*سؤال: با توجه به اینکه سفیر آمریکا و دیگر مقامات آمریکایی اظهار میکنند که سیاستهای ایران در کاهش خشونت در عراق مؤثر بوده و از سوی دیگر، ایران همچنان به ارسال تسلیحات به گروههای شبه نظامی عراق به صورت محدود ادامه میدهد، ارزیابی شما در خصوص این ادعاها چیست و بالاخره نشست سه جانبه درباره عراق چه زمانی برگزار میشود؟
**حسینی: به طور کلی اظهارات و مواضع آمریکاییها در قبال اقدامات سازنده جمهوری اسلامی ایران که در راستای کمک به دولت و ملت عراق صورت میگیرد، مبتنی بر سیاست ایجاد شبهه و تردید با رویکردهای فرافکنانه و شانتاژهای تبلیغاتی و سیاسی علیه ملت ایران است.
ما همواره اعلام کردهایم که امنیت عراق، امنیت ماست و آنچه که ما برای کمک به دولت عراق انجام میدهیم، در راستای منافع دو کشور و تمامی منطقه است.
ما توصیه میکنیم که آمریکاییها از رویکردهای بینتیجه و غیر کارا اجتناب ورزیده و به جای آن، به واقعبینی و پذیرش حقایق تن داده و به تعهداتشان در قبال عراق و ایجاد ثبات و امنیت در آن کشور پایبند باشند و آنها نیز همانند جمهوری اسلامی ایران در راستای ارائه کمک به عراق گامهای اساسی بردارند.
در خصوص زمان مذاکرات نیز همچنان رایزنیها با طرف عراقی ادامه داشته و بررسیها در حال تکمیل است.
پیششرط تعلیق، موضوعی قدیمی است
*سؤال: وزارت خارجه روسیه با انتشار بیانیهای آغاز مراحل ارسال سوخت هستهای نیروگاه بوشهر را نشانه ایجاد شرایط لازم از سوی ایران برای اعتماد نسبت به برنامه هستهای این کشور دانست. در عین حال در این بیانیه بر توقف غنیسازی هستهای در ایران و عدم نیاز طرف ایرانی در میانمدت به غنیسازی تأکید شده به این دلیل که سوخت هستهای مورد نیاز نیروگاه بوشهر در تمام مدت فعالیت توسط روسیه تأمین میشود. موضع وزارت امور خارجه در قبال این ارزیابی چیست؟
**حسینی: موضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص بحث تعلیق مشخص است و ما بارها اعلام کردهایم که پیششرط تعلیق، موضوعی قدیمی است. ما نیاز داریم که براساس واقعیتهای جدید برنامههای صلحآمیز اتمی، اقدامات را بنانهیم.
در مورد موضوع تأمین سوخت از سوی روسیه، فرآوردههای تولیدی تأسیسات نطنز برای تأمین سوخت سایر نیروگاههای برق اتمی است که در چارچوب برنامه 20 ساله جمهوری اسلامی ایران ساخته میشوند.
*سؤال: در خبرها آمده که هفته گذشته یک هیئت نظامی روسی جهت برگزاری اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای دفاعی ایران و روسیه، به تهران سفر کرد. لطفاً گزارشی پیرامون نتایج این اجلاس ارائه کنید.
**حسینی: کمیسیون مشترک دفاعی در چارچوب مناسبات و همکاریهای راهبردی و همه جانبه با روسیه برگزار شد و طی آن، آخرین وضعیت همکاریها مورد بررسی قرار گرفته و چشمانداز آنی تعیین شد.
*سؤال: در خبرها آمده است که یک شرکت انگلیسی داروهای آلوده به ایران و عربستان و برخی دیگر از کشورها صادر کرده است. لطفاً در خصوص صحت و سقم این اخبار اعلام نظر کنید.
**حسینی: شربت «گریپ رانز» یا «گریپ میکسچر» عنوان عمومی داروهای ضد نفخ کودکان است که توسط کارخانجات مختلف در داخل یا خارج از کشور تولید میشود. این دارو که هماکنون رسماً از انگلیس وارد نمیشود، احتمالاً به صورت قاچاق وارد کشور شده که مطابق قانون با عاملان آن برخورد خواهد شد.
قطعنامه بی اساس و غیرعادلانه پیشنهادی کانادا
*سؤال: مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی کانادا را تصویب کرده که در آن، از نقض نظاممند حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی شده است. موضع جمهوری اسلامی ایران را در این خصوص بیان کنید.
**حسینی: قطعنامه پیشنهادی کانادا براساس نیات و اغراض سیاسی این کشور به نمایندگی از ایالات متحده آمریکا تنظیم شده و مفاد آن کاملاً بیاساس و غیرعادلانه و هدف آن، اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری مستقل در عرصه بینالمللی است.
این قطعنامه با وجود عدم حمایت دو سوم از کشورهای عضو سازمان ملل که به آن رأی منفی یا ممتنع دادند، منتشر شد که نشانگر اغراض سیاسی بانیان آن نسبت به مسائل حقوق بشر است و با واقعیتهای حاکم بر کشورهای مستقل فاصله زیادی دارد. این در حالی است که همه روزه گزارشات نگرانکننده از موارد متعدد تضییع حقوق انسانها از جمله مهاجرین و اقلیتهای مذهبی، قومی و طایفهای در کانادا به گوش میرسد.
*سؤال: گروهی از قانونگذاران آمریکا از بوش خواستند که با دولت ایران وارد گفتگوی بدون پیششرط، مستقیم و فراگیر شود. به اعتقاد آنها، ارزیابی جدید سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و توفیق نسبی مذاکرات ایران و آمریکا بر سر مسائل امنیتی عراق نشان میدهد که اختلافات میان دو کشور از طریق دیپلماتیک قابل حل و فصل است. موضع جمهوری اسلامی ایران را در این خصوص بیان کنید.
**حسینی: اصل این نامه هنوز منتشر نشده و دولت آمریکا نیز دریافت آن را تأیید نکرده و موضعی در قبال آن اتخاذ نکرده است.
موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران، همواره آمادگی برای گفتگو بدن پیششرط و با رعایت حقوق و احترام متقابل است. رئیس جمهوری ایران نیز در موارد متعدد اعلام داشته است که برای حل و فصل بسیاری از معضلات جهانی، نیاز به واقعبینی و کنار گذاشتن یکجانبهگرایی و رویکردهای ستیزهجویانه است.
*سؤال: با توجه به سفر اخیر قائم مقام وزیر امور خارجه هند به ایران که به نظر میرسد موجب فعال شدن مجدد طرح لوله صلح با حضور سه کشور ایران، پاکستان و هند شده، لطفاً در خصوص نتایج و اهداف این سفر توضیح دهید.
**حسینی: آقای «شانکار منون» قائم مقام وزارت امور خارجه هند به منظور شرکت در پنجمین دور گفتگوهای راهبردی میان دو کشور، از تاریخ 25 لغایت 27 آذرماه به ایران سفر کرد. وی طی این سفر علاوه بر انجام مذاکره با همتای ایرانی خود، با آقای صفری معاون آسیا و اقیانوسیه، آقای جلیلی، آقای متکی، آقای دانشجعفری، آقای نوذری و همچنین آقای بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارج مجلس شورای اسلامی ملاقات و گفتگو کرد.
طرفین در این ملاقاتها خواستار تحرک و پویایی بیشتر در مناسبات میان دو کشور و استقلال بیشتر هند در مناسبات دوجانبه با جمهوری اسلامی ایران از جمله موضوع هستهای و خط لوله گاز شدند.
*سؤال: ارزیابی وزارت امور خارجه در خصوص اهداف و نتایج سفر معاون قائم مقام وزارت خارجه ترکیه به تهران چیست؟
**حسینی: آقای «اونال چوبک اوز» معاون قائم مقام وزارت امور خارجه ترکیه بنا به دعوت آقای صفری معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه کشورمان در تاریخ 26 آذرماه وارد تهران شد.
هدف از این سفر، شناسایی ظرفیتهای جدید و رایزنی در خصوص مسائل سیاسی منطقه بود. ملاقاتهایی با همتای ایرانی ایشان و نیز با آقای شیخ عطار قائم مقام وزارت امور خارجه انجام شد.
یکی از نکات مورد نظر مقام ترک، آگاهی از نظرات طرف ایرانی در خصوص تحولات اخیر در منطقه به ویژه در حوزه کشورهای مشترکالمنافع بود. جایگاه سیاسی و اقتصادی کشورمان در این منطقه و نقش تهران در ارتقای همکاریهای منطقهای از جمله مسائلی بود که در مذاکرات طرف ترک با مسئولین وزارت خارجه مورد تأکید قرار گرفت.
*سؤال: در خبرها آمده که نشست کارشناسان عضو سازمان همکاری و اعتمادسازی آسیا در تهران با حضور ناظرانی از آمریکا برگزار شده است. لطفاً در این باره توضیح دهید.
**حسینی: سازمان تعامل و اعتمادسازی در آسیا (سیکا) حدود 15 سال پیش تأسیس شد. این تشکل بینالمللی از 18 عضو تشکیل شده که شامل ایران و بعضی از کشورهای آسیایی است. همچنین تعدادی از کشورها و سازمانهای بینالمللی به عنوان ناظر در آن عضویت دارند. مانند اندونزی، ژاپن، آمریکا، مالزی، ویتنام، اوکراین، سازمان ملل متحد، سازمان همکاری و امنیت اروپا و اتحادیه عرب.
موضوع نشست کارشناسی تهران که هفته گذشته در تهران برگزار شد و نمایندگان آمریکا در آن حضور نداشتند، بررسی متن پیشنویس ارائه شده از سوی جمهوری اسلامی ایران در خصوص همکاری اعضای سیکا در مبارزه هماهنگ با قاچاق مواد مخدر بود که میتواند یک گام مؤثر برای همکاری کشورهای عضو برای مقابله با این پدیده زشت باشد.
*سؤال: براساس اظهارات وزیر امور خارجه دانمارک، قرار است که دولت ایران خسارت وارده به ساختمان سفارت دانمارک در تهران را که چندی قبل به دلیل اعتراض به چاپ کاریکاتورهای موهن در روزنامههای دانمارکی صورت گرفته، پرداخت کند.
گفته شده که درخواست دانمارکیها بیش از 200 هزار دلار بوده اما دولت ایران تنها 60 درصد یعنی 115 هزار دلار را متقبل شده است اقدامات جمهوری اسلامی ایران در این زمینه چه بوده است؟
**حسینی: در ملاقاتی که حدود دو هفته قبل سفیر دانمارک در تهران با مسئولین وزارت امور خارجه داشت، طرفین در خصوص چگونگی پرداخت خسارتهای وارده به سفارت دانمارک توافق کردند. البته برخی از هزینههای انجام شده، چون ارتباطی با خسارات وارده نداشت، پذیرفته نشد.
*سؤال: وکلای پرونده فوت زهرا کاظمی در خصوص آرای دادگاههای بدوی و تجدیدنظر ایراداتی را وارد کرده بودند از جمله اینکه این دادگاهها برای رسیدگی به قتل عمد، صالح نیستند و لذا این پرونده باید مجدداً مورد رسیدگی قرار گیرد. هفته گذشته یکی از وکلای پرونده گفت که «شعبه 15 تشخیص دیوان عالی کشور» در رأی مورخ 27 آذر خود، ایرادات مطروحه را پذیرفته و به همین دلیل پرونده به دادگاه کیفری استان ارجاع شده است. ارزیابی وزارت امور خارجه در این زمینه چیست؟
**حسینی: ما هم این خبر را شنیدهایم. پرونده فوت خانم کاظمی، یک موضوع قضایی و کیفری است که روند قانونی خود را طی میکند. جزئیات احکام را مسئولین قوه قضاییه اعلام خواهند کرد. آنچه که در این میان باید مورد تأکید قرار گیرد این است که مطابق قواعد حقوق بینالملل، این قبیل موارد جز صلاحیت انحصاری محاکم داخلی جمهوری اسلامی ایران بوده و خواهد بود.
*سؤال: در خبرها آمده است که دادگاه استنیاف لندن درخواست ایران برای وادارکردن یک دلال آثار هنری بینالمللی در لندن به بازگرداندن 18 اثر باستانی ایرانی را مورد تأیید قرار داده و حکم دادگاه بدوی را مردود دانسته است. البته «فیاض برکت» مالک گالری برکت که این اقلام را در اختیار دارد، گفته که او آنها را در قاره اروپا به قیمت 250 هزار پوند خریداری کرده است، در خصوص حکم دادگاه انگلیس و چگونگی استرداد این آثار اعلامنظر کنید.
**حسینی: قبلاً دادگاه عالی لندن مالکیت دولت ایران بر اشیا عتیقه موضوع دعوی را بر طبق قوانین و مقررات ذیربط ایران که مورد استناد قرار گرفته بود با این استدلال که دولت ایران مالک این آثار نیست و طبق قوانین داخلی ایران صرفاً وظیفه حمایت و صیانت از این آثار را برعهده دارد، به رسمیت نشناخته بود.
بلافاصله سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مرکز امور حقوقی بینالمللی نهاد ریاست جمهوری و سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن به منظور جلوگیری از ایجاد یک رویه قضایی نادرست در خصوص حراج اموال تاریخی - فرهنگی ایران که به صورت غیرقانونی از قلمرو کشورمان خارج شدهاند و گرفتن فرصتهای بازار خرید و فروش غیرقانونی عتیقههای قاچاق شده متعلق به ایران، موضوع را مورد تعقیب قرار دادند تا اینکه در مرحله استیناف، با بهرهگیری از نظرات برخی از حقوقدانان که در موضوع میراث فرهنگی تخصص و تجربه لازم را داشتند، توانستند با صدور رأی دادگاه تجدیدنظر لندن، حکم دادگاه عالی لندن را نقش کنند.
بدین ترتیب اعلام شد که دولت ایران براساس قوانین داخلی خود میتواند بر آثار تاریخی - فرهنگی خود مالکیت داشته باشند. فرآیند استرداد این آثار نیز در صورت عدم فرجامخواهی گالری برکت از حکم صادره و قطعیت یافتن آن، امکانپذیر خواهد بود.
*سؤال: سمینار بررسی روابط ایران و فرانسه به مناسبت دویستمین سال روابط دیپلماتیک دو کشور روز جمعه گذشته (سیام آذرماه) بدون حضور مدعوین ایرانی در ساختمان مجلس سنای فرانسه برگزار شد. در مورد علل عدم حضور نمایندگان ایران در این جلسه توضیح دهید.
**حسینی: قرار بود همایش دویستمین سالگرد برقراری روابط سیاسی ایران و فرانسه با همکاری دانشگاه تهران و سنای فرانسه و با مساعدت مؤسسه اروپایی مطالعات راهبردی ایرانی طی روزهای 29 و 30 آذرماه برگزار شود.
براساس توافق برگزارکنندگان این همایش، مقرر شده بود که موضوعات مقالات مطروحه در همایش، موضوعات فرهنگی و تاریخی باشد. مسئولین دانشگاه تهران چند روز قبل از برگزاری همایش در جریان قرار گرفتند که طرف فرانسوی بدون هماهنگی، دستور کار همایش را به موضوعات سیاسی روز از جمله مسائلی چون گفتگوی ایران و آمریکا، مسائل هستهای و قطعنامه تحریم علیه ایران تغییر داده است. از این رو مسئولین دانشگاه تهران به علت عدم ارتباط موضوعات جدید، حضور خویش را غیرمفید دانسته و لذا برنامه شرکت در سمینار مذکور را لغو کردند.
*سؤال: سفیر سریلانکا در تهران گفته که ایران یک میلیارد و 750 میلیون دلار وام درازمدت (با بازپرداخت 15 ساله) به منظور گسترش و نوسازی یک پالایشگاه نفت و نیروگاه برق آبی 150 مگاواتی در اختیار سریلانکا قرار میدهد. ایران همچنین متعهد شده است که وامی به ارزش 450 میلیون دلار با بازپرداخت 15 ساله برای اجرای یک پروژه آبرسانی برای مردم فقیر سریلانکا اختصاص دهد. پیرامون جزئیات وام و مکانیسم پرداخت و بازپرداخت توضیح دهید.
**حسینی: یکی از اولویتهای دولت جمهوری اسلامی ایران تلاش گسترده برای صدور خدمات و انتقال تواناییهای فنی و مهندسی و کسب مزایا و منافع توسط شرکتهای ایرانی است و طبیعتاً همزمان با تنظیم و امضای این تفاهمنامهها که در چارچوب قوانین و منافع ملی کشور صورت میگیرد، بایستی مجاری تأمین مالی آنها نیز مطابق رویههای معمول و استانداردهای جهانی تعیین شود.
در خصوص همکاری بین جمهوری اسلامی ایران و سریلانکا، در چارچوب منافع متقابل و با هدف ایجاد زمینههای مناسب جهت حضور شرکتهای پیمانکاری ایرانی در آن کشور، مقامات عالیرتبه ایران و سریلانکا در گفتگوهای اخیر خود در تهران، تفاهم کردند که نوسازی یک پالایشگاه نفت و طرح احداث یک نیروگاه برق آبی 150 مگاواتی در سریلانکا به شرکتهای ایرانی واگذار شود.
در همین راستا، مقرر شد مطالعات اولیه این طرحها توسط کارشناسان ذیربط صورت گرفته و مذاکراتی میان بانک توسعه صادرات و پیمانکاران ایرانی برای شناسایی منابع مورد نیاز براساس مقررات و رویههای بینالمللی انجام شود، حال اگر برخیها بر تجمیع این ارقام، از آن به کمکهای اعطایی با تخصیص وام استنباط میکنند، این برداشت مقرون به صحت نیست و با مفهوم وام یا کمک به معنای رایج کلمه تفاوت دارد.
این تفاهمات، صرفاً چشماندازهای همکاری فیمابین را ترسیم کرده و برای تحقق آن میبایست مراحل مختلف اجرایی طی شود و سازوکارهای هر مرحله تعیین و سپس عملیاتی شود.
*سؤال: تونیبلر نماینده کمیته چهار جانبه صلح خاورمیانه طی سخنانی در اردن گفت که اگر چه حسن نیت کشورهای عربی در کنفرانس آناپولیس اثبات شده اما این موضوع به حل مسئله فلسطین و اسرائیل کمک نمیکند و تشکیل دو دولت فلسطینی و اسرائیلی در کنار هم، دور از تصور است. ارزیابی خود را از این اظهارات بیان کنید.
**حسینی: اظهارات آقای بلر مبنی بر اینکه تشکیل دو دولت فلسطینی و اسرائیلی دور از تصور است، ضمن اینکه به نوعی تأییدی بر حقانیت دیدگاه جمهوری اسلامی ایران است، در عین حال بیانگر ناکارآمدی تلاشها و ابتکارهای اخیر آمریکا در برگزاری اجلاس آناپولیس با هدف تحقق ایده مذکور است.
*سؤال: با توجه به حمله هواپیماهای ترکیه به پایگاههای پ.ک.ک در منطقه قندیل عراق و واکنش دولت عراق با فراخوان سفیر ترکیه در بغداد، موضع جمهوری اسلامی ایران را در این زمینه بیان کنید.
**حسینی: حاکمیت ملی کشورها همواره مورد احترام جمهوری اسلامی ایران است اما نباید برخی مناطق، به محل حضور و فعالیت تروریستها علیه سایر کشورها تبدیل شود.
در ارتباط با مشکلاتی که در این زمینه بین عراق و ترکیه به عنوان دو کشور همسایه بروز کرده، توصیه ما این است که اینگونه مسائل از طریق گفتگو و تعامل حل و فصل شود و امیدواریم که دو کشور با رایزنیهای لازم به حل مشکلات مذکور نائل شوند.