یکی از مراکز پژوهشی آمریکا در گزارشی انحلال ارتش عراق و واگذاری کشور به شبهنظامیان را عامل شکست آمریکا در جنگ علیه این کشور عنوان کرد.
روزنامه الشرقالاوسط ـ چاپ لندن ـ با انتشار این گزارش که از سوی یکی از مراکز پژوهشی آمریکا با استناد به مذاکرات بین وزارت امور خارجه و دفاع این کشور تهیه شده از اشتباهات آمریکا در جنگ علیه عراق پرده برداشت.
این گزارش که تحت عنوان «استراتژی و تاکتیکهای آمریکا در عراق» به چاپ رسیده در واقع مجموعهای از اشتباهاتی است که آمریکاییها در این جنگ داشتهاند.
در این گزارش آمده است: اولین اشتباه آمریکا در جنگ علیه عراق این بود که مجریان آن تصور میکردند که این جنگ براساس طرحی تنظیم شده و سریعالاجرا پیش میرود و با توجه به جنگ دوم خلیج و آزادی کویت و دخالت آمریکا در این امر دیدگاه کشورهای منطقه نسبت به آمریکا تغییر یافته و نرمتر شده است. براساس این گزارش تحلیلگران سیاسی و مسوولان وزارت دفاع آمریکا انتظار داشتند بعد از فروپاشی نظام صدام و توانایی عراق در تحقق صلح داخلی این کشور بتوانند بر درگیریهای طایفهای و نژادی چیره شوند. همچنین دولت آمریکا به گروههای مخالف عراقی به دلیل حمایتهای مردمی آنها در جنگ علیه این کشور که با هدف آزادسازی از نظام استبدادی صدام صورت گرفت اعتماد کرد و به واقع درک درستی از وضعیت حقیقی داخل عراق نداشت.
در این گزارش همچنین به تصمیمگیریهای یک جانبه آمریکا بدون توجه به هشدارهای کارشناسان منطقه و توصیههای نظامی فرماندهان نیروهای مرکزی آمریکا اشاره شده است.
فرمان وزیر دفاع آمریکا و اعمال فشار او بر ارتش مبنی بر استقرار نیروهای کمتر در عراق و گمان وزارت دفاع نسبت به این که ترکیه اجازه ورود ارتش آمریکا را از مناطق مرزی شمال عراق خواهد داد و پس از آن مخالفت ترکیه که عامل تاخیر استقرار نیروهای آمریکایی و توقف عملیات نظامی شد از دیگر تصورات نادرست آمریکا در این خصوص بیان شده است.
امید دیپلماتهای آمریکایی نسبت به این که بتوانند با بهانه جنگ علیه تروریسم و وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق موافقت همپیمانان خود فرانسه و آلمان را در این جنگ جلب کنند به یاس تبدیل شد و فرانسه و آلمان هرگز آمریکا را در این جنگ همراهی نکردند. عدم درک درست از اوضاع سیاسی و اقتصادی عراق یکی دیگر از عوامل شکست طرحهای نظامی اعلام شده، همچنین عدم اطلاع درست از اختلافات مذهبی ـ طایفهای و فرهنگی در عراق از دیگر عوامل شکست استراتژی آمریکا در عراق ذکر شده است.
در گزارش مذکور همچنین آمده است: خوشبینی زیاد آمریکاییها نسبت به مشارکت در ارتش عراق در عملیاتهای نظامی، عدم به کارگیری تجارب مربوط به لبنان و سومالی در زمینه شناخت مشکلات گروههای دینی در عراق، تبلور اختلافات بین عرب، کرد و دیگر اقلیتها و عدم توجه به دخالت گروههای خارجی در عراق و تبدیل این کشور به عرصه جنگ گروههای تندرو با ارتش آمریکا از دیگر چالشهای دولت بوش در عراق بوده است.
در این گزارش همچنین به ناتوانی آمریکا در واگذاری مسئولیتهای امنیتی در مناطقی که گمان میرفت رهبران سابق عراق به آنجا پناه برده و حملاتی را علیه نیروهای عراقی و آمریکایی طرحریزی کردند، اشاره شده است.
یکی دیگر از اشتباهات آمریکا در عراق که در این گزارش قید شده اعلام برنامهریزی برای عقبنشینی ارتش آمریکا، سه ماه بعد از فروپاشی نظام صدام قبل از ایجاد دیدگاهی درست از مشکلات موجود عراق و عدم توجه به موضوع آموزش ارتش و ایجاد صلح امنیتی است. در این گزارش ذکر شده که آمریکاییها در قانع ساختن مردم عراق نسبت به این که حضور آنها برای رهاییشان از نظام دیکتاتوری بوده و با هدف استعمار عراق صورت نگرفته موفق نشدند. در ادامه گزارش مذکور انحلال ارتش عراق و عدم تشکیل مجموعهای جایگزین از برجستهترین اشتباهات آمریکا ذکر شده است. از نظر اقتصادی نیز تصور آمریکا برخلاف واقعیتهای این کشور بود. با وجود اطلاع از بحران اقتصادی این کشور به دلیل جنگ با ایران و رکود اقتصادی عراق به جای ایجاد یک طرح فعال اقتصادی، آمریکاییها به این تفکر که عراق یک کشور نفتخیز است بسنده کردند و به دلیل وجود دو مشکل اصلی در اقتصاد عراق یعنی سوختن چاههای نفت و شکست در برنامه نفت در برابر غذا برنامههای آنها نیز مختل شد.
در این گزارش عدم برخورد با حمل سلاح توسط مردم عراق که یکی از عوامل تصفیه حسابهای طایفهای و سیاسی شد نیز یکی از مشکلات آمریکا ذکر شده است.