مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی حقوق متقابل حکومت اسلامی و مردم بر یکدیگر را تشریح کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از دفتر اطلاع رسانی مرکز پژوهشها، این گزارش توسط دفتر مطالعات فرهنگی این مرکز تهیه شده و در سه فصل مشارکت در حکومت، اطاعت از حکومت و نظارت بر حکومت و نقد آن به تبیین این موضوع میپردازد.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ضمن برشمردن پیامدهای اطاعت از رهبر تصریح کرد که چنانچه رهبر جامعه بر مبنای دستورات و فرامین خداوند و دین مقدس اسلام عمل نماید، پیروی از او موجب استقرار، گسترش و ترویج دین شده و سعادت دنیوی و اخروی را برای مردم در پی خواهد داشت و البته مردم ضمن اطاعت از رهبر و دولت، باید مراقب شیوه و کیفیت برخورد سخنانشان با مسئولین باشند و از تواضع و کرنش بیش از حد مجاز که شیوه رفتار با ستمگران و خواسته جباران است پرهیز و اجتناب کنند تا به مرحله تملق، چاپلوسی ، مبالغه در تعریف و گزاف گویی نرسند، بنابراین در جامعه اسلامی لازم است مردم ضمن پرهیز از تملق و چاپلوسی، نسبت به رهبران خود، با اطاعت و ابراز محبت و ادای احترام رفتار کرده، زمینه فعالیت بهتر آنان را فراهم آورند.
مرکز پژوهشها در فصل دیگری از این گزارش با اشاره بر ضرورت نظارت بر حکومت و نقد آن خاطرنشان ساخت که در جوامع بشری، دستیابی به قدرت و منصب، رفتار بیشتر حاکمان و صاحب منصبان را تهدید میکند و از این رو، در نظام اسلامی، همواره از مردم خواسته شده تا ضمن توجه به رفتار حاکمان، به نصیحت و خیرخواهی آنان پرداخته و با ارائه راهکارهای مناسب در ایفای هر چه بهتر وظایف به آنها کمک کنند و مانع از هرگونه انحراف و کجروی آنها شوند چرا که در نظام اسلامی، رابطه نزدیک و تنگاتنگی میان حکومت و مردم وجود دارد و در واقع، حکومت و مسئولان جدای از مردم نیستند. همچنین یکی از وظایفی که مردم در قبال حکومت دارند، نصیحت و خیرخواهی نسبت به رهبران جامعه است، ضمن اینکه در مکتب علوی، نصیحت و انتقاد سازنده از حکومت، حقی دو جانبه است، به این معنا که مردم به دلیل حق شهروندی حق دارند اشتباهات حکومت را تذکر دهند و از سوی دیگر حکومت نیز حق دارد در مسیر راهنمایی مردم گام بردارد. بنابراین هرگاه مردم متوجه شدند که خلافی از رهبر جامعه سر زده است موظفند که آن را گوشزد نمایند و رهبر نیز باید برای مردم توضیح داده و سوء تفاهم ایجاد شده را رفع نماید کما اینکه پیامبر اکرم (ص) فرموده است: سه چیز است که دل هیچ مسلمانی به آن خیانت نمیکند: خالص نمودن عمل برای خدا، نصیحت ائمه مسلمین و همراهی با جماعت مسلمین.
این گزارش تأکید کرد که البته لازمه خیرخواهی مردم برای حکومت و مسئولان این است که زمامداران زمینه ادای این تکلیف را از راههای مختلف، مانند ملاقات حضوری، اختصاص شماره تلفن برای تماس مستقیم، دریافت انتقاد، پیشنهاد و گزارش از طریق صدا و سیما، مطبوعات و... فراهم کنند تا مردم بتوانند نصایح و انتقادهای خیرخواهانه خود را به سهولت به گوش مسئولان برسانند. متعاقب آن مسئولان موظفاند به این نصایح اهمیت داده و پس از بررسی، آنها را به کار گیرند.
در غیر این صورت، رهبر جامعه اسلامی از اطلاعات مردمی محروم و از اشراف لازم بر عملکرد مجموعه کارگزاران بینصیب میماند و – از آن پس - صرفا خبرهای هدایت شده به او میرسد و به تبع آن چه بسا، تصمیمات و دستوراتش برخلاف مصالح دین و دنیای مردم و خودش تمام شود و نیز اعتماد عمومی و حمایتهای مردمی را به مرور از دست میدهد و پایههای حکومتی خود را لرزان میکند و به همین سبب حضرت علی(ع) در نامه خود خطاب به مالک اشتر فرموده است که: برای مراجعان خود وقتی مقرر کن که به نیاز آنان شخصا رسیدگی کنی! مجلس عمومی و همگانی برای آنان تشکیل بده و درهای آن را بر روی هیچ کس مبند و به خاطر خداوندی که تو را آفریده تواضع کن و لشکریان و محافظان و پاسبانان را از این مجلس دور ساز تا هر کسی با صراحت و بدون ترس و لکنت، سخن خود را با تو بگوید زیرا من بارها از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: ملتی که حق ضعیفان را از زورمندان با صراحت نگیرد ، هرگز پاک و پاکیزه نمیشود، و روی سعادت نمیبیند، پس خشونت و تندی آنان را در سخن تحمل کن و در مورد آنان هیچگونه محدودیت و استکبار روا مدار که خداوند به واسطه این کار رحمت واسعش را بر تو گسترش خواهد داد و موجب ثواب اطاعت او برای تو خواهد شد.