دولت آینده، دولت بیچاره‌ای است

* به عنوان اولین سوال نظرتان را در مورد آمادگی ایران در برابر بحران اقتصادی آمریکا می پرسم و اینکه برخی معتقدند بحران تنها خطر و بلایی برای آمریکا است و اثری برای کشور ما نخواهد داشت.
** شرایط حاضر که تحت عنوان بحران قلمداد می شود، ناشی از نوسانات و مشکلات اقتصادی است که هرچند وقت اتفاق می افتد و از قرن نوزدهم تاکنون بارها به فواصل این اتفاق رخ داده است، البته با شدت و ضعف اما آنچه موجب شد که کشور ها قادر باشند در برابر این بحران ها ایستادگی کرده و در واقع از آن گذر کنند، بهره مندی از خرد جمعی و اهمیت به نیرو های متخصص است.
باید این مساله را ساده نگیریم، به هر حال نسیم این بحران کشور ما را خواهد گرفت اگر نگویم توفان یا باد!
* نظرتان درباره هشدارهای اقتصاددانان و تذکرات یادشده در آن به رئیس جمهوری چیست؟
** متاسفانه دولت به مواردی که در آن نامه ها دلسوزانه و مشفقانه مطرح شد، توجهی نکرد، ضمن اینکه بحران همانطور که گفتم اجتناب ناپذیر است اما در حال حاضر بحران اقتصادی در کشور در حال رخ دادن است که باید به آن توجه داشت و از راه های منطقی، عقلانی و علمی استفاده کرد، ضمن اینکه دامنه بحران و نوسان های اقتصادی متفاوت است اما بدون شک هیچ کشوری از این بحران درامان نخواهد بود. اقتصاد شکننده کشور ما با توجه به تذکراتی که اقتصاددانان به عنوان مشکلات پیش رو مطرح کردند باید در نظر گرفته می شد. یادآوری می کنم رئیس جمهور از ماه های اول شکل گیری دولت اعلام کرده بود که سرمایه داری غرب در حال فروپاشی است، البته تعبیر فروپاشی کمی اغراق آمیز بود اما بحران به حقیقت پیوست از آن پیش بینی سه سال می گذرد، دولت باید فکری می کرد و دنبال راه حل می گشت، حالاکه صندوق ذخیره ارزی تقریبا خالی است حال آنکه باید حداقل 150 میلیارد دلار در این صندوق بود، که با این همه مشکلات عدیده افزایش نرخ تورم و وضعیت اقتصادی داخل کشور، حداقل باید آمادگی پذیرش این بحران برای کشور ما به وجود می آمد.
* آیا نگاه اصلاح طلبان به عملکرد دولت نهم مغرضانه است یا منتقدانه؟
** ببینید ما 30 سال همراه نظام بوده و هستیم و اگر حرفی می زنیم حتی اگر تلخ، از روی دلسوزی است. دلمان برای مملکت می سوزد و انتظار داریم این حرف تلخ را دست کم بشنوند. من در دولت اصلاحات هم اگر نقدی به عملکرد دولت داشتم صراحتا عنوان کرده ام. انسان جایزالخطا است، پس باید خطا را پذیرفت و انتقادپذیر بود اما انعکاس اخبار در این دولت در رسانه های رسمی کاملامثبت و حاکی از این است که راندمان دولت صددرصد و بدون هیچ گونه خطایی بوده است و اگر مشکلی باشد از بیرون مملکت حادث شده است! این برخورد منطقی نیست، متاسفانه روش فرافکنی روش مسلطی است، مثلامی گویند هرچه خرابی است مربوط به دولت های گذشته است.
* شما هم که وزیر دولت اصلاحات بودید، انتقادی به دولت های قبل از خود نداشتید؟
** اولا آقای احمدی نژاد خودشان در دولت های گذشته بوده اند، اگر خراب شده خود ایشان هم حضور داشته اند و حتی افراد دیگری که الان در این دولت حاضر هستند در دولت های گذشته بوده اند. من هم در دولت اصلاحات بوده ام و مسوولیت خود را انجام داده ام و اگر اشکالی وجود داشت هیچ وقت به دولت های قبلی نسبت نداده ام. در یک کلام باید گفت همه افرادی که در حال حاضر مسوول هستند و خدمت می کنند تمام 30 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مسند و جایگاه های مختلف خدمت رسانی کرده اند، پس اگر مشکلی وجود داشته باشد حاصل فعالیت و عملکرد خود آنها هم بوده است.
* در استیضاح شما مطرح شده بود که تحمل مخالف را در وزارتخانه نداشته و حتی درمورد کارمندان و مدیران اگر مخالفتی مطرح می شد برخورد تند داشته اید،آیا درست است؟
** بارها اعلام کرده ام 50 مورد تهمت در پرونده ای قطور برای من ثبت شد اما دریغ از بررسی حتی یک مورد از اتهامات. من فردی که بسیار برای استیضاح من پافشاری کرد را بعدها ملاقات کردم و گفتم 50 مورد تهمت به من زدید؟ ایشان صریحا گفت اینها مواردی بود که به ما گفته بودند! به هر حال هر تهمتی به انسان زده می شود باید فرصت دفاع هم داده باشند. از آن اتهامات هم که گذشت، بی دین هم شدم! با اتهام ضداسلامیت، در انتخابات رد صلاحیت شدم. مورد کم تحمل بودن دربرابر مخالف، دروغ محض است. الان در این دولت آیا اصلاح طلبی در حد یک مدیر حتی میانی وجود دارد؟!
* چرا به بی دینی متهم شده و رد صلاحیت شدید؟شما که قبل از انقلاب نهج البلاغه تدریس می کردید؟
** تشخیص با من نیست. بنده با 35 سال سابقه و خدمت حتماً مستنداتی در اختیار دارند که بی دین هستند. به هر حال نباید با آبرو و حیثیت افراد بازی کرد. اگر مستنداتی وجود دارد، ارائه باید کرد.
* آقای مهندس خرم فرمودید شما تحمل مخالف را دارید؟
** از 12 مدیر من، چهار تای آنها اصولگرا بودند و به دلیل توان تخصصی ایشان از وجودشان استفاده کردم. در حالی که 70 درصد مدیرانم اصولگرا بودند در این سه سال چند مدیرکل، معاون وزیر، رئیس و... اصلاح طلب است. دکتر شریعتی می گفت: بهترین راه تبرئه خود، متهم کردن دیگران است.
* اداره دولت آینده با تمام مشکلاتی که برایش تصویر کردید از عهده اصلاح طلبان برمی آید؟
** مملکت در دو دوره سازندگی و اصلاحات روند ثابت و قابل قبولی داشت. دارای حرکتی پایدار و آرام بود. حداقل تحملش برای مردم سخت نبود. الان شرایطی را مردم تجربه می کنند که بسیار سخت است، حتی اصولگرایان معترض به این وضع هستند. یک نمونه واضح آن ماجرای مالیات بر ارزش افزوده است، اولااین طرح از زمان مهندس موسوی مطرح بود. در هر زمانی که این طرح مطرح می شد با مشورت و بررسی با اصناف و به ویژه بخش خصوصی و اقتصاددانان به این نتیجه می رسند که انجام بدهند یا ندهند؟ گویی این دولت عادت دارد هر چند وقت یک بار شوکی به اقتصاد وارد کند. در حالی که حتی این طرح باید دوباره بررسی می شد.
* آقای مهندس خرم، شما وزیر حمل و نقل بوده اید بنابراین در مورد سهمیه بندی بنزین نظرات زیادی مطرح کرده اید، روند اجرای طرح را  چگونه ارزیابی می کنید و آیا رها کردن این طرح به یکباره منطقی بود؟
** اولا اینکه بی محابا آدم طرحی را برای مردم اجرا کند آن هم بدون کارشناسی و بررسی صحیح نیست. من در مورد اخبار اجرای سهمیه بندی بنزین و گازوئیل به دلیل آنکه روزگاری در مسند وزارت حمل و نقل خدمت کردم، حساس بودم، ضمن آنکه 70 درصد سوخت در بخش حمل و نقل مصرف می شود. من هم معتقد بودم سوبسید سوخت را باید حذف کرد تا بتوان سالانه با افزایش 25 درصدی در پایان برنامه قیمت سوخت به فوب منطقه رسید. پس دولت سوبسیدی پرداخت نکند و همچنین بنزین هم چندنرخی نشود. در حال حاضر هم هزینه های کنترل کارت تحمیل شده و هم اشتغال زایی کاذب که با بنزین کاسبی می کنند.
* آقای مهندس کدام یک از دو دولت (دولت اصلاحات و دولت نهم) شجاع تر هستند؟
** مهم این است که در قالب قانون حرکت کنیم، برای مثال اگر اجرای طرح سهمیه بندی را شجاعت بدانیم پارسال رئیس جمهوری گفت سالانه سه میلیارد دلار صرفه جویی داشتیم حال آنکه طبق گزارش مجلس مبلغ قابل توجهی خارج از سقف معین بنزین وارد و بدون اجازه هم از صندوق ذخیره ارزی برداشت شده است و این جای تعجب است که خانه ملت در این خصوص هیچ پیگیری نکرده است در حالی که اگر دولت اصلاحات این کار را انجام می داد آن دولت را به صلابه می کشیدند؛ مثلامن به خاطر دوونیم میلیون پاداشی که به مدیران راه آهن جمهوری اسلامی داده بودم به دیوان محاسبات برای پاسخ رفتم! حال آنکه در زمان من 1500 کیلومتر و در این سه سال و نیم تنها 162 کیلومتر راه آهن کشیده شد. قانون باید با همه یکسان برخورد کند.
* آیا ارائه آمار و ارقام و همچنین اطلاع رسانی در این خصوص شفاف و درست است؟
** خیر، ارائه نکردن آمار درست بحث بسیار مهمی است که متاسفانه انجام نمی شود و در حالی که این آمار درست باید در اختیار کارشناسان اقتصادی قرار می گرفت تا بتوانند با ارزیابی آن در بخش های مختلف اظهار نظر کرده تا در تصمیم گیری های اقتصادی اثرگذار باشد رقمی نادرست از افزایش سرمایه گذاری در کشور مطرح و از صدا و سیما هم اعلام می شود، هیچ کس هم اعتراض نمی کند!
* افزایش بهای نفت برای این دولت فرصت بود؟
** فرصت برای شکوفایی و توسعه اقتصادی کشور بود در حالی که برخورد عامیانه و غیرعلمی دولت نهم با درآمد نفت، کشور ما را دچار مشکل در حال حاضر و در آینده خواهد کرد.
دولت تصور می کرد می تواند مشکلات جاری مردم را با پول نفت حل کند، مردم هم باید هورا بکشند، در حالی که اقتصاددانان به این افزایش توقع غیرعادی و مصرف زدگی اعتراض کردند و در عین حال هم هشدار دادند طوری حرکت کنید که بتوانید پاسخگوی نوسانات باشید. یک مشکل عمده دیگر بخشی بود که طی برنامه های توسعه اقتصادی باید دولت کوچک تر می شد، حال آنکه در حال حاضر عکس این موضوع اتفاق افتاده و دولت در حال بزرگ شدن است. انحلال سازمان مدیریت که به عنوان بازوی مشاوره به دولت نظم و چارچوب خاصی داده بود اشتباه دیگری بود که در راستای کوچک سازی دولت نبود. افزایش افسارگسیخته تورم هم از بی برنامگی های دولت بود که به بالاترین سطح خود در چند سال گذشته رسید. برای مردمی که حدود 80 درصد درآمدشان صرف مسکن می شود مصیبت و گرفتاری زیادی درست شد و هیچ کس هم پاسخگو نبود. بی توفیقی و شکست در بهره وری نیز مکمل همه این تصمیم های غیراصولی در عرصه اقتصاد بود.
* وضعیت راه و ترابری از نظر شما چگونه است؟
** دولت نهم مدعی شد که بودجه عمرانی بیش از سه برابر شده است، در مورد بخش راه و ترابری به طور خاص عرض می کنم، دولت آقای احمدی نژاد بخش راه و ترابری را با 1980 میلیارد تومان بودجه ملی و استانی تحویل گرفت یعنی حدود 2 هزار میلیارد تومان، در حالی که یک ماه پیش اعلام شد بودجه این بخش سه برابر شده است. اولامن معتقدم بودجه این بخش با توجه به افزایش بهای نفت باید حتی 5 برابر می شد زیرا در برنامه هم تاکید شده است که دولت باید هزینه های جاری را کاهش و بودجه هزینه های عمرانی را افزایش دهد. در کنار این افزایش بودجه اعلام شده شاهد آن هستیم که پیمانکاران همچنان طلبکار هستند و پروژه ها معطل مانده است. من 28 سال برای دولت کار اجرایی کردم الان هم حدود سه سال است که در بخش خصوصی فعالیت می کنم، قبل از انقلاب هم در کار اجرایی بوده ام با حدود 33 سال کار اجرایی هرگز شاهد چنین وضع اقتصادی برای کشور نبوده ام و به نظر من وضعیت حاضر نگران کننده است. دکتر بهبهانی بنده را دعوت به مناظره کردند و با کمال میل مناظره با ایشان را می پذیرم.
* آقای مهندس خرم به هر حال انتخابات دهم در راه است و آنچه برای اصلاح طلبان مهم است رسیدن به اجماع و پیروزی در انتخابات آینده است، نظر شما در این مورد چیست و آیا پیشنهاد حکمیت آیت الله کروبی به نظر شما در حال حاضر راهی منطقی است؟
** ببینید اولادولت آینده به نظر من دولت بیچاره ای است! و هر کس به غیر از آقای احمدی نژاد رئیس جمهور شود باید هشت سال تلاش کند تا شرایط را به سال 82 برگرداند و این کار بسیار سختی است، دولت آینده باید بداند با صندوق ذخیره ارزی جارو شده مواجه است، همین طور با افزایش توقعات و انتظارات دامن زده مردم در این دولت، مواجه است! دولت آینده باید از تمام قوا و نیروها و توانمندی های کشور استفاده کند که بتواند ظرف هشت سال آینده حداقل شرایط را به ساختارهای اصلی و برنامه های مدون برساند؛ شرایط حاضر آنقدر سخت است که حتی داد رئیس مجلس که اصولگرا است درآمده است! پس شرایط برای رئیس جمهور آینده قدری سخت است اما در مورد سوال شما در جریان اصلاحات بزرگانی داریم که از قبل از پیروزی انقلاب اسلامی همپای امام(ره) حرکت کردند، مسوولیت داشته اند، آیت الله کروبی هم در راه پیروزی انقلاب بسیار جانفشانی کرده اند به ویژه در مجالس سوم و ششم موفق عمل کردند. دستاوردهای ارزشمند عملکرد ایشان بسیار غنی است. من از اعلام کاندیداتوری ایشان بسیار خوشحالم، کروبی در کنار اعلام کاندیداتوری خود این راه را هم باز کرد که اصلاح طلبان از بین شخصیت های بلندپایه اصلاح طلب برای انتخاب یک نفر اجماع کنند. برای پیروزی در انتخابات بهتر است کاملاشرایط دوقطبی و از هر دو جریان یک کاندیدا معرفی شود. به نظر من انتخابات نهم ریاست جمهوری اصلاح طلبان با داشتن 70 درصد رای دولت مال اصلاح طلبان بود اما تعدد کاندیداها ضرر به اصلاحات و انتخابات زد. اصلاح طلبان باید طبق همین شیوه کروبی در نهایت برای یک نفر که از همه رای بیشتر دارد اجماع کنند.
* آقای خاتمی هم نگران همین وضعیت هستند که در آمدن یا نیامدن تردید دارند؟
** خاتمی تحمل مخالف را دارد و شعار اصلی اش هم مبتنی بر خرد جمعی است، بدون شک می تواند مملکت را از ورود به یک بحران عمیق نجات دهد، دولت خاتمی به لحاظ زیربنایی و برنامه های اقتصادی بسیار موفق بود، دولت خاتمی سرش را پایین انداخت و کار کرد. مدعی نبود و به آن الهام نمی شد، با خرد جمعی کار می کرد به زعم ایشان هر 9 روز هم برایش یک بحران ساخته می شد اما دولت موفقی بود. به هر حال فکر می کنم با موضوعاتی که مطرح کرده اند بالاخره تصمیم خواهد گرفت. به نظر من در حال حاضر مهم ترین دغدغه در مورد انتخابات دهم این است که مردم اطمینان حاصل کنند که انتخابات سالمی برگزار خواهد شد و مردم به رای درخواست خود در انتخابات برسند.