با نزدیک شدن به زمان برگزاری نشست ویژه شورای حکام در 13 بهمن ماه، روند رسیدگی به برنامه هستهای ایران هر روز شاهد مرحله جدیدتری است.
آمریکاییها امروز تمام تلاشهایشان را در سطح رئیس جمهور، سنا و معاون وزیر امور خارجه به کار بستند تا به هر شکل ممکن مسأله هستهای ایران و نام خود را در عرصه خبرها حک کنند. در همین حال، اولی هاینونن، معاون مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی جمعه شب تهران را به مقصد وین ترک کرد.
وی که اوایل هفته گذشته به همراه یک تیم شش نفره از بازرسان آژانس به تهران وارد شده بود، جمعه شب پس از انجام بازرسیها و مذاکرات مربوطه تهران را ترک کرد.
بازرسیهای اخیر معاون البرادعی برای تنظیم و آمادهسازی پیشنویس گزارش مدیر کل آژانس درباره فعالیتهای هستهای ایران و روند دسترسیها و بازرسیهای آژانس و همکاریهای حقوقی و فنی ایران است که اواخر هفته جاری آماده خواهد شد. احتمالاً در این پیشنویس بازرسان آژانس همکاریهای ایران با این نهاد بینالمللی را مثبت و رو به جلو ارزیابی کنند. جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا جمعه شب در گفتوگوی اختصاصی با شبکه خبری سی.بی.اس مدعی شد: اعمال تحریم علیه ایران به دلیل برنامه هستهای اش قطعاً یک گزینه واقعی است.
وی حتی از جانب جهانی که او آن را جهان آزاد خواند، به ابراز نظر پرداخت و اظهار داشت: جهان آزاد نمیتواند اجازه دهد که ایران سلاح هستهای داشته باشد.
وی راهبرد آمریکا در مواجهه با برنامه هستهای ایران را ایجاد و حفظ جبههای مشترک علیه این برنامه توصیف کرد و اظهار داشت: نه فقط آمریکا بلکه تمام کشورهایی که برای آزادی ارزش قایلند، میگویند که قابل پذیرش نیست ایران سلاح هستهای داشته باشد یا به قابلیت تولید آن دست پیدا کند.
بوش هم چنین بر موضع خصومت ورزانه آمریکا علیه ایران تأکید و ادعا کرد: گزینه نظامی نمیتواند کنار گذاشته شود. من تمام گزینه ها را روی میز میگذارم، اما آخرین گزینه، گزینه نظامی است، یعنی زمانی که از تمام روشهای دیپلماتیک بهره گرفته شده باشد. در همین حال، محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی از آمریکا خواست تا راکتور هستهای در اختیار این قرار دهد و از تهران درخواست کرد که غنی سازی اورانیوم را برای مدت دست کم هشت سال به حالت تعلیق درآورد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به نقل از آسوشیتدپرس، وی در حاشیه نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس اظهار داشت که زمان ایران را قادر خواهد ساخت اعتماد جامعه بینالمللی را نسبت به این که واقعا به انرژی هستهای و نه سلاح علاقمند است، جلب کند. البرادعی گفت که ایرانیها این بحث را مطرح میکنند که نیازمند تولید قابلیت غنیسازی هستند زیرا نمیتوانند نسبت به تأمین تضمین شده سوخت برای برنامه انرژی هستهای صلح آمیز اطمینان داشته باشند.
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصریح کرد: من مسایل استفاده از فن آوری هستهای برای انرژی و برای تولید سلاح را از یکدیگر جدا میکنم.
وی افزود: از آمریکا میخواهم راکتورهایی را در اختیار ایران قرار دهد و از ایران میخواهم تعلیق غنی را برای مدت دست کم 8 یا 9 سال اعلام کند.
البرادعی روز پنجشنبه گفته بود که امیدوار است پیشنهاد روسیه بتواند به حل برنامه هستهای ایران کمک کند. مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پاسخ به سوالی مبنی بر توصیه به مقامات غربی گفت: لازم است که شما تمامی گزینهها را روی میز نگه دارید. این در حالی است که به نظر میرسد سناتور جمهوریخواه جان مک کین مذاکرات را منتفی دانسته است. السیون بیلز، مدیر مؤسسه تحقیق صلح بین المللی استکهلم نیز فن آوریهای جدید و راکتورهای پیشرفتهای را خواستار شده است که غنی سازی اورانیوم در سطوح بالا منتفی کند.
مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی از درخواست برای فن آوریهای جدید حمایت کرد، اما کنترل بینالمللی بر تمامی فعالیتهای هستهای و تأسیس بانک سوخت هستهای برای تضمین تأمین اورانیوم همه کشورها را خواستار شد.
البرادعی گفت: لازم است که نگران باشیم؛ زیرا مواد بسیاری وجود دارد که میتواند به سادگی به سلاحهای هستهای تبدیل شوند میدانیم که تروریستها بسیار پیشرفته هستند و تمایل دارند به سلاحها یا مواد هستهای دست یابند و یا آنها را سرقت کنند. ما در مسابقهای علیه زمان شرکت میکنیم.
خبرگزاری شینهوا نیز در گزارشی نوشت: البرادعی روز جمعه تداوم مذاکرات را خواستار شده و گفت که بحران هستهای یا دیگر مسایل مربوط به ایران نمیتواند از طریق تشدید اوضاع حل و فصل شود. اجلاس داووس که گویا مسأله هستهای ایران را به عنوان یکی از اصلیترین محورهایش قرار داده است، شاهد سخنرانی سخنگوی معاون وزیر امور خارجه آمریکا نیز بود. وی گفت که واشنگتن و پکن همچنان درباره این اصل که ایران نباید سلاح هستهای تولید کند با یکدیگر توافق دارند.
به گزارش ایسنا، ریچارد مایلز، سخنگوی معاون وزیر امور خارجه آمریکا روز جمعه بدون توجه به اینکه ایران اعلام کرده به دنبال سلاح هستهای نیست به رویتر گفت: معاون وزیر خارجه درباره مکالماتش با چینیها گفته است که آنها درباره این اصول محوری که ایران نباید سلاح هستهای تولید کند با آمریکا و دیگر کشورهای جامعه بینالمللی سهیم هستند. مایلز که در حاشیه همایش تجاری – سیاسی در نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس صحبت میکرد، گفت: ممکن است که آن ها با ما درباره تاکتیک ها و زمان توافق نداشته باشند.
سنای آمریکا در راستای اقدامات دولت این کشور علیه ایران با صدور قطعنامهای برنامه هستهای ایران را محکوم کرده و از ارجاع ایران به شورای امنیت سازمان ملل به علت آنچه آن را نقض الزامات منع اشاعه نامید، حمایت کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، قطعنامه یاد شده که بدون هیچگونه مجادلهای به تصویب اعضای سنا رسید، آنچه را که "قصورهای بسیار دولت ایران در پایبندی صادقانه به الزامات منع اشاعه هسته ای" و تعهداتش برای تعلیق غنی سازی اورانیوم و بازفراوری آن خوانده است، محکوم کرد. سنا همچنین از آژانس بینالمللی انرژی اتمی که 13 بهمن تشکیل جلسه خواهد داد، خواسته است دستور دهد که عدم پایبندی ایران به الزامات پادمانی اش به شورای امنیت سازمان ملل گزارش شود.
سناتورهای آمریکایی همچنین از اعضای شورای امنیت به ویژه روسیه و چین خواستند تا به سرعت هر گونه گزارش عدم پایبندی ایران به اجرای حکم شواری امنیت را برای پاسخگویی در نظر بگیرند. روسیه و چین ملاحظات شان را درباره اقدام شورای امنیت در برابر ایران بیان کرده اند و به نظر میرسد نسبت به هر گونه اقدام شورای امنیت که به مسیری وارد شود که به اعمال تحریم علیه تهران بینجامد، تردید دارند.
کاخ سفید روز جمعه ایران را به بازی با جامعه بینالمللی با عدم پذیرش مصالحه روسیه متهم کرد. اسکات مک کلان، سخنگوی کاخ سفید مدعی شد: به نظر میرسد آنها بازیهای بیشتری با جامعه بینالمللی دارند. جان بولتون نیز با بیان این که آرزو میکند برنامه هستهای ایران در نهایت در برابر شورای امنیت قرار گیرد، گفت که چنین کاری ضرورتا ایران را از دنبال کردن برنامه هستهایاش منع نخواهد کرد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، جان بولتون، نماینده آمریکا در سازمان ملل که روز جمعه در دانشگاه ریچموند سخنرانی میکرد، برنامه هستهای ایران را آزمون بزرگی برای ارزیابی کارایی شورای امنیت در حوزه اشاعه سلاحهای هستهای خواند و ضمن متهم کردن ایران به تلاشهای تسلیحاتی گفت: اما اگر شورای امنیت نتواند با مشکلی نظیر تلاش تسلیحات هستهای ایران رویارو شود، باید این سؤال را مطرح ساخت که آیا اصلاً میتواند با مسایل اشاعه رویارو شود یا خیر. وی ادامه داد: وانمود نمیکنم که فرستادن ایران به شورای امنیت پاسخ آن است. این یک آزمون است، آزمونی مهم که ما مصمم هستیم آن را به شورا بکشانیم. بولتون با این ادعا که ایران بیش از 20 سال جاه طلبیهای هستهای را دنبال کرده است، مدعی شد: آن ها به مخفی کردن چیزها ادامه میدهند و ماهیت دقیق برنامههای شأن را تحریف میکنند.