گروه سیاسی: تهران و مسکو در پایان سفر دو روزه سرگئی کرینکو رئیس فدرال آژانس انرژی اتمی روسیه و ایران تصمیم گرفتند مذاکرات خود را برای تاسیس یک شرکت غنیسازی مشترک طی روزهای آینده در مسکو ادامه دهند. به گزارش خبرگزاری ایسنا سرگئی کرینکو و غلامرضا آقازاده، همتای ایرانیاش، دیروز پس از بازدید از نیروگاه اتمی بوشهر، در نشست مشترک خبری به سئوالات خبرنگاران پاسخ گفتند. آقازاده در آغاز این کنفرانس مطبوعاتی مشترک گفت: «در رابطه با اتمام نیروگاه اتمی بوشهر، مذاکرات وسیعی داشتیم و بازدید آقای کرینکو از نیروگاه ایدههای جدیدی را به وجود آورد.»
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به لزوم تشکیل کمیتههای پیگیری برای راهاندازی هر چه سریعتر نیروگاه اتمی بوشهر، درباره توافقات انجام شده در مذاکرات با هیات روسی افزود: «از جمله توافقات صورت گرفته، تشکیل کمیتههای مشترک برای پیگیری و تسریع رساندن باقی ماندههای تجهیزات به این نیروگاه بود. همچنین این کمیتههای مشترک برای تسریع مسیر حرکت کار در سال 2006 فعال خواهند بود.»
آقازاده در این دیدار هم چنین ادامه داد: «آقای کرینکو پذیرفتهاند که به صورت ماهانه پیشرفت کار را از تیم مشترک ایران و روسیه در زمینه مسائل هستهای به صورت منظم دریافت کنند و در صورت ضرورت ملاقاتهایی در سطح روسای سازمانهای انرژی اتمی در کشور انجام خواهد گرفت.» آقازاده همچنین از توافقات اولیه برای ارسال سوخت خبر داد ولی گفت: «اگر آقای کرینکو در این باره توضیح دهد، بهتر است.»
در ادامه این کنفرانس مشترک مطبوعاتی کرینکو رئیس «روس اتم» در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه اگر ایران به تحقیقات هستهای خود ادامه دهد، روسیه از ارجاع پرونده هستهای تهران به شورای امنیت حمایت خواهد کرد، گفت: «روسیه در خصوص انرژی هستهای ایران موضعی اصولی دارد.» کرینکو موضع اصولی روسیه را در دو بخش توصیف کرد: اول هر کشوری در جهان، از جمله ایران حق مسلم توسعه انرژی هستهای دارد و دوم جامعه بینالملل حق کامل دارد تا تضمین عدم گسترش سلاحهای هستهای را از این کشور بخواهد.
رئیس «روس اتم» تاکید کرد که در عرصه فناوری هستهای امروز، برای تبدیل این فناوری از صلحآمیز به تسلیحاتی، دو سه قدم فاصله است، اولین راه برای این منظور غنیسازی و راه دیگر بازیافت سوخت هستهای است.» کرینکو در ادامه افزود که اگر در مورد این دو عنصر تضمین کامل بدهیم، مشکل مربوط به این دو مسئله حل شده است. کرینکو در این کنفرانس مشترک همچنین از دستیابی به توافق برای تکمیل نیروگاه اتمی بوشهر خبر داد. وی همچنین تاکید کرد که مشکلی برای اتمام و راهاندازی نیروگاه بوشهر وجود ندارد و اقدامات فنی برای راهاندازی این نیروگاه با جدیت انجام شود.
رئیس «روس اتم» البته تامین ایمنی نیروگاه را اصلی اساسی توصیف کرد که در حیطه کار و وظیفه کارشناسان است نه سیاستمداران. کرینکو در ادامه در مورد ارسال سوخت هستهای به نیروگاه بوشهر گفت که در این مورد مشکلی وجود ندارد. این در حالی بود که اسدالله صبوری معاون نیروگاههای سازمان انرژی اتمی ایران دیروز به خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که آغاز به کار نیروگاه بوشهر، اندکی به تعویق افتاده است. اما تاریخ جدید راهاندازی این تاسیسات را اعلام نکرد.
پیشنهاد روسیه
اما مهمترین موضوع این کنفرانس مطبوعاتی، پیشنهاد روسیه جهت تاسیس شرکتی برای غنیسازی مشترک در خاک این کشور بود. رئیس «روس اتم» در این مورد گفت که اگر پیشنهاد مسکو عملی شود، فرصت لازم و اعتماد متقابل را ایجاد خواهد کرد.
کرینکو تاکید کرد که مذاکرات برای ایجاد چنین شرکتی به طور فعال ادامه دارد و امروز از لحاظ مالی یا مواردی چون سازماندهی و غیره تقریباً مسئلهای برای تاسیس چنین شرکتی وجود ندارد. با این حال وی به این موضوع اشاره کرد که پیشنهاد روسیه، عنصری از یک مجموعه است و به کار احتیاج دارد. رئیس «روس اتم» تاکید کرد پیشنهاداتی که در عین حال حق یک کشور را برای دسترسی به فناوری هستهای و از سوی دیگر معاهده انپیتی تضمین کند، میتواند وجود داشته باشد.
کرینکو تاکید کرد که راهحلهایی برای حل مسئله ایران در چارچوب آژانس وجود دارد، اما این راهحلها نیاز به تصمیمات جدی دارد. وی در همین رابطه گفت که مذاکرات ایران و روسیه در مسکو ادامه خواهد یافت. آقازاده هم در همین مورد به خبرنگاران گفت در مذاکرات دو روزه با رئیس فدرال آژانس انرژی اتمی روسیه، مذاکراتی مفصل در مورد پیشنهاد مسکو انجام شده است، اما تاکید کرد که این پیشنهادات به صورت یک پکیج (بسته) دیده میشود. آقازاده بر پیشرفت مناسب مذاکرات تاکید کرد و گفت در رابطه با شرکت مشترک نیز توافقی اصولی برقرار شده است.
معاون رئیسجمهوری همچنین از ادامه مذاکرات در روزهای آینده برای تکمیل پکیج روسیه خبر داد. آقازاده البته بر رضایت مشترک تهران و مسکو از مذاکرات تاکید کرد. در ادامه کرینکو رئیس «روس اتم» با اشاره به نشست آینده شورای حکام بر قابل حل بودن مسائل مربوط به ایران در آژانس خبر داد و تاکید کرد که مسکو برای حل مسئله هستهای ایران در چارچوب دیپلماتیک هر کاری که بتواند انجام میدهد. وی طرح پیشنهادی مسکو را در همین راستا ارزیابی کرد.
تاکید وزیر خارجه روسیه بر حل دیپلماتیک مناقشه هستهای ایران
تاکید سرگئی کرینکو بر استفاده از همه توان مسکو برای حل دیپلماتیک مسئله هستهای ایران در بوشهر در حالی عنوان شد که سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه هم همین موضع را تکرار کرد. به گزارش آسوشیتدپرس، لاوروف در ادامه تلاشهای میانجیگرانه مسکو تا 6 مارس ـ نشست آینده شورای حکام ـ تاکید کرده است.
تاکید معاون بینالملل سازمان انرژی اتمی بر دستیابی به توافق اولیه
مذاکرات ایران و روسیه در حالی پایان یافت که دکتر محمد سعیدی، ماون بینالملل سازمان انرژی اتمی ایران بر دستیابی به توافق اولیه بر سر طرح پیشنهادی روسیه تاکید کرد. سعیدی در مورد این مذاکرات تاکید کرد که تهران شاید طی دوران مذاکرات با روسیه، مانند شنبه و یکشنبه به نتایج روشن دست نیافته بود. وی در ادامه با بیان اینکه در مجموعه طرح پیشنهادی روسیه، قطعاً باید اروپایِیها نقش داشته باشند، نقش مسکو را اساسی ارزیابی کرد و گفت: «چین هم میتواند در این راستا ایفای نقش کند و تنها با حضور تمام این طرفها است که طرح پیشنهادی روسیه میتواند جلو رود.»
وی که در حاشیه کنفرانس مطبوعاتی روسای سازمانهای انرژی اتمی و روسیه سخن میگفت در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه «با توجه به تاکید افکار عمومی ایران بر انجام غنیسازی در خاک خود طرح پیشنهادی روسیه مبنی بر غنیسازی در خاک این کشور چه توجیه منطقی دارد؟» گفت: «ارائه چنین طرحی به معنای در نظر نگرفتن حق ایران نیست.» وی در پاسخ به سئوال دیگری مبنی بر این که «آیا در مجموعه طرح روسیه غنیسازی در خارج از خاک ایران وجود دارد یا نه؟» گفت: «در سه چهار روز آینده و مذاکراتی که در این روزها صورت خواهد گرفت، این مسئله مشخص خواهد شد.»
وی در پاسخ به این سئوال که «در مورد اینکه غنیسازی در خاک روسیه برای مدت زمانی در این کشور صورت گیرد و سپس به خاک ایران منتقل شود بحث شده است»، گفت: «بر روی برخی از جزئیات این گزینه گفتوگوهایی صورت گرفته است.» سعیدی در پاسخ به اینکه «آیا ایران با انجام چنین گزینهای توافق دارد؟» گفت: «این گزینه به همراه دیگر گزینهها در قالب یک مجموعه بر روی میز مذاکرات قرار دارد، منتها یک علامت سئوال بر روی این مجموع مسائل وجود دارد که تا آن حل نشود، توافق بر سر یکی از این گزینهها غیرممکن است.»
وی در پاسخ به این سئوال که آیا قبول یا عدم قبول طرح روسیه تأثیر بر نشست ماه مارس خواهد داشت؟» گفت: اساساً اگر در این نشست بحث ارجاع مسئله هستهای ایران به شورای امنیت مطرح شود همه این راهها از جمله طرح پیشنهادی روسیه محسوب میشود و این مسئله قطعی است. در صورتی که موضوع ارجاع منتفی شود این طرحها کارکرد مییابند.»