کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا 2 هفته پیش بعد از دیدار خود از خاورمیانه که هدف آن مقدمهسازی برای کنفرانس صلح آناپولیس اعلام شده بود، گفت: زمان تشکیل کشور فلسطین فرا رسیده است. رایس گفت که جورج بوش تصمیم گرفته به مناقشه اسرائیل و فلسطینیان پایان دهد و یکی از اولویتهای مهم کاری دولت خود را انجام دهد.
آمریکا به زودی میزبان کنفرانس صلح خاورمیانه در آناپولیس در ایالت مریلند خواهد بود. هنوز تاریخ دقیق برگزاری این کنفرانس که تاکنون به تعویق افتاده، اعلام نشده است. اما آمریکا و به طور کلی غرب امید زیادی به این کنفرانس دارد. آنها امیدوارند که این کنفرانس گشایشی در روند صلح ایجاد کند. اما دلایلی وجود دارد حاکی از اینکه این کنفرانس نه تنها مشکلات و مناقشه خاورمیانه را حل نمیکند بلکه ممکن است به تنشها دامن بزند. دست کم 5 دلیل وجود دارد که این کنفرانس به تنشها دامن خواهد زد.
1. این کنفرانس خود دچار اشکالاتی است. در ابتدا در ماه جولای اعلام شد که قرار است کنفرانس بینالمللی در آمریکا برای حل مناقشه فلسطین برگزار شود. معمولا لفظ کنفرانس بینالمللی لفظی دیپلماتیک و برای نشستی به کار میرود که توسط سازمان ملل و در چارچوب کاری این سازمان بر اساس قطعنامههای آن برگزار میشود. اما کنفرانس آناپولیس در حقیقت به نشستی تبدیل شده که تنها توسط آمریکا برگزار شده است.
2. برنامه کاری این کنفرانس بسیار نامشخص است. محمود عباس، رئیسجمهوری فلسطین بر این باور است که در این کنفرانس باید مسائل مربوط به تعیین مرزها، موقعیت بیتالمقدس، آوارگان فلسطینی و شهرکنشینان یهودی مطرح شده و مورد بحث قرار گیرد. اما رایس در خلال اظهار نظراتش درباره این کنفرانس گفته است، هر بیانیه مشترکی که در نتیجه این کنفرانس و در پایان آن صادر میشود، لزوما نباید دقیق و جزئی و به طور مفصل به همه مسائل بپردازد. رایس گفته است که لزوما صدور چنین بیانیهای نشانه جدی بودن کنفرانس آناپولیس نیست. ایهود المرت، نخستوزیر اسرائیل هم در این زمینه با رایس همعقیده است. او گفته است که صدور بیانیه توافقی در پایان اجلاس، هیچگونه پیششرطی برای برگزاری آن نیست.
3. رایس گفته است، نمیدانم هدف از این اجلاس دقیقا چیست. آیا هدف این است که ما به توافق برسیم که یک کار را طی مدت زمان مشخصی به انجام برسانیم. رایس فراموش کرده که کاخ سفید پیش از این خواستار تشکیل کشور فلسطین تا سال 2005 شده بود. اکنون نزدیک به 3 سال از این زمان تعیین شده میگذرد.
4. همه چیز به اراده و تصمیم اسرائیل بستگی دارد. اگرچه اسرائیل آمادگی خود را برای باز گرداندن سرزمینهای عربی اطراف بیتالمقدس اعلام کرده اما این کافی نیست. اسرائیل در جریان مذاکرات اخیر خود غزه را منطقهای متخاصم اعلام و تهدید کرده که این شهر را به طور کامل مسدود میکند. ماه گذشته اسرائیل تهدید به قطع شبکه برق غزه کرد. اکنون شهر غزه در محاصره است و با شرایط بسیار سخت یک شهر در محاصره روبهروست. در 2 ماه گذشته بیش از 40 مانع نظامی در کرانه باختری توسط نظامیان اسرائیلی ایجاد شده است.