یک کارشناس پاکستانی بر این عقیده است که توسعه روابط هند با آمریکا میتواند واشنگتن را با متحدین قدیمی خود مانند ژاپن وارد چالش کند و پیامدهایی را برای آسیا داشته باشد.
سفر دیروز بوش به هند، بعد از سفر سال 2000 بیل کلینتون رئیسجمهور وقت آمریکا، پس از 6 سال به این کشور پرجمعیت و در حال رشد صورت میگیرد، بسیاری از تحلیلگران سفر وی را به عنوان نقطهای عطف در تاریخ روابط خارجی دو کشور تلقی میکنند.
جورج بوش رئیسجمهور آمریکا در ماه مارس گذشته در دیدار خود با مان موهان سینگ نخستوزیر هند به واشنگتن به آن کشور قول داد که به این کشور در زمینه تکنولوژی هستهای مسالمتآمیز کمک خواهد کرد.
اما آمریکا در همین حال، کمکهای خود را منوط به تصویب این توافق از سوی کنگره آن کشور و توافق در چارچوب گروه فراهمکنندگان هستهای کرد و در همین رابطه آن کشور از هند خواست تا تاسیسات هستهای نظامی و غیرنظامی خود را تفکیک کرده و تاسیسات هستهای نظامی و غیرنظامی خود را تفکیک کرده و تاسیسات هستهای خود را تحت پادمانهای ان.پی.تی قرار دهد.
از آن جایی که هند ان.پی.تی را امضا نکرده است، بسیاری این اقدام آمریکا را برای کشاندن هند به جمع کشورهای ان.پی.تی ولو به شیوهای ناقص تلقی کردند، برخی دیگر این اقدام را اقدامی تاکتیکی برای همراه کردن دهلی برای فشار بر ایران توصیف کردند.
در پی این ماجرا آمریکا از هند خواست تا برای نزدیکی بیشتر از توافق با ایران در زمینه خط لوله گاز خودداری کرده، همچنین واشنگتن پا را فراتر از این نهاد و از این کشور خواست تا از مشارکت در خرید میدان نفتی الفرات سوریه نیز شانه خالی کند.
گرچه اختلافات به اذعان بسیاری از مقامات آمریکایی هنوز به قوت خود باقی است و گفتگوهای پیش از سفر بوش، نیکلاس برنز معاون وزیر امور خارجه آمریکا با مقامات دهلی هنوز نتیجه ملموسی نداده است، ولی به گفته بوش و دیگر اجماع در تمامی موارد با هند بسیار مشکل خواهد بود.
در همین رابطه بسیاری بر این باورند که دستور کار اصلی این سفر مباحث هستهای میباشد، با عنایت به اهمیت این بحث برای هر دو طرف، و همچنین با توجه به این که این توافق مخالفین بسیاری دارد شکست در این حوزه با وجود پیروزی در حوزههای دیگر به منزله شکست گفتگو تلقی خواهد شد.
اظهارنظرهای متفاوتی درباره نتایج این سفر صورت میگیرد با عنایت به اهمیت این سفر برای تاکتیک اتخاذی از سوی ایران در نشست آتی شورای حکام، دیدگاه احمد رشید مالکت تحلیلگر و کارشناس موسسه تحقیقات سیاسی پاکستان در اسلامآباد درباره نتایج احتمالی این سفر در پی آمده است:
وی میگوید: نمیتوانیم نتیجه سفر آتی بوش به هند را پیشبینی کنیم، اما این دیدار احتمالاً پلی برای پر کردن برخی شکافهایی خواهد بود که بین دو کشور وجود دارد؛ این شکافها درباره مسایل بسیاری در زمینه بینالمللی و منطقهای است.
به اعتقاد رشید مالک مسایلی که دو کشور در این روند با آن روبهرو هستند، این است که آنها چندین دیدگاه تنشآمیز دارند، اما اکنون این تمایل هند است که میخواهد به آمریکا نزدیک شود و این یک روابط سنتی نیست، یک روابط جدید و در حال ظهور بین دو کشور است.
به گفته وی، روابط نزدیک هند با آمریکا پیامدهای شدیدی برای آسیا خواهد داشت و این مساله روابط هند و ایران را دچار آشفتگی خواهد بود و پیامدهایی برای آسیا میانه نیز خواهد داشت.
با باور این تحلیلگر پاکستانی، ژاپن نیز در شرق آسیا با چنین روابطی و همچنین ظهور ائتلاف آمریکا- هند مخالف است و به اعتقاد مالک، در آسیا، ژاپن دوست نخواهد داشت تا به عنوان نقش دوم متحد آمریکا فرض شود و در نظر گرفته شود، بلکه تمایل دارد تا در منطقه آسیا و اقیانوس آرام همچنان به عنوان متحد اصلی آمریکا باقی بماند.