در حالى که کشورهاى اروپایى و آمریکا به عنوان تامینکنندگان بخش عمده بودجه سالانه تشکیلات خودگردان هشدار دادهاند که در صورت به رسمیت نشناختن رژیم اسرائیل توسط حماس، کمکهاى خود به دولت فلسطین را قطع خواهند کرد، این جنبش آمادگى خود را براى گفتوگوى بدون قید و شرط با آمریکا، اروپا، روسیه و سازمان ملل در راستاى تحقق منافع ملت فلسطین اعلام کرد. مجموع کمکهاى سالیانه اتحادیه اروپا و آمریکا به تشکیلات خودگردان فلسطینى به حدود یک میلیارد دلار در سال مىرسد و جمع عواید ارسالى اسرائیل نیز به حدود پنجاه میلیون دلار در ماه بالغ مىشود.
ایالات متحده و سایر کشورهاى اروپایى در هر سال مبالغى را نیز از طریق نهادهاى سازمان ملل متحد در اختیار تشکیلات خودگردان قرار مىدهند. کشورهاى غربى و اسرائیل گفتهاند که برقرارى تماس با گروه حماس، که آن را تشکیلاتى تروریستى مىخوانند، و دولتى که این گروه تشکیل دهد امکانپذیر نیست. به گفته کارشناسان کمکها خارجى براى تضمین حیات دولت آینده حماس بسیار ضرورى است. دولت حماس اکنون و قبل از این که رسماً تشکیل شود و زمام امور را در دست بگیرد با خزانهاى تهى و صورت حساب مخارج اداره تشکیلات خودگردان مواجه شده است.
غرب در برابر حماس
اما گزارشها از نشست استراتژى بینالمللى درباره دورنماى صلح در خاورمیانه حاکى است که از هماکنون کشورهاى غربى موضع شدیدى را علیه جنبش حماس اتخاذ کردهاند. «کاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه آمریکا در صریحترین نوع از این مواضع هر گونه کمک مالى آمریکا به دولت حماس را رد کرد. رایس اظهار داشت: کمک بشردوستانه به فلسطینیان احتمالاً به صورت موردى خواهد بود. رایس دیروز با اعضاى دیگر کمیته کارى چهارجانبه دیدار کرد. وى تاکید کرد: دولت آمریکا کمک وعده داده شده به دولت فلسطین به رهبرى محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان را پیگیرى مىکند. وى ادامه داد: آمریکا آماده تامین بودجه سازمانى نیست که حامى سرنگونى و ناآرامى است و از تعهداتش براساس چارچوب بینالمللى براى برقرارى صلح در خاورمیانه سرباز مىزند.
رایس همچنین تاکید کرد: براساس طرح نقشه راه چاره برقرارى صلح در خاورمیانه، رد درگیرىها و به رسمیت شناختن اسرائیل است. وى گفت، واشینگتن آماده است تا هر زمانى درباره درخواستهاى فورى عباس مباحثه کند. رایس با اشاره به چالشهاى پیش روى حماس براى اداره دولت، هرگونه تلاش سوریه و ایران را براى تامین کسرى کمک بینالمللى به فلسطین رد کرده و مدعى شد: این مسئله تنها مورد توجه آمریکا و اروپا نیست بلکه کشورهاى آسیایى و کشورهاى عرب میانه رو نیز همین نگرانى را دارند. رایس همچنین ادامه داد، آمریکا انتظار دارد اتحادیه اروپا در مقابل حماس قاطع عمل کند. در همین حال مرکل نیز که به اسرائیل سفر کرده است، به حماس در مورد اقدامات آیندهاش هشدار داد. اسرائیل و آلمان در جلسه رهبران دو کشور در بیتالمقدس توافق کردند که نباید هیچگونه تماس با دولت فلسطین تحت رهبرى حماس وجود داشته باشد. سفر ۲۴ ساعته آنگلا مرکل صدراعظم آلمان به اسرائیل و مناطق فلسطینى، اولین دیدار یک رهبر جهانى از منطقه پس از پیروزى حماس در انتخابات پارلمانى فلسطین است. مرکل همچنین اولین رهبر مهم جهانى است که پس از بیمارى شارون از اسرائیل دیدار کرده است.
«ایهود المرت» کفیل نخست وزیر اسرائیل در کنفرانس خبرى مشترک با مرکل گفت: «با دولتى که از گروههاى تروریستى تشکیل شده و وجود اسرائیل را نمىپذیرد، نباید مذاکرهاى وجود داشته باشد.» مرکل ضمن بیان آن که آلمان رفتار حماس را بررسى خواهدکرد، افزود: «براى آلمان و اتحادیه اروپا غیرقابل تصور است که به حماس که اسرائیل را به رسمیت نمىشناسد و طرفدار خشونت است، کمک مالى کند.» صدر اعظم آلمان همچنین با «موشه کاتساو» رئیس رژیم صهیونیستى و «تسیبى لیونى» وزیر امور خارجه این رژیم دیدار و درباره ایران با آنان گفت وگو کرد. مرکل قرار است با «بنیامین نتانیاهو» رئیس حزب لیکود و «عمیر پرتز» رئیس حزب کار اسرائیل هم دیدار و گفتوگو کند. صدر اعظم آلمان سپس در رامالله با مقامهاى حکومت خودگردان از جمله «محمود عباس» رئیس این حکومت دیدار خواهد کرد. خاویر سولانا، رئیس سیاست خارجى اتحادیه اروپا نیز پس از نشست وزراى امور خارجه اتحادیه اروپا گفت: آنها ( حماس) یک سازمان تروریستى هستند و باید روشهایشان را تغییر دهند. آنها باید این امر را بپذیرند که درگیرى با دموکراسى در تضاد است. آنها همچنین باید اسرائیل را به رسمیت بشناسند، چرا که در نهایت آن چه که ما در تلاش براى ایجاد آن هستیم، تشکیل دو کشور مستقل است و به همین منظور شما باید با طرف دیگر وارد مذاکره شوید.
نشست بروکسل، اولین نشست وزراى خارجه اتحادیه اروپا از زمان پیروزى حماس در انتخابات شوراى قانونگذارى فلسطین است. دیپلماتها اعلام کردند، بعید است اتحادیه اروپا تصمیمات سختى را در این خصوص اتخاذ کند. آنها افزودند: هماکنون باید منتظر تشکیل دولت فلسطین بود. سولانا اظهار داشت: ما دوست داریم در این برهه از زمان از محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان حمایت کنیم. این همان چیزى است که امروز در حال انجامش هستیم. «بن بات» وزیر امور خارجه هلند نیز اظهار داشت: اتحادیه اروپا سه تا چهار هفته زمان دارد تا بر روى پاسخش به این اوضاع جدید کار کند. بات گفت: ما امیدواریم حماس آنقدر عاقل باشد تا رفتارش را تغییر دهد. موضع ما بسیار روشن است. هیچگونه تعاملى با رژیمى که حملات تروریستى را ارتقا مىبخشد، وجود نخواهد داشت.
موضع مسالمتجویانه حماس
اروپا و آمریکا در حالى این مواضع را اتخاذ کردند که حماس تلاش کرد تا در آستانه تشکیل دولت خود تصویرى معتدل و مصالحهکارانه را از خود اتخاذ کند. حماس در پیامى آشکار خطاب به جامعه بینالمللى بر ضرورت احترام به اراده ملت فلسطین که در انتخابات اخیر به حماس اعتماد کردند، تاکید کرد. «اسماعیل هنیه» از رهبران برجسته جنبش حماس دیروز با قرائت یک پیام تاکید کرد که این جنبش خواهان گفتوگوى بدون قید و شرط با کمیته بینالمللى چهارجانبه خاورمیانه (روسیه، آمریکا، سازمان ملل، و اتحادیه اروپا) به صورت شفاف و بىطرفانه در راستاى منافع ملت فلسطین است. هنیه همچنین از همه کشورهاى اسلامى و عربى به ویژه بازرگانان و سرمایهگذاران خواست در بازسازى مناطق فلسطینى مشارکت کنند. به گفته هنیه، این جنبش برنامه سیاسى خود را بر محور اصلاحات، بازسازى، کاستن از رنج و مصائب ملت فلسطین، مبارزه با فساد مالى و ادارى و تقویت وحدت ملى و ایجاد یک نظام سیاسى مبتنى بر مشارکت فراگیر همه گروهها و انتقال مسالمتآمیز قدرت، احترام به حقوق بشر قرار داده است.
وى تاکید کرد که حماس به دنبال قطع ارتباط با جامعه بینالمللى نیست، بلکه خواهان همکارى واقعى در راستاى منافع ملت فلسطین است. حماس همچنین از همه گروههاى ملى و اسلامى فلسطینى خواست به گفت وگوى داخلى براى تقویت وحدت ملى و همبستگى داخلى روى آورند. وى همچنین اعلام کرد که حماس تحرکاتى را براى این که در مرحله بعدى چه فعالیتهایى انجام دهد، آغاز کرده است، و سناریوهاى متعددى را نیز آماده کرده است که هدف از آنها تقویت مشارکت سیاسى و حمایت از وحدت ملى و وحدت صفوف فلسطینىها است. وى تاکید کرد که در پى پیروزى حماس، تماسهاى بسیار زیادى چه در سطح رسمی و چه در سطح حزبى و گروههاى مردمى در داخل و خارج فلسطین با این جنبش برقرار شده است. این رهبر حماس با ابراز تاسف از هیاهوى تبلیغاتى و جنگ رسانههاى غرب علیه پیروزى حماس تصریح کرد که انتخابات اخیر، پیروزى ملت فلسطین است و همه باید به این اراده و نظر احترام بگذارند. از سوى دیگر یک منبع سیاسى در مصر به روزنامه «الزمان» چاپ لندن گفت: حماس از قاهره خواسته است تا میان این جنبش و آمریکا میانجیگرى کند.
هیاتى از سوى جنبش حماس به ریاست «ابومرزوق» ظرف دو روز آینده به قاهره خواهد رفت. وى تصریح کرد: حماس در تماس با «عمر سلیمان» رئیس اطلاعات مصر به او اطمینان داده است که این جنبش نسبت به هماهنگ سازى مواضع خود با قاهره پایبند است. منبع مزبور همچنین گفت: حماس از قاهره خواست تا در رساندن این پیام «اطمینان بخش» جنبش به جهان به ویژه واشینگتن و اتحادیه اروپا، کمک کند. به گفته وى قرار است هیاتى از حماس با وزارت خارجه مصر مذاکراتى انجام دهد. همچنین قرار است رئیس حکومت خودگردان فلسطین با سران مصر و اردن دیدار و درباره نتایج انتخابات مجلس قانونگذارى فلسطین گفتوگو کند. دفتر رئیس حکومت خودگردان فلسطین اعلام کرد که عباس بعدازظهر روز دوشنبه با ملک عبدالله دوم پادشاه اردن و روز سه شنبه هم در سفر به مصر با حسنى مبارک رئیسجمهور این کشور دیدار و گفت وگو مىکند. براساس این گزارش وزیر خارجه اسرائیل هم روز چهارشنبه از قاهره دیدن خواهد کرد.