ـ * حدود سه ساعت است که در این تالار شاهد ملاقات جنابعالی با صنعتگران هستم. می خواستم بدانم از این ملاقات چه چیزی عاید وزیر صنایع و معادن شد، آیا توانست به مشکلات بخش صنعت و معدن پی ببرد؟
** به طور کلی در این گونه ملاقات ها مسائل در دو دسته عنوان می شود یکی مسائل شخصی صنعتگران که کوچک است و می توان با پاراف نامه یی آن را حل کرد (اگر فرد شرایطش جور باشد) و دیگری مسائل کلان.با بررسی هایی که صورت گرفته متوجه شده ام بخش صنعت کشور با چهار مشکل روبه رو است که این مشکلات در تمام صنایع کشور شمولیت دارد. اولین مشکل عدم ارائه تسهیلات به موقع و کمبود نقدینگی در بخش تولید است که بسیاری از صنعتگران را نگران کرده است. دوم تهدیدهایی است که «واردات» برخی از صنایع را نشانه رفته است. سوم استراتژی صنعتی و اینکه به چه سمتی می رویم و چهارم میزان مصرف انرژی و به کارگیری تکنیک های نوین برای کاهش انرژی در صنایع. اما در بین این چهار مورد نقدینگی به مثابه خونی است برای تولید. هر موقع تامین نقدینگی دچار مشکل شده، تولید به همان نسبت دچار فراز و نشیب شده است.ما در وزارت صنایع و معادن دائماً نقدینگی را مثل فشار خون اندازه گیری می کنیم تا بالاو پایین نرود، تنظیم شده و از همه مهم تر عادلانه توزیع شود چون اگر پمپاژ خون در بدن ناهمگن باشد قطعاً به برخی عضوها لطمه می زند. نقدینگی هم همین حالت را دارد. بحثی که ما روی نقدینگی داریم این است که شاید آن عدالت در حوزه تسهیلات رعایت نمی شود و مورد توجه قرار نمی گیرد.
ـ * برای حل این مشکل چه کرده اید؟
** می خواهیم با نظام بانکی توافق کنیم از این پس ارائه تسهیلات به گونه یی باشد تا به یک صنعتگر به میزان تولید و ارزش افزوده یی که ایجاد می کند، تسهیلات داده شود. بعضی وقت ها که تسهیلات داده شده را مطالعه می کنم متوجه می شوم واحدی با تولید پایین تسهیلات بالایی را گرفته، در حالی که واحد دیگری با تولید بالااز تسهیلات بسیار ناچیزی بهره برده است. پس ما اگر بتوانیم تسهیلات را تنظیم کرده و به ازای تولید و ارزش افزوده تسهیلات بدهیم این مشکلات از بین خواهد رفت.
ـ * این موضوع شامل واحدهایی می شود که سال ها است فعالیت می کنند. با واحدهای صنعتی جدیدی که قرار است ایجاد شود چه می کنید؟
** رویش های جدید برای ما خیلی مهم هستند. موظفیم حمایت ویژه کنیم تا این نهال جدید صنعتی روی پای خودش بایستد. رویش های جدید صنعتی را عموماً نخبگان جوان کشور ایجاد می کنند که برنامه داریم از شرکت های کوچکی که آنها تاسیس کرده اند، حمایت کنیم تا تولیدات دانشگاهی و آزمایشگاهی آنان به محصولات تجاری تبدیل شده و وارد عرصه رقابت در بازار شوند.
ـ * اخیراً نشست سه جانبه یی با رئیس کل بانک مرکزی و وزیر امور اقتصادی و دارایی داشته اید که برای اولین بار رئیس کل بانک مرکزی پا به وزارت صنایع و معادن گذاشت. ظاهراً در این نشست برای رفع مشکل نقدینگی تمهیداتی اندیشیده شده. می خواستم بدانم چه اندازه به اجرای مصوباتی که در این گونه نشست ها بحث می شود، امیدوارید؟ آیا ضمانت اجرایی برای آن قائل شده اید یا صرفاً مصوبات تشریفاتی است؟
** برای من مهم این است که تفاهم بین این سه بخش وجود داشته باشد، اینکه جلسه در کجا تشکیل شود مساله زیاد مهمی نیست، گاهی هم من می روم به جاهای دیگر. در این نشستی که اشاره کردید یک تفاهم خوب و مبارک بین بخش تولید و نظام بانکی شکل گرفت و بنیان ستادی گذاشته شد که دائمی بوده و مقطعی نیست.
ـ * چه ستادی؟
** ستاد حمایت از تولید مصوبه یی است که محصول آن نشست است. دبیرخانه این ستاد در بانک مرکزی تشکیل خواهد شد. وزارتخانه های صنایع و معادن و اقتصاد و بانک مرکزی هر کدام سه نماینده در این ستاد دارند. علاوه بر این نمایندگان از تمامی بانک های تجاری و بازرگانی در این ستاد خواهند بود تا همگی آنها مقیم بانک مرکزی شده و در آن ستاد مشغول کار شوند.
ـ * کار این ستاد چیست؟
** قرار است در این ستاد مشکل نقدینگی بخش تولید را فوری حل کنیم که در این راستا اقداماتی صورت گرفته است. کار دوم این ستاد تنظیم آیین نامه یی است تا پرداخت تسهیلات به بخش تولید را مدون کند. در صورت تدوین این آیین نامه صنعتگر تکلیف خود را خواهد دانست که در سال جاری و در سال های بعد چه میزان تسهیلات به او ارائه خواهد شد که این اتفاق مهمی است.
ـ * آیا رقم دقیقی از کمبود نقدینگی بخش صنعت دارید؟
** اشکال عمده ما در نقدینگی این است که منابع مالی ناهماهنگ توزیع شده و نمی توان رقم دقیقی از کمبود نقدینگی را ارائه داد.این سیاست که باید خزانه را قفل بزنیم باعث شد برخی افراد نگران باز دریافت تسهیلات شوند و اقساط خود را بازپرداخت نکنند بنابراین معوقات افزایش یافت. اما با این اتفاق خوب یعنی همان جلسه سه جانبه،صنعتگر اطمینان خاطر پیدا کرد که نقدینگی مورد نیاز به زودی تزریق خواهد شد.از طرفی اخیراً بانک مرکزی 60 هزار میلیارد ریال نقدینگی جدید به بانک ها تزریق کرده تا دست آنها در ارائه تسهیلات شان بازتر باشد.
ـ * این 60 هزار میلیارد ریال فقط برای صنعت است؟
** خیر، برای کل کشور است که بخشی از آن وارد صنعت می شود. البته برای بخش صنعت به صورت اختصاصی پنج میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی اختصاص داده شده که این میزان تا 10 میلیارد دلار هم قابل افزایش است تا برای خرید مواد اولیه در اختیار صنعتگران قرار گیرد.
ـ * برخی صنعتگران بین سال های 80 تا 87 تسهیلات خود را به «یورو» دریافت کرده اند. در آن زمان یورو 800 تومانی بود اما امروز به 1400 تومان رسیده است. آیا برای بازپرداخت این تسهیلات به ویژه مابه التفاوت آن فکری شده است؟
** همان طور که اشاره کردید قیمت یورو طی سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است. برای صنعتگرانی که مثلاً با یورو 800 تومانی تسهیلات دریافت کرده اند و امروز مجبورند با یورو 1400 تومانی آن را پرداخت کنند، در هیات دولت تصویب شد معادل تسهیلات گرفته شده را به دلار محاسبه کرده و این دلار پس از تبدیل به ریال با 10 درصد سود بازپرداخت شود.
ـ * گفتید سیاست قفل زدن به بانک ها برای صنعت مشکل ایجاد کرد. آیا امروز قفل بانک ها برای صنعت باز شده است؟
** به نظر من «قفل» کلمه صحیحی نیست. اگر به بانک قفل بزنیم، آن بانک دیگر چه مزیتی خواهد داشت. بانک تاسیس کرده ایم تا پول مردم را جمع کرده و اقتصاد کشور را بسازد، نه اینکه قفل بزند. به هر حال با توافق اخیری که صورت گرفت مشکل نقدینگی بخش صنعت حل خواهد شد اما فراموش نکنید برای رسیدن به وضعیتی مطلوب باید تعامل مان حفظ شود.
ـ * قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز اخیراً نگرانی هایی را برای صنعتگران به وجود آورده. آیا رایزنی هایی را به عنوان وزیر صنایع و معادن انجام داده اید تا این نگرانی ها رفع شود؟
** در این رابطه ما در مقام نظر دادن نیستیم. قانونی است که قانونگذار تشخیص داده است و ما هم موظفیم آن را اجرا کنیم، بنابراین نمی شود گفت خوب است یا بد. اما نکته مهمی که این قانون دارد اینکه قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده نسبت به قبل خیلی بهتر شد ولی اینکه آیا در این قانون به طور کلی منافع تولیدکننده یا مصرف کننده در نظر گرفته شده یا خیر، موضوعی است که باید بررسی شود. درباره نگرانی صنعتگران باید بگویم بحث اصلی آنها این است که سازمان امور مالیاتی کشور به صنعتگر فرصت بدهد تا به این قانون جدید عادت کرده و برای مکانیسم های جدید برنامه ریزی انجام دهد. از طرفی بهتر است اطلاع رسانی بیشتر از سوی این سازمان صورت گیرد تا برخی از نگرانی ها برطرف شود، چون احساس می کنم اطلاع رسانی در این باره مناسب نبوده است.
ـ * سال گذشته به سبب سرمای شدید گاز برخی از صنایع قطع شد. با فرض اینکه امسال نیز زمستان سختی را خواهیم داشت چه برنامه ریزی صورت گرفته تا گاز صنایع قطع نشود؟
** باید بپذیریم تولید یک اصل است. تولید یعنی موتور محرک اقتصاد کشور. برای اینکه این موتور از کار نیفتد باید پیش بینی های لازم را در نظر بگیریم. در بحث برق دیدید تابستان امسال برای صنایع مشکلی پیش نیامد چرا که با وزارت نیرو هماهنگی هایی انجام شد تا میزان خسارت ها به حداقل برسد. برخی از واحدهای حساس برق شان قطع نشد و برخی از واحدهای مهم قطعی برق شان بسیار اندک بود. در شهرک های صنعتی نیز در روزهای تعطیل برق قطع شد.
در بحث گاز هم توصیه ما این است که گاز حتی الامکان قطع نشود. از ابتدای امسال به روسای سازمان های صنایع و معادن استان ها بخشنامه کرده ایم تا صنایعی را که امکان دوگانه سوز شدن دارند، بررسی کنند.
ـ * چه سوختی سوخت دوم خواهد بود؟
** نفت، گاز یا نفت کوره سوخت دوم است، البته برخی از صنایع هم می توانند با گاز مایع کار کند.
ـ * زغال سنگ حرارتی چه؟ با توجه به اینکه معادن بسیار غنی در این رابطه وجود دارد، آیا می توان به عنوان سوخت جایگزین از زغال سنگ حرارتی استفاده کرد؟
** منابع زغال سنگ خوبی داریم اما چرخه سوخت صنایع به گونه یی طراحی شده که تکنولوژی استفاده از زغال سنگ را فعلاً ندارد اما بسیاری از کارخانجات چون قبلاً سوخت شان نفت کوره یا نفت گاز بوده، می توانند در زمان قطعی گاز دوباره به این سوخت بازگردند و به صورت دوگانه سوز به تولید ادامه دهند.
از طرفی هم با وزارت نفت کارگروهی تشکیل داده ایم که مدیریت به صورتی باشد تا خسارت های قطعی گاز در زمستان به حداقل برسد.