چندی پیش در استان کردستان زنجیرهای از اتفاقات سبب شد اغتشاشات جدی رخ نماید. در آن ماجراها به سهولت میتوان همان ردپایی که سالها پیش عزم تجزیه این استان مرزی را داشت یک بار دیگر جست.
آنجا که کشته شدن کمال اسفرم، معروف به شوانه قادری در مهاباد، آتشی شد برای موجی از آشوبها و درگیریها در مناطق کردنشین، که همانند خوزستان، در بسیاری از شهرداری این خطه جلوهگر شد.
فرد مذکور که ماموران انتظامی در پی اتهامات متعدد با حکم بازداشت سیار به دنبال او بودند، در درگیری مسلحانه کشته شد و کمی بعد از تحویل داده شدن جنازهاش، عکسهای پیکر متلاشی شدهاش، در سطحی وسیع انتشار یافت. اینجا هم علاوه بر سایتها و رادیوها، یک شبکه کردی تجزیهطلب (روژ) نقش مهمی در گسترش دامنه اعتراضها داشت.
اعتراضها و اعتصابها از سوی افرادی ناشناخته سازماندهی میشد و تا مدتی رواج مییافت و درگیریهایی که کار در آنها بعضا به تیراندازی از سوی جمعیت معترض به سوی ماموران کشیده میشد.
مساله کردستان، در حالی بزرگنمایی میشد که به نظر میرسید در پشت اتفاقات و ایده پیوستگی کردهای ایران و عراق و ترکیه و سوریه، دستهایی قرار گرفته است.
در 3 جامعه دیگر، همواره شکافی آشکار برای این قومیت وجود داشته است، اما در ایرانی که کرد بودن با ایرانی بودن در هم تنیده شده، طرح و بسط این گرایشها، بشدت معنادار مینمود. گروهک تروریستی پژواک که شاخهای از پ.ک.ک به شمار میرود، اصلیترین چهره این آشوبطلبی است و بسیاری به رابطه نزدیک میان آنها با موساد و سیا اشاره کردهاند.
پژاک که عمر تولدش به بیش از یکی دو سال هم نمیرسد، تنها در 6 ماهه نخست امسال دستش به خون حدود 130 نفر از حافظان امنیت در استانهای شمال غربی کشور آغشته شده است. انگشت اتهام گسترش ناآرامیهای تابستان گذشته هم بوضوح، این گروهک را نشانه گرفته است، گروهکی که از هر فرصت حتی کوچکی، برای ایجاد آشوب بهره میبرد.
اهل تاریخ، آنچه را دیکتاتور اول پهلوی بر سر کردها آورد، عاملی جدی برای ایجاد زمینههای تجزیهطلبی میدانند. او که میخواست همه چیز را شهری و متمرکز کند، آنچنان بر خانمان کردها تازید، که تاریخ از یاد نخواهد برد. این نامردمیها در زمان پهلوی دوم هم ادامه یافت و پس از انقلاب، شروع جنگ و در کنار آن فعال شدن گروههای تجزیهطلب و تروریست، اوضاع منطقه را بسی نابسامان کرده بود.
ماجرای پاوه و شهید چمران و... گروهکهای منحله و مشکوک مارکسیست و کاپیتالیست آن سالها، هنوز هم در یادهاست و همواره مردمان کرد، سنگ زیرین آسیاب زیادهخواهیهایی که تهران، تمام هم خود را برای استقرار آرامش و توسعه در آن مناطق گذاشته است. (در همین روزها دولت جدید، تنها یک استاندار قبلی را در جای خود ابقاء کرد که همانان استاندار کردستان بود، تا پیامی مهرآمیز ارسال کرده باشد.)