* حماس تا دیروز یک جنبش چریکی مقاومت بود و امروز به منزله یک حزب سیاسی دولت را در دست گرفته است. رفتارها و گفتمان سیاسی یک جنبش مقاومت با یک نهاد حکومتی تفاوت بسیاری دارد. حماس چگونه میخواهد این تفاوتها را حل کند و در نهایت به عنوان یک حکومت با مسئولیت رفتار خواهد کرد یا یک جنبش چریکی؟
-** ما باید مقاومت و دولت را در هم جمع کنیم و این مساله آسانی نیست ولی ناگزیر به آن هستیم. چون مقاومت برای دفاع و علیه اشغال شکل گرفته است. اما دولت و حاکمیت مربوط به اداره امور ملت فلسطین در عرصههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مردم است.
* حکومت خودگردان که به زودی مدیریت آن را حماس خواهد گرفت، بازوی انتظامی و نظامی دارد و از طرفی حماس هم بازوی نظامی دارد. قرار است بازوی نظامی حماس در داخل نیروهای پلیس جذب شوند یا فلسطین دارای دو نیروی نظامی جداگانه تحت رهبری حماس به عنوان دولت و حماس به عنوان یک جنبش مقاومت خواهد بود؟
- ** دولت منافع ملت فلسطین را سرپرستی میکند و وظیفه دستگاههای امنیتی دولت خودگردان، تضمین امنیت ملت فلسطین است. ولی وظیفه بازوهای نظامی فلسطین دفاع از ملت فلسطین و مقاومت در قبال اشغالگران است.
* مگر وظیفه هر دولتی حمایت از مردم و مقاومت در برابر حملات اشغالگرها نیست؟
- ** ما الان دولت مستقلی در فلسطین نداریم. شرایط ما پیچیده است. فشارهای اطراف ما زیاد است و به همین دلیل، نقشها را توزیع میکنیم. بعضی به مقاومت میپردازند و بعضی به امور دولتی. مهم این است که ملت فلسطین به همه اینها میپردازد.
* گروههایی مانند جهاد اسلامی در فرایند انتخابات شرکت نکردند و بر اساس تعریف خود به مقاومت پرداخته و میپردازند. اکنون شما به عنوان یک دولت چگونه با آن تعامل خواهید داشت. آیا اجازه میدهید بدون هماهنگی با دولت به نبرد علیه تلآویو بپردازند؟
-** ما گفتگو با دستههای مختلف فلسطینی از جمله جهاد اسلامی را شروع کردیم. ما هم هنوز جنبش مقاومت هستیم علیرغم حضور در دولت. مهم این است که با جهاد اسلامی و بقیه گروههای اسلامی در خصوص مدیریت مقاومت به تفاهم برسیم به گونهای که استراتژی مشترکی داشته باشیم.
* حماس بارها اعلام کرد که پیمان اسلو را به رسمیت نمیشناسد. حال آنکه براساس مفاد همین پیمان حکومت خودگردان فلسطین شکل گرفت و طی فرآیند انتخاباتی آن حماس به قدرت رسید. چگونه میشود شما پیمان اسلو را قبول نداشته باشید اما بخشی از مفاد آن را به رسمیت بشناسید؟
- ** شکی نیست که دولت فلسطین براساس پیمان اسلو شکل گرفت ولی اسلو تمام شد و اسرائیلیها آن را از بین بردند و الان قرارداد اسلو برای هیچ کس مرجع نیست. ما الان در یک امر واقع قرار داریم. وقتی حماس دولت تشکیل میدهد براساس پیمان اسلو نیست بلکه براساس برنامههای حماس و رای ملت دولت تشکیل دادیم.
* یعنی معتقدیم بدون قرارداد اسلو و تشکیل حکومت خودگردان، حماس میتوانست در فلسطین دولت تشکیل دهد؟
- ** ما به واقعیت کار داریم. اگر پیمان اسلو نبود واقعیت دیگری شکل میگرفت و ما در وضعیت دیگری در فرآیند دمکراسی شرکت میکردیم. حماس بر اساس واقعیتها فعالیت خود را تنظیم میکند. ما در مقابل امر واقع سر فرود نمیآوریم ولی از آن برای رسیدن به اهداف خود استفاده میکنیم.
* حماس را باید یک سازمان پراگماتیست دانست. آیا واقعیت این نیست که حماس دوست دارد فتح در کابینهاش حضور داشته باشد تا مذاکرات ناگزیر با اسرائیل را از طریق وزرای وابسته به فتح انجام دهد؟
- ** ما در مجلس اکثریت را در اختیار داریم و میتوانیم حکومت تشکیل دهیم ولی به دنبال دولت ائتلاف ملی هستیم تا از توان همه استفاده کنیم.
* مذاکرات با اسرائیل را چه میکنید؟ سرزمینهای فلسطین یعنی کرانه باختری و نوار غزه در دو سوی اسرائیل قرار دارند و نیاز به ارتباط بین این دو منطقه منوط به مذاکره با اسرائیل است، تامین آب، برق، گاز، عواید مالیاتی و سایر امور کشوری منوط به گفتگو با اسرائیل است. برای این مذاکرات چه تمهیدی دارید؟
-** اینها مشکلی ایجاد نمیکند. ما نمیخواهیم فتح به خاطر مذاکره با اسرائیل با ما همکاری کند. بلکه مشارکت فتح را برای تقویت جبهه داخلی میخواهیم.
* به هر حال این مذاکرات ناگزیر با اسرائیل را چه میکنید؟
- ** حماس برای تعامل با اسرائیل یک استراتژی مناسب دارد که بعدا اعلام میکنیم.
* شما در ترکیه اعلام کردید که الگوی موردنظر دموکراسی برای حماس، همان الگوی ترکیه است. دمکراسی ترکیه چه ویژگی دارد که آن را به عنوان الگو برگزیدید؟
-** این نقل قول اشتباه است. هر تجربه دمکراتیک ویژگی خود و طبیعت خود را دارد.
تجربه در فلسطین با هیچتجربه دیگری مشابهت ندارد. من گفتم از تجربیات دیگران استفاده میکنیم؛ تجارب موفق در اقتصاد، در مدیریت، در توسعه و سایر امور و ما از همه اینها استفاده میکنیم ولی تقلید نمیکنیم.
* شما اخیرا سفرهای متعددی به کشورهای منطقه داشتید، انتظارات شما از کشورهای منطقه چه بود؟
-** هدف از این دیدارها، رایزنی با کشورهای اسلامی بود و نیز درخواست حمایت از آنها برای ملت و دولت جدید فلسطین. ما مطمئن هستیم که امت اسلامی ما را تنها نخواهند گذاشت. خطر صهیونیستها خطر علیه کشورهای اسلامی است و ما مواضع مثبتی در این سفرها دیدیم.
* حمایتی که میخواهید به طور مشخص چیست؟
-** ما هم به دنبال گرفتن کمک از ملتها و دولتهای اسلامی هستیم. از دولتها کمک اقتصادی میخواهیم و تعهد کنند که سالیانه کمکهای مشخصی را به دولت جدید فلسطین ارائه کنند و از آنها میخواهیم حمایت سیاسی خود را نسبت به دولت جدید اعلام کنند و به دولت جدید در مقابله با چالشهای پیشرویش کمک کنند.
از سوی دیگر ملتهای اسلامی نیز کمیتههای مردمی زیادی برای حمایت از ما تشکیل دادند. رهبر معظم انقلاب اسلامی هم پیشنهادات خود را برای تشکیل صندوق جدید حمایت از ملت فلسطین توسط ملتهای مسلمان ارائه کردند.