* از جمله مباحث جدی دولت جدید شما پیگیری برنامه اصلاحات و ساختار حکومتی ترکیه است. این تغییرات با حساسیت از سوی کمیسیون اروپا هم دنبال میشود تا حدی که این کمیسیون اخیراً نیز از اردوغان خواستار سرعت بخشیدن به این اصلاحات شده است، در اینباره چه توضیحی دارید؟
** سال گذشته انتخابات تمامی توجه ما را به خود جلب کرد و نشان داد که دموکراسی تا چه اندازه در کشور ما ریشهدار است. ما اکنون آماده آغاز مجدد اصلاحات هستیم. پارلمان و دولت ترکیه بسیار مصمم هستند و خود من نیز در این جهت تلاش فراوانی میکنم. این اصلاحات بیش از آنکه برای جلب نظر اروپا باشد بیشتر برای جلب نظر مردم ترکیه انجام میگیرد.
* اما برخی گزارشها حاکی از این است که پارهای موانع موجب شده شما برنامه اصلاحات را با احتیاط دنبال کنید. آیا این موانع شما را ناامید ساخته است؟
** به هیچوجه. باید این امور را در بلندمدت و ورای مشکلات گذرا مدنظر قرار داد. فرآیند مذاکرات آغاز شده و ما اصلاحات را ادامه خواهیم داد. حال سرانجام آن هرچه باشد من اطمینان دارم که درآینده کسانی که درحالحاضر به اصلاحات بدبین هستند خواهند فهمید که ترکیه منافع زیادی برای اتحادیه اروپا دارد. امروزه یک تصور و برداشت اشتباه وجود دارد که باعث میشود چنین بهنظر آید که ترکیه در صورت پیوستن به اتحادیه اروپا یکبار اضافی براین اتحادیه تحمیل خواهد کرد اما برعکس روزی که ترکیه وارد اتحادیه اروپا شود باعث غنای بیشتر اتحادیه خواهد شد. با اینحال همه چیز به تصمیم نهایی مردم اروپا باز خواهد گشت.
* آیا در این اصلاحات ماده ۳۰۱ قانون کیفری که اجازه پیگرد قضایی برای توهین به هویت ملی را میدهد، لغو خواهد شد؟
** برخی امور بزودی تغییر خواهند یافت و دولت و مجلس در این رابطه نظر خود را به روشنی اعلام خواهند کرد.
* طرح اتحادیه مدیترانهای که از سوی پاریس حمایت میشود آیا میتواند جانشینی برای پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا تلقی شود؟
** روابط بین ترکیه و اتحادیه اروپا پایهای حقوقی دارد. مذاکرات درحال انجام است و هدف از این مذاکرات نیز مشخص است. تنها این مسأله باقی خواهد ماند که آیا این طرح جایگزینی برای پیوستن ما به اتحادیه اروپا خواهد بود.
ترکیه یک کشور مدیترانهای است و یکی از کشورهایی است که بیشترین سواحل را در دریای مدیترانه در اختیار دارد. ما در طرح «یورو مد Euromed» و بارسلون شرکت میکنیم و به تمامی جریانات مربوط به مدیترانه علاقهمند هستیم. ما همچنین به دقت درحال بررسی طرح پیشنهادی سارکوزی برای اتحاد مدیترانهای هستیم.
* درباره وضعیت تشکلهای کردها بگویید آیا این احتمال وجود دارد که حزب طرفدار کردها یعنی DTP از فعالیت سیاسی منع شود؟
** من در تصمیمات قضایی دخالت نمیکنم. اما میتوانم به شما بگویم که ما اجازه نخواهیم داد که مبارزه با تروریسم آزادیهای دموکراتیک را تضعیف کند.
* آیا ترکیه تضمینهایی را از عراق و آمریکا دریافت کرده است که برای جلوگیری از اقدامات حزب کارگران کردستان پ.ک.ک در کردستان عراق دست به عملیاتهای نظامی گسترده بزند؟
** ترکیه به تمامیت ارضی و ثبات عراق کاملاً پایبند است. اما به دلیل هرجومرجها و آشوبهای موجود، شمال عراق تبدیل به بهشتی برای سازمانهای تروریستی شدهاست. موضع ما کاملاً درک شدهاست و معتقدم که در آینده روند مثبتی را در اینباره شاهد باشیم. ما درحال آزمایش این فرآیند هستیم.
* اختلاف شما با نظامیان به کجا انجامیده است آیا تنشهای موجود بین جریان سیاسی و ارتش که قبل از انتخاب شما بسیار شدید بود فروکش کرده است؟
** امروز مشکلات حادی میان دولت و ارتش ترکیه وجود ندارد. چنان که دیدید انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری بدون هیچ مشکلی برگزار شدند. دموکراسی در ترکیه تقویت شده و مبارزه با تروریسم با همکاری کامل بین ارتش و دولت در جریان است. از سوی دیگر من افتخار میکنم که ترکیه دارای یک ارتش قدرتمند است. این امر با درنظر گرفتن شرایط منطقهای که ما در آن واقع شدهایم بسیار مهم است. ما به پشتوانه اقتدار داخلی به برقراری صلح جهانی در افغانستان، کوزوو، آفریقا و ... کمک میکنیم.
* به کسانی که حزب شما یعنی حزب عدالت و توسعه را به داشتن برنامه کاری مخفی برای تبدیل کردن ترکیه به یک دولت اسلامی متهم میکنند چه پاسخی دارید؟
** از زمانی که به ریاست جمهوری ترکیه انتخاب شدم وظیفه داشتهام که نقشهای حزبی خود را کنار بگذارم. من در این جایگاه نماینده تمامی مردم ترکیه هستم. لذا من شما را دعوت میکنم تا جهتگیریهای اخیر ترکیه را ملاحظه کنید، اصول مانیفست کاری ما عبارتند از: اصلاحات، تعامل با غرب، فضای باز اقتصادی، مدرنسازی کشور، رویکرد دیپلماسی فعال و...
* ترکیه روابط سطح بالایی را با ایران و سایر کشورهای منطقه حفظ کرده است. ملاحظات شما در گسترش روابط با تهران چیست؟
** ما تلاش میکنیم تا روابط خوبی با همسایگانمان داشته باشیم و در این چارچوب است که با ایران همکاری گستردهای داریم. ما اخیراً شاهد حضور هیأتهای ایرانی، سوری، و هیأتهای دیگر کشورهای خاورمیانه در ترکیه بودیم. این نشان میدهد که ترکیه میخواهد رویکردی سازنده در تحولات منطقه داشته باشد و خطمشی دیپلماسی فعال ما شامل همه نقاط خاورمیانه میشود.
* به روابط نوین آنکارا و اتحادیه اروپا بپردازیم. علیرغم مخالفت نیکولا سارکوزی رئیسجمهوری فرانسه با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا به نظر میآید روابط بین پاریس و آنکارا در حال بهبود است. چرا؟
** روابط بین ترکیه و فرانسه روابطی تاریخی است. این روابط به زمان امپراتوری عثمانی و اوایل جمهوریت در ترکیه برمیگردد. زمانی که فرانسه برای ما (ترکیه) دروازهای باز برای ورود به غرب تلقی میشد. از میان کشورهایی که ظرفیتهای اقتصادی ترکیه را دریافتند، فرانسه بود. بدون شک هماکنون در استانبول خودروی رنو فرانسه بیشتر از پاریس به چشم میخورد. دیپلماسی فرانسه به نقش ترکیه در منطقه و جهان پی برده است و اتفاقات گذرا نمیتواند چنین روابط مهمی را تغییر دهد و برخی تنشهای موجود بین دو کشور ترکیه و فرانسه موقتی و زودگذر است.
* آیا این واقعیت که مسکوت ماندن لایحه مجازات نفی نسلکشی ارامنه در مجلس سنا به این آرامش روابط کمک کرد؟
** این یک نکته مثبت است. اما این لایحه با اصول آزادی که فرانسه با آنها پیوند دارد تعارض دارد.
* ترکیه به زودی سه نیروگاه هستهای خواهد ساخت. آیا صنعت هستهای فرانسه در این طرح همکاری خواهند داشت؟
** چرا که نه؟ همه میدانند که فرانسه در زمینه صنعت هستهای یکی از کشورهای دنیاست که سرمایهگذاری زیادی کرده است. ما نیز در این زمینه در گذشته تماسهایی با پاریس داشتهایم.