مردم عراق کماکان با امضای توافقنامه امنیتی توسط دولت و پارلمان مخالف هستند و این مخالفت را به عناوین مختلف ابراز نموده اند.آنچه مسلم است اینکه امضای یک توافقنامه راهبردی میان آمریکا و عراق متضمن دخالتهای بعدی واشنگتن در بغداد می باشد.
چندی پیش ،صدها هزار نفر از مردم عراق به خیابانها ریختند و خواستار خروج فوری نیروهای اشغالگر از کشور خود شدند.این راهپیمایی از شهرک صدر و مناطق مختلف بغداد پایتخت عراق آغاز شد و با قرائت پیام مقتدا صدر خاتمه یافت . راهپیمایان که پرچم های ملی عراق را حمل می کردند، مسیر حدودا ۵ کیلومتری شهرک صدر تا دانشگاه مستنصریه را طی کرده و علیه توافقنامه امنیتی و نیز حضور نظامیان اشغالگر در کشورشان شعار دادند. مقتدی صدر،در این راهپیمایی عظیم از پارلمان عراق درخواست کرد تا توافقنامه امنیتی بغداد را امضا نکند.چندی پیش،آیت الله سیستانی،مرجع شیعیان عراق نیز از دولت نوری المالکی خواسته بود تا تسلیم فشارها و تهدیدات موجود در خصوص توافقنامه امنیتی بغداد نشود.
همچنین علامه عبدالکریم زیدان رئیس سابق اخوان المسلمین عراق، با صدور فتوایی امضای توافقنامه امنیتی بین واشنگتن و بغداد را حرام دانست.
عبدالکریم زیدان با صدور فتوای شرعی اعلام کرد دولت و مجلس نمایندگان عراق حق تصویب این توافقنامه یا موافقت با آن را ندارند، زیرا انعقاد چنین قراردادی جایز نیست و آنچه که انجام دادنش جایز نباشد جزء منکرات است که باید باطل شود. در این فتوا امده است دولت عراق باید برای بیرون راندن اشغالگران تلاش کند و از آنان بخواهد غرامت کشته شدگان و همه ویرانیها و خرابیهایی را که در عراق ایجاد کرده اند بپردازند.
بر این اساس دولت عراق به هیچ وجه حق ندارد از این غرامت چشم پوشی کند.
هم اکنون دولت نوری المالکی در برابر آزمونی بزرگ و سرنوشت ساز قرار دارد.هرچند برخی مقامات عراقی مانند برهم صالح،موفق الربیعی و هشیار زیباری سعی دارند به هر نحو ممکن این توافقنامه را با مقامات آمریکایی امضا نمایند،اما مالکی و اعضای پارلمان عراق باید نسبت به عواقب و تبعات امضای چنین توافقنامه ننگینی آگاه باشند.نباید فراموش کرد که ایالات متحده آمریکا در قالب امضای توافقنامه امنیتی با بغداد اهداف بلند مدت خود در این کشور را پیگری می کند.باید متذکر شد که کلیت امضای توافقنامه امنیتی بغداد،حتی در صورت اصلاح بندهای مربوط به حق کاپیتولاسیون و تشکیل پایگاههای نظامی دائمی آمریکا در عراق قابل توجیه نمی باشد. طی هفته های اخیر بیشتر توجه موافقان و مخالفان قطعنامه بر روی مفاد توافقنامه امنیتی متمرکز شده است.اما این سوال کمتر مطرح شده است که اساسا هدف یک اشغالگر از انعقاد یک توافقنامه امنیتی با کشور تحت اشغال چیست؟خصوصا اگر این توافقنامه ماهیتی امنیتی داشته باشد این سوال بار معنایی بیشتری پیدا می کند.
زمانی که یک توافقنامه بار امنیتی پیدا می کند،به صورت خودکار شاهد پررنگ تر شدن ضمانت اجرایی آن خواهیم بود. آنچه امروز در عراق می گذرد نشان دهنده مخالفت عمیق گروهها و قومیتهای مختلف این کشور با تداوم حضور نیروهای اشغالگر در این کشور است.در چنین شرایطی اصلی ترین دغدغه دولت عراق باید خروج نیروهای اشغالگر از این کشور باشد.هم اکنون افرادی مانند ایاد علاوی،حازم الشعلان و دیگر جامیان حزب بعث و وابستگان آمریکا سعی دارند با استناد به امضای توافقنامه امنیتی حضور درازمدت خود در مناسبات سیاسی بغداد را تضمین نمایند.
از زمانی که جنگ عراق توسط “پل ولفوویتس”معمار این جنگ و بقیه اعضای شورای دوازده نفره نو محافظه کاران آمریکا طراحی گردید،واشنگتن نسبت به منابع نفتی و طبیعی عراق نگاهی کلان داشت.بوش و همراهانش اشغال عراق را به عنوان راهبردی طولانی مدت تعریف نموده اند و حاضر هستند به قیمت از دست رفتن جان صدها هزار نفر از مردم عراق این راهبرد را حفظ نمایند.در چنین شرایطی ملت عراق و گروههای مبارز واقعی باید به ترسیم “استراتژی مقابله”با اشغالگران بپردازند.
“جان نگرو پونته”معاون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در دیدار با مالکی او را نسبت به امضای توافقنامه امنیتی تهدید نموده است.حتی نیروهای آمریکایی در عراق نیز با همکاری مستقیم القاعده دور تازه ای از ناآرامیها در شهرهای مختلف عراق را آغاز نموده اند اما با همه این اوصاف،دولت و پارلمان عراق نباید زیر بار امضای توافقنامه ای ننگین بااصلی ترین دشمن ملت خود بروند. راهپیمایی اخیر ملت عراق نشان داد که مردم این کشور آمادگی و انسجام لازم را جهت خروج نیروهای اشغالگر از این کشور دارند.از این رو در مقطع فعلی باید شاهد شکل گیری مثلثی متشکل از مردم،دولت و پارلمان عراق باشیم.مثلثی که بتواند نیروهای اشغالگر را در برابر استقلال عراق زمینگر نماید.
در شرایط فعلی نوری المالکی امضای توافقنامه امنیتی بغدا را به تایید پارلمان این کشور منوط ساخته است.اخیرا عضو پارلمان عراق امضای توافقنامه امنیتی آمریکا را در پارلمان این کشور محال دانست و تصریح کرده است که همه فراکسیونهای پارلمان با امضای این توافقنامه مخالف هستند و حاضر به امضای آن نیستند. “محمود عثمان” عضو ائتلاف کردها در پارلمان عراق در مصاحبه با رادیو آمریکا امضای توافقنامه امنیتی را در پارلمان عراق بعید دانسته است.
لازم به ذکر است که به جزء ائتلاف کردستان، همه فراکسیونهای پارلمان با امضای این توافقنامه مخالف هستند و حاضر به امضای آن نیستند.
بعضی از جناحهای پارلمان عراق معتقدند چون چنین توافقنامهای به آینده عراق مربوط است پس باید دو سوم اعضای پارلمان به این توافقنامه رای دهند تا امضاء شود.
محمود عثمان چند روز پیش نیز در گفتوگو با رسانههای کردستان عراق از عجله منطقه کردستان عراق برای امضای این توافقنامه تعجب کرده بود و گفته بود: من نمیدانم چرا ائتلاف کردستان برای امضاء این توافقنامه عجله دارد در حالیکه کردستان عراق از این توافقنامه هیچ سود و منفعتی نمیبرد. در همین راستا “مسعود بارزانی” رئیس منطقه کردستان عراق نیز در دیدار با وزیر امور خارجه ایران گفته است که امضای توافقنامه بسیار مشکل است و همه نگاهها به پارلمان عراق است، پارلمان عراق باید در این زمنیه تصمیمگیری کند هر چند هنوز ابهامات زیادی در این توافقنامه دیده می شود.
از سوی دیگر،مقامات عراقی باید از شکاف موجود میان دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در خصوص مسائل عراق نهایت استفاده را ببرند.اخیرا باراک اوباما،نامزد حزب دموکرات به مقامات عراقی پیام داده است که توافقنامه امنیتی را تا زمان حضور دولت بعدی در کاخ سفید امضا نکنند.هرچند راهبردهای درازمدت و کلان دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در عراق مشترک است اما رهبردهای میان مدت و کوتاه مدت اوباما و بوش در عراق با یکدیگر متفاوت است.از این رو نوری المالکی و مقامات دولتی و پارلمانی عراق باید شرایط فعلی را با آگاهی تمام تجزیه و تحلیل نموده و به هیچ عنوان زیر بای امضای توافقنامه امنیتی با ایالات متحده آمریکا نروند.