* الان حزبی که در جریانات سیاسی کشور در میان اصلاح طلبان حضور پررنگ تر و قوی تری دارد، حزب اعتماد ملی است و از آنجایی که شما جایگاه ویژه یی در حزب دارید می خواستم با این دو مساله شروع کنم که به نظر شما جریان اصلاح طلبی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری چه حرف جدی می خواهد داشته باشد؟ و به نظر شما این جبهه به یک کاندیدای مشترک خواهد رسید یا خیر؟
** حزب اعتماد ملی تلاش دارد به معنای واقعی در مسیر یک حزب تمام عیار شدن حرکت کند، البته فاصله خیلی زیادی با نقطه مطلوب دارد. فضای فرهنگی، سیاسی و روانی کشور مجموعاً فضای کامل حزبی را برنمی تابد. این ریشه تاریخی دارد. فرازونشیب عملکرد احزاب و شکست ها و پیروزی هایی که وجود داشته، چنانچه در گذشته بعضی احزاب با خارج ارتباط داشتند. تندروی ها و کند روی هایی که در داخل صورت گرفته امکان حرکت متعادل، درازمدت و درست را از احزاب گرفته است، خیلی کار حزبی سخت شده است. هم در ارتباط با حکومت و هم در ارتباط با مردم و همین طور در حد و مرز رقابت ها و حسادت ها و تخریب ها و تبلیغاتی که وجود دارد. متاسفانه همه اینها در کشور مخدوش شده و لذا کسی که می خواهد یک کار درست و ریشه دار انجام دهد با مشکلات و مصیبت هایی مواجه است. ولی با این حال اراده خیلی قوی و منسجمی بر مجموعه دوستان حزب اعتماد ملی مخصوصاً شخص آقای کروبی وجود دارد و علاقه مند و مصمم هستند که به خواست خدا بتوانند بستر مناسبی را برای فعالیت فراهم کنند. حزب اعتماد ملی در کار حزبی خیلی جدی است: هم در انتخابات شوراها و مجلس وارد شدیم و هم در انتخابات ریاست جمهوری آینده و دیگر عرصه های سیاسی حضور فعال خواهیم داشت. علاوه بر آن وظیفه سازماندهی و ساماندهی نیروهای خط امام و کسانی را که علاقه مند و عاشق تفکر و اندیشه امام و بروز کردن افکار متعالی که پایه های اصلی انقلاب اسلامی هستند بر عهده دارد: سعی می کنیم یک سازماندهی در این عرصه داشته باشیم.
* حزب اعتماد ملی با چه هدفی دولت نهم را نقد می کند؟
** آنچه ما در پی نقد ریاست جمهوری نهم هستیم و دغدغه اساسی ما، پاسخ به این سوال است که برای تداوم انقلاب اقدام انقلابی باید صورت گیرد یا اقدام اصلاحی؟ اقدام انقلابی بعد از گذشت 30 سال از انقلاب نه ممکن است، نه میسر و نه مفید. برای یک انقلاب وقتی حرکت خود را آغاز می کند، روزهای اول پذیرفتیم که اقدامات انقلابی به معنای دور زدن قانون، میانبر زدن و به معنای به هم زدن نهاد های آن زمان به معنای جابه جایی ریشه یی مدیران می تواند مفید باشد و جزء ضرورت های انقلاب است. اما از دهه اول انقلاب به بعد انقلاب در مسیری که خودش برای خودش تعریف کرده قرار می گیرد و این مسیر، داشتن یک مجلس قانونگذار، رعایت قوانین مجلس و مصوبات قانونی است. در طول زمان امکان دارد انحرافاتی در اصول انقلاب ایجاد شود و خصلت های ناپسندی وارد حوزه اخلاق مدیران شود که نیاز به اصلاح دارد. اصلاح یک حرکت مستمر دائمی است برای اینکه مسیر گم نشود و اهداف پررنگ تر شوند و فراموش نشوند. ولی بعد از 30 سال و گذشت سه دهه از انقلاب اگر ما همچنان بخواهیم اقدام انقلابی را به عنوان استراتژی خودمان اتخاذ کنیم، آن وقت مملکت به یک آنارشیسم کامل تبدیل می شود و در یک وضعیت آنارشیستی قرار می گیریم. آن وقت تمامی مدیرانی که در طول 30 سال زحمت کشیدند هم خانه نشین می شوند و با نوه های خود بازی می کنند. تمام نهادهایی که با مطالعه و از روی ضرورت ها تشکیل شدند و مفید فایده بودند یکی یکی زیر سوال می روند و باید منحل شوند. مجلس قانونگذاری که برآمده از متن و اصل انقلاب است دور زده می شود و به عنوان یک طفیلی به آن نگاه می شود. طبیعی است ما این را قبول نداریم و این باعث یک ناامیدی و بی ثباتی در داخل می شود. این شرایط برای مردمی که انقلاب کرده اند، خسارت هایی به وجود می آورد. مردم تا کی باید این خسارت ها را بپردازند این در حالی است که مردم ما به دنبال یک زندگی مستقل و عزتمند و در عین حال مرفه بودند و هستند.
* آیا این گفتمان اعتماد ملی است؟
** بله، ما از قبل هم حرف مان همین بود. ما به اقدامات اصلاحی به عنوان یک استراتژی نگاه می کنیم و اقدام انقلابی را که 3-2 سال اخیر به شکل مصنوعی توسط دولت محترم گفتمانش طرح شد به ضرر یک انقلاب و به ضرر یک نظام برآمده از انقلاب می دانیم. معتقدیم، تداوم انقلاب که برای ما یک اصل اساسی است و یک استراتژی به شمار می آید از طریق اقدام انقلابی، آن هم به شکلی مصنوعی امکانش نیست. بر اثر اقدامات انقلابی ثبات قانونی از کشور رخت بر می بندد که دودش به چشم همه ملت می رود، هم طبقه سرمایه دار و هم طبقه کارگر. طبقه پایین جامعه فکر می کند با یک شعار انقلابی کاری برایش صورت می گیرد ولی وضعیتش بدتر می شود و لذا طی چند سال گذشته وضعش بدتر شده که برخلاف عدالت اجتماعی است. فساد و فحشا و نارسایی اداری و کند بودن و جوابگو نبودن سیستم بوروکراسی کشور و اداری کشور بدتر شده است، در وضع اقتصادی، مسکن، تورم و سیاست خارجی به بن بست هایی خورده ایم و با بحران هایی روبه رو هستیم. ما فکر می کنیم مردم ما بعد از گذشت سه دهه از انقلاب که تمامی مشکلات و مسائل را به دل و جان خریدند و مردانه پای انقلاب ایستاده اند حق شان است که یک زندگی خوب و آبرومند و با استاندارد بین المللی و بالاتر از آن داشته باشند. کشوری که در آن سالی 100-80 میلیارد دلار درآمد نفتی دارد: این زندگی برازنده ملت نیست.
* چه شد که اعتماد ملی به کاندیداتوری آقای کروبی رسید؟
** آقای کروبی فراتر از اعتماد ملی است. شخصیت بی نظیری است که خصوصیات اجتماعی، اخلاقی، فرهنگی و سیاسی اش در بین تمامی شخصیت های کشور بی نظیر است، اصلاً با این خصوصیات نفر دومی پیدا نمی شود. من نه به خاطر اینکه عضو شورای مرکزی اعتماد ملی هستم، این ادعا را دارم بلکه همه فعالان سیاسی از همه جناح ها معتقدند آقای کروبی به لحاظ سابقه فعالیت انقلابی جزء 4-3 نفری است که از سال 1342 همراه در تمامی مراحل مبارزه همواره امام بود. افرادی که در این عرصه پیشتاز باشند نادرند. زمانی که آقای موسوی خوئینی ها به دادستانی کل کشور رفتند، امام می گویند: «من خیلی فکر کردم که به جای آقای موسوی خوئینی ها چه کسی را برای کار سنگین حج بگذارم، که به جز آقای کروبی کسی را پیدا نکردم. برای اینکه ایشان بیشترین شکنجه را برای پیروزی انقلاب در زمان رژیم سابق متحمل شدند.» آقای کروبی بعد از انقلاب به لحاظ پایگاه مردمی دور اول از الیگودرز آمد، مجلس دور دوم خیلی از شخصیت های روحانی و سیاسی از تهران کاندیدا شدند که یا رای نیاوردند یا در ته جدول قرار گرفتند اما آقای کروبی به رغم اینکه اصالتاً الیگودرزی هستند آمدند تهران و بعد از آقای هاشمی نفر دوم، در مجلس دوم شدند، در مجلس سوم نیز اینچنین شد. ایشان به لحاظ مردمی بودن، سخاوتمند بودن و داشتن مرزبندی سیاسی و تفکر سیاسی کم نظیر است.تمام افرادی که دارای حقوق شهروندی هستند حتی اگر مخالف درجه یک او باشند و به او مراجعه کنند با تمام توان در جهت حل وفصل مشکلاتشان گام بر می دارد. یک فعال سیاسی که گرفتار شده باشد، زندان رفته باشد، تنها جایی که برای خانواده او درش باز است و با رویی گشاده از آنها استقبال می کند، دفتر آقای کروبی است. ادعا داریم که آقای کروبی در این قسمت منحصربه فرد هستند. ایشان اگر حرف می زند مطمئن باشید به آن عمل می کند. من بارها گفته ام تنها کسی که می شود با طنابش به ته چاه رفت آقای کروبی است.
* با توجه به عدم حمایت اصلاح طلبان دیگر از آقای کروبی، آیا حضور آقای کروبی در عرصه انتخابات باعث بروز اختلافات در اردوگاه اصلاح طلبان نمی شود؟
** نه تنها موجب اختلاف نخواهد شد بلکه موجب اتحاد هم می شود. در حوزه اصلاح طلبی ما به یک روند دموکراتیک واضح اعتقاد داریم. دوستان ما در احزاب مختلف از قبل شخصیت هایی را به عنوان کاندیدا معرفی کردند، اعتماد ملی هم کاندیدای خودش را معرفی کرده است. ما در واقع در اردوگاه اصلاح طلبان دو خط را باهم دنبال می کنیم، خط اول اجماع و رسیدن به کاندیدای واحد است و خط دوم هر کدام از احزاب شخصیتی را درون حزبشان یا خارج از حزب خود احساس می کنند که برای کاندیدا شدن مناسب است معرفی می کنند و بعد در مسیر 8-7 ماهه که به انتخابات داریم نهایتاً به کاندیدای واحد خواهیم رسید، چون غیر از این راه دیگری نداریم.
* کروبی خود را اصولگرا دانسته، آیا این به معنای جدایی از صف خاتمی است؟
** آقای کروبی گفته است اگر اصولگرایی معناش این است که به اصول انقلاب و به حاکمیت اسلام، به تحقق اندیشه های امام، به معنویت اسلام، به یکی بودن دیانت با سیاست براساس آرمان های انقلاب قائل باشیم: بالاتر از همه اصولگراها ما هستیم. کلمه اصولگرایی را به یغما برده اند، به تاراج برده اند. اصولگرایی است که آمده اند وزیری را معرفی کردند که گرین کارت امریکایی دارد؟ اصولگرایی است که شهروند امریکایی را به عنوان مشاور معرفی کنند؟ این اصولگرایی است که وزیری معرفی کنند که افتضاح بشود و آبرو و چهره زیبای جمهوری اسلامی مکدر شود که آن دانشگاه بگوید من مدرک نداده ام. این جز خراب کردن عنوان اصولگرایی چیز دیگری نیست. اصولگرایی یعنی اینکه افراد در زندگی، اصولی نشات گرفته از اسلام و انقلاب داشته باشند که همه اینها در قانون اساسی متجلی شده است. اصولگرایی این است که مïر قانون اساسی مو به مو اجرا شود.
* چرا کروبی و حزب اعتماد ملی که خود اصلاح طلب هستند، گوی سبقت را در انتقاد به عملکرد اصلاحات از اصولگرایان ربوده اند؟
** نه این طور نیست. اصولگرایان اصل ریشه را می زنند، چه از طریق تلویزیون و چه از طریق ابزاری مثل رد صلاحیت، چه سوءاستفاده از ارگان هایی که در طول سال از بیت المال تغذیه می شوند ولی سازماندهی آنها در انتخابات در اختیار اصولگرایان قرار می گیرد. آقای کروبی انتقاداتی به اصلاح طلبان داشتند و این را هم می توانست در جلسه یی محرمانه بگوید ولی ترجیح دادند بخشی از آن را به شکل آشکار بگوید و از تندروی ها گله بکند. فضای اصلاح طلبی فضای بسته و مرید و مرادی نیست و ترجیح می دهند خیلی از مواضع خود را روشن و واضح به هم بگویند. این جریان در اصولگرایان بیشتر و شدیدتر است. طرح سوال و استیضاح می کنند و بعد پس می گیرند، علما امضا جمع می کنند که فلان مسوول عزل شود ولی رئیس جمهور توجه نمی کند و تعدادی به نام اصولگرایان تحول خواه، اصولگرایان مترقی و چه و چه انشعاب پیدا کردند.
* حضور همزمان کروبی و خاتمی و تقابل آنها در انتخابات موجب ریزش نیرو در اعتماد ملی نمی شود؟
** شما مطمئن باشید چنین واقعه یی را هیچ گاه مشاهده نخواهید کرد که آقای کروبی و خاتمی باهم در عرصه انتخابات حاضر شوند. خاتمی نه تنها سرمایه عظیم برای اصلاح طلبان بلکه برای کل نظام و انقلاب اسلامی است. جزء نادر کسانی است که تراوش و تولید اندیشه و فکر دارد. خوب فکر می کند و نظریه پرداز عالی است. خاتمی می تواند مبانی نظری (نظریه حکومتی امام خمینی(ره)) را به بهترین شکل تبیین و ترسیم کند. شخصیتی نجیب، مومن، صادق و سالم است. این ویژگی های زیبا و توانمند با کروبی کامل می شود و زیباترین تصویر از خط، اندیشه و راه امام در «خاتمی« کروبی» تجلی پیدا می کند. ایشان در هر کشوری بود حلوا حلوایش می کردند و او را به عنوان یک سرمایه گرانقدر نگه می داشتند. تعدادی از گروه های سیاسی دنبال آقای خاتمی هستند تا ایشان را جهت حضور در انتخابات راضی کنند ولی تا به حال پاسخ نداده اند. قطعاً شما بدانید امکان اینکه آقای کروبی و خاتمی هر دو نیایند وجود دارد ولی امکان اینکه این دو تا با هم بیایند وجود ندارد و امکان اینکه یکی بیاید و یکی نیاید نیز وجود دارد. در واقع ما تحقق اندیشه امام را در خاتمی به علاوه کروبی به زیباترین شکل ممکن می بینیم، اینها مکمل یکدیگر هستند.
* کارگزاران ابتدا از حضور خاتمی حمایت و بعد صحبت از حمایت از کاندیداتوری کروبی کرد، حال تلاش دارد کاندیدای خود را برای حضور در عرصه انتخابات مجاب کند، ارزیابی شما از این بازی انتخاباتی آنها چیست؟
** شرایط سیاسی کشور شرایط پیچیده یی است، آنها هم به عنوان افرادی که تجربه یی در مسائل سیاسی کشور پیدا کرده اند سعی می کنند یک مقدار پیچیده بازی کنند این حقشان است. به نظر من چون اوضاع کشور روشن و شفاف نیست. البته فکر می کنم در دراز مدت با آنها مشکلی نخواهیم داشت.
* با توجه به اینکه کارگزاران سه مشخصه برای کاندیدای خود اعلام کرده است (مورد تایید رهبری باشد، فراگیر باشد و چهره یی کاریزماتیک داشته باشد) احتمال می دهید چه کسی مدنظر آنها باشد؟
** شخصیت های زیادی در کشور داریم که این مشخصه ها را داشته باشند. هم آقای خاتمی، هم آقای کروبی و هم آقای حسن روحانی و دکتر نجفی همه اینها این مشخصه ها را دارند.