آن خود کرد و بدین ترتیب علاوه بر شهرداری و شورای شهر که قبلا در انتخابات آنها موفق شده بود، قوه مقننه و مجریه را نیز در اختیار گرفت.
بر اساس اعلام قبلی، حماس دارای 76 کرسی و جنبش فتح به رهبری محمود عباس رئیس دولت خودگردان، 43 کرسی بود که اکنون با کم شدن دو کرسی حماس، فتح 45 کرسی را در پارلمان دارا است، یعنی جایگاهی نسبتاً قوی تر به طوریکه بیش از یک سوم کرسیهای پارلمان را به دست آورده و این امر اجازه هر گونه اقدامی را به نمایندگان حماس برای تغییر قوانین، نخواهد داد.
مقاومت و فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی، مؤلفههای برجسته حماس است و با توجه به فعالیتهای این جنبش در این زمینه ها و فساد مالی و اداری برخی مقامات فتح که رهبران این جنبش به آن اعتراف کرده اند. زمینه را برای به دست گرفتن قدرت توسط حماس فراهم ساخت که جرقه آن با پیروزی حماس در انتخابات شهرداری و شورای شهر، زده شد.
سمیرالمشراوی، رهبر محلی فتح با اعتراف به وجود فساد رهبران این جنبش گفت: "ما میخواهیم یک مخالف قوی باشیم و تا پایان دادن به فساد رهبران تاریخی فتح بجنگیم."
کسب کرسیها و نهادهای قدرت از سوی حماس به معنای استفاده آسان از این قدرت و پیشبرد اهداف به ویژه در خصوص کسب حق ملت فلسطین نیست و این جنبش در عمل با چالشهای عمده داخلی و خارجی مواجه است.
یکی از چالشهای دیگر اختلاف نظری است که حماس با سازمان فتح در نوع تعامل با اسرائیل دارد؛ حماس معتقد به خروج اسرائیل از سرزمینهای اشغالی بدون هیچ قید و شرطی است و همواره برای دستیابی به اهداف خود از مقاومت و سلاح استفاده کرده و در این میان محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان و نیز سایر مقامات جنبش فتح همواره در تلاش بودند که با مذاکره راه حلی را برای صلح با اسرائیل پیدا کنند.
با پیروزی حماس در انتخابات پارلمانی، حدود 20 هزار تن از حامیان جنبش فتح با حضور در خیابانهای شهر غزه، خودروهای پارک شده و چادر مقابل ساختمان پارلمان را به آتش کشیده و به تیراندازی هوایی مبادرت کردند به طوریکه محمد دحلان، شخصیت عالی رتبه فتح در نوار غزه با حضور در میان آنها، به تظاهر کنندگان قول داد که فتح در دولت تشکیل شده از سوی حماس شرکت نخواهد کرد.
حدود 1000 تن از فعالان خشمگین جنبش فتح از جمله 100 فرد مسلح با تجمع در محل سکونت محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان، از تمام رهبران این جنبش خواستند استعفا دهند و از عباس نیز خواستند تا ائتلافی با حماس تشکیل ندهد.
گردانهای شهدای الاقصی، شاخه نظامی فتح نیز در بیانیهای تهدید کردند. در صورتیکه آنها فکرشان را تغییر داده و به دولت به رهبری حماس بپیوندند، رهبران این جنبش را سر به نیست میکنند.
از سوی دیگر، جنبش مقاومت اسلامی با توافقنامه اسلو که در 13 سپتامبر 1993 میان اسرائیل و سازمان آزادی بخش فلسطین (ساف) به امضا رسید مخالف بوده و آن را رد میکند در حالیکه کسی که قدرت را در تشکیلات خودگر آن به دست میگیرد، باید در چارچوب اسلو حرکت کند.
مسئولین حماس به اصلاح و تشکیلات خودگردان جدیدی اشاره داشته اند که که این امر خود مقولهای جدا و جای بحث فراوان دارد.
خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس 8 بهمن در نشستی مطبوعاتی در دمشق ایجاد تغییر و اصلاحات، حمایت از مقاومت و ایجاد تشکیلات جدید خودگردان را از جمله برنامههای حماس در آینده معرفی کرد.
در شرایطی که حماس با حمایت گسترده مردمی، اکثریت آرا را در پارلمان فلسطین کسب کرده و باید دولت جدید فلسطین را تشکیل دهد، آمریکا و اروپا بصراحت اعلام کرده اند با دولت فلسطینی با محوریت حماس همکاری و مذاکره نخواهد کرد مگر آنکه حماس خلع سلاح نظامی شود و اسرائیل را به رسمیت بشناسد.
این در حالی است که محمد نزال عضو دفتر سیاسی حماس گفته است، طرح آمریکا برای بررسی مجدد کمکهای مالی به فلسطینیان، تغییری در سیاستهای حماس ایجاد نخواهد کرد، اگر چه فلسطینیان به این کمکها نیاز دارند اما در مقابل دریافت آنها از اصول خود دست نخواهند کشید.
جرج بوش رئیس جمهوری آمریکا در واکنش به پیروزی حماس گفته است در صورتی که این گروه، شاخه نظامی خود را منحل نکند و به تهدیدهای خود علیه اسرائیل خاتمه ندهد، کمکهای مالی خود به فلسطینیان را متوقف خواهد کرد.
تأکید حماس بر ادامه سیاستهای قبلی این جنبش در شرایطی اهمیت خاص مییابد که فلسطینیان در شرایط کنونی نیز نمیتوانند به کمکهای مالی کشورهای عربی تکیه کنند زیرا بسیاری از آنها سیاست سازش با اسرائیل را در پیش گرفته اند و یا به سمت این سیاست روی خوش نشان داده اند.
با این حال "اسماعیل هنیه" یکی از رهبران حماس روز گذشته در این خصوص گفت: "کمک جامعه بینالملل نباید به منزله شمشیر داموکلس (خطر قریب الوقوع) بر سر ما باشد که هر لحظه بیم فرود آمدن آن بر سرمان وجود داشته باشد. این کمکها همچنین نباید به عنوان شانتاژ علیه ملت ماف حماس و مقاومت به کار گرفته شود."