روزنامه انگلیسی زبان «دان»، در مقالهای این پرسش را مطرح کرد که مبارزین داخل مسجد «لعل» و مدرسه «حفصه» چه کسانی هستند؟
این روزنامه افزود: مقاومت شدیدی که از داخل مسجد و مدرسه توسط مبارزین کاملا مسلح بعمل آمده، پرسشهایی را درباره هویت افراد مستقر در سنگرها و نیز کمیت و کیفیت سلاح و مهمات ذخیره شده در این دو مرکز، مطرح ساخته است. نویسنده میافزاید: در مدت هفت روز متوالی، مبارزین طرفدار مولانا «عبدالرشید غازی» آتش سلاحهای خودکار را مبادله کردند و حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر از مبارزین در داخل این مجتمع تا حدی شستشوی مغزی شدهاند که مرگ را به تسلیم شدن ترجیح میدهند.
به گزارش ایرنا روزنامه دان در ادامه آورده است: در دومین روز این مناقشه خونین، زمانی که بیش از ۴۰ نفر از افراطیون هنگام تلاش برای فرار و بالا رفتن از دیوار این مجتمع دستگیر شدند، مقامات امنیتی کشف کردند که حداقل پنج نفر از آنان به حزب غیرقانونی «جماعت الدعوه» )لشکر طیبه سابق) وابسته بودند. به گفته نویسنده، حضور این افراد نشان داده که دربهای این مجتمع هیچگاه بر روی مبارزین بخاطر نیل به یک آرمان مشترک، بسته نشده بود .
دان اضافه کرد که این امر نیز مشاهده شد که بعضی از مبارزین به «حرکت جهاد اسلامی» منحله به ریاست «قاری سیفالله» که هم اکنون در بازداشت مقامات دولتی قرار دارد، وابسته هستند.
نویسنده تاکید میکند که تحولات چند روز اخیر نشان میدهد که گروهی از مبارزین به حزب «جیش محمد» که غیرقانونی و منحل شده است، وابستگی دارند.
این روزنامه در ادامه میافزاید: اکنون این امر نیز بخوبی روشن شده است که فردی که از نظر عقیدتی این مبارزین را کنترل میکند، مفتی «عبدالرئوف» برادر «مسعور اظهر» است که کمی قبل از آغاز عملیات کنونی، توانسته است بدون سر و صدا وارد مسجد لعل شود و اکنون در آنجا پنهان شده است.
نویسنده این مطلب اشاره دارد که یک مبارز سطح بالای دیگر «غازی نوید مسعود هاشمی» است که به عنوان رابط میان سازمانهای مبارز و کسانی که در این مجتمع سنگر گرفتهاند، عمل میکند .
در راستای این مطلب، روزنامه انگلیسی زبان «نیوز» نیز به نقل از منابع موثق خود نوشته است: ۱۱مبارز خارجی از جمله یک زن «چچنی» و ۲۱ نفر وابسته به سپاه صحابه در میان ۴۴ تن افراد داخل مسجد لعل و مدرسه حفصه که در حال مبارزه با نیروهای نظامی و امنیتی بودند .لازم به یادآوری است که طی این هفت روز بیش از ۲۰ انفجار شدید در این دو مکان رخ داده است .
یورش نظامیان پاکستان
هشت روز پس از اشغال مسجد لعل (که به آن مسجد سرخ هم میگویند و در زبان محلی «لال مسجد» خوانده میشود) از سوی طلبههای بنیادگرا، ارتش پاکستان حمله به این مسجد را آغاز کرد .پیش از آن، گفتگو با اشغالکنندگان متعصب مسجد با شکست روبرو شده بود. براساس گزارشها در این درگیری حداقل ۷۰ تن کشته شدهاند. مقامات نظامی شمار کشتهشدگان را ۴۳ نفر اعلام کردهاند. نیروهای امنیتی پاکستان، بلافاصله پس از شکست مذاکرات، پیش از آن که سپیده بدمد، به مسجد سرخ که تحت اشغال طلبههای مسلح بود، حمله بردند. واحدهای نظامی در این یورش، ابتدا این مرکز اسلامی را از همه سو محاصره کردند، سپس مسجد و بعد محل برگزاری «تدریس قرآن» را تخلیه کردند. طلبههای مسلح در این مرکز، به سوی نیروهای نظامی آتش گشودند و به سختی از خود مقاومت نشان دادند. به گفته یک سخنگوی نظامی دولت پاکستان، آنان در این نبرد مسلسل و اسلحههای سنگین بکار بردند. بر اساس گزارشها دود غلیظ سفیدی، پیرامون مرکز دیده میشد. صدای شلیک و انفجار در تمام شهر به گوش میرسید. در خیابانهای شهر یک دوجین آمبولانس در حال رفت و آمد بودند.
شورشی یا قربانی؟
موافق گزارش خبرگزاریها، افکار عمومی پاکستان درباره این درگیری، نظرات دوگانهای دارد. بسیاری از برخورد طلبههای مسجد سرخ به شدت انتقاد کردهاند، ولی خواهان یافتن راهحلی برای پایان دادن به بحران، بدون خونریزی شدهاند. برخی معتقدند که باید شدت عمل نشان داد. امیر ضیا، خبرنگار پاکستانی، میگوید: «این آدمها باید به محاکمه کشیده شوند، مهم نیست که به چه قیمتی. اگر ما به این چیزها تن بدهیم، آن وقت پایانی نخواهد داشت«.
«ملای محبوب» بنیادگرا
مسجد لعل از روز سهشنبه، سوم ژوئیه، در اشغال طلبههای مدارس مذهبی پاکستان است. این طلبهها که عقایدی رادیکال و بنیادگرایانه دارند، خواهان اجرای قوانین شریعت اسلام در سراسر این کشور هستند. رهبر آنان، عبدالرشید غازی، حاضر به تسلیم نشد و در درگیریها کشته شد. موافق گزارش روزنامه «فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ»، عبدالرشید غازی مدت طولانیای «ملای محبوب» خبرنگاران غربی بود.
چون او همواره آماده بود، خبرنگاران را بپذیرد و به آنها نشان دهد که «بنیادگرایی اسلامی و مدرنیته، با هم سر سازگاری دارند.» بر اساس خبر این روزنامه که در فرانکفورت منتشر میشود، برادر جوان عبدالرشید غازی، مولانا عبدالعزیز، که در مسجد بخش «تدریس قرآن» را به عهده داشته، کمتر به خبرنگاران روی خوش نشان میداده است. او به عنوان «قدرت پشت پرده» بنیادگرایان اسلامی معروف است. گفته میشود که مولانا عبدالعزیز، هفته پیش کوشیده بود، با پوشیدن یک برقع از مسجد سرخ فرار کند، ولی دستگیر شده است.