صالح اسکندری
در حالی که تنها یک هفته تا پایان مهلت دو ماهه قطعنامه 1737 در مورد موضوع پرونده هستهای ایران باقی است از هم اکنون رایزنیهای غیررسمی آمریکا و متحدانش برای نحوه برخورد با مواضع صریح و مقاوم جمهوری اسلامی آغاز شده است.
برخی از گمانهزنیها از هماینک که هنوز گزارش البرادعی رئیس آژانس انرژی اتمی قرائت نشده است، حکایت از تشدید تحریمها و فشارها بر ملت ایران دارد، البته بسیار نیز برآنند که افزایش فشارها به معنای رجوع شورای امنیت از بند 41 به بند 42 نیست بکله بیشتر تحریم اقتصادی مدنظر است.
محمدالبرادعی رئیس آژانس انرژی اتمی در اظهارات اخیر خود ابراز امیدواری کرده است که راه مذاکره با ایران هر چه زودتر گشوده شود. این در حالی است که پس از دیدار لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و خاویر سولانا، مسئول روابط خارجی اتحاد اروپا در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ احتمال آغاز دور جدید مذاکرات ایران و اروپا میرود. البته این در حالی است که فیلیپ دوست بلازی در گفتگو با شبکه رادیویی «رادیو جی» که وابسته به یهودیان است پیشنهاد رئیسجمهور ایران مبنی بر آغاز مذاکرات بدون پیششرط تعلیق غنیسازی را رد کرده است. آنچه مسلم است این است که ایران غنیسازی را تعلیق نخواهد کرد و مذاکره را بدون پیش شرط میخواهد. انرژی هستهای صلحآمیز حق مسلم ملت ایران است و هیچ دولتی حق ندارد از این حق کوتاه بیاید. به هر حال تمام نگاهها در غرب معطوف به 21 فوریه است.
اما نباید فراموش کرد که نمیتوان از ساختاری که پس از پایان جنگ جهانی دوم در 1945 توسط رهبران متفقین به منظور صیانت از منافع و پیروزیهای حاصله تشکیل شده بیش از این انتظار داشت. منشور ملل متحده که متشکل از 19 فصل و 111 بند است در 24 اکتبر 1945 تصویب شد و عملا سازمان ملل متکی بر شالوده و میراث جامعه ملل ناکام پا به عرصه حیات گذاشت.
برخی معتقدند که منشور سازمان ملل برای محلی برخورد دو دیدگاه رئالیستی و ایدهآلیستی در روابط بینالملل است اما باید اذعان کرد که در منشور رئالیسم، آنچنان ایدهآلیسم را در بر گرفته که تنها ردپای ایدهآلیستی را باید در مقدمه منشور جستجو کرد و سایر مواد منشور براساس دیدگاه رئالیستی نضج یافته است. در واقع مقدمه منشور تنها جایی است که میتوان بارقههایی از عدالت در آن دید. در اینجا جالب است به این نکته اشاره شود که در منشور سازمان ملل واژه "Justice" به معنای عدالت تنها دو یا سه بار به کار رفته است در حالی که واژههای "peace and security" به معنای صلح و امنیت که تجسم رئالیسم است بیش از 30 الی 40 بار به کار رفته است. به هر حال نمیتوان از چنین ساختاری توقع عدالت داشت. این ساختار به منظور ایجاد حداقل موازنه بین قدرتها تشکیل شده است.
پیشاپیش میتوان تشدید فشارها علیه ملت ایران را حدس زد. البته مواضع صریح جمهوری اسلامی و علیالخصوص مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه هرگونه تعرض، عکسالعمل همه جانبه ملت ایران را نسبت به معترضان به منافع آنها در همه نقاط جهان به دنبال خواهد داشت، تا حدی بخشی از طراحی غیررسمی دستور کار جلسه 21 فوریه را به هم زد. آمریکا و متحدانش باید بدانند که هرگونه حماقتی مساوی با پاسخ سختی از جانب ملت ایران است. مشتهای گره کرده مردم در 22 بهمن امسال تنها نمودی سمبلیک بود از خشم و انزجار ملت ایران نسبت به هرگونه بیعدالتی که نسبت به پرونده هستهای ایران روا شود.
والسلام