اجلاس قاهره مى توانست یکى از فرصت هاى مهم صلح میان دو جناح درگیر فلسطین - فتح و حماس - باشد. اما این فرصت به آسانى از دست رفت. نکته مهم این است که صلح میان این دو جناح بزرگ مقدمه و پیش نیاز هر گونه طرح صلح واقعى در باره آینده فلسطین است و هیچ میانجیگرى نمى تواند بدون آشتى دادن دو گروهى که هر کدام بر بخشى ازقلمرو فلسطینى حکومت دارند راه به جایى ببرد.
از این رو با آنکه اعتماد طرف هاى فلسطینى بویژه حماسى ها به واسطه هاى عربى کمترشده اما هنوز اندیشه آشتى دو جناح از میان نرفته است . بنابراین در چشم انداز تحولات تازه اى که پس از ناکامى دیپلماسى امریکا و نیز بن بست طرح تحریم اسرائیل به وجود آمده بررسى راه هاى رساندن گروه هاى فلسطینى به صلح و تفاهم از اهمیت ویژه اى برخوردار است.
واقعیت این است که در وادى مذاکرات آشتى سه چیز حماس را نگران مى کند. اول اجتناب مصر از پاسخ به اصلاحاتى است که این جنبش در مورد سند صلح مصر پیشنهاد داده است. دیگرى تمایل مصر جهت تعیین ضرب الاجل براى پایان گفت وگوهاست. مسئله سوم مربوط به روش برخوردى است که قاهره احتمالاً با محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، در طول گفت وگوها در پیش مى گیرد. حماس قصد ندارد در جلسات گفت وگو حضور یابد، مگر آنکه این سه نکته شفاف شود.
سران حماس نمى خواهند محمود عباس به عنوان میانجیگر مستقل این گفت وگوها حضور یابد بلکه مایلند وى به عنوان طرفى معارض در این گفت وگو شرکت کند. این جنبش به ابومازن نه به عنوان رئیس مردم فلسطین بلکه به عنوان شریکى در توطئه علیه جنبش و همدستى در محاصره غزه مى نگرد. در نتیجه حماس نمى خواهد او بر لژ سلطنتى تکیه کند در حالى که نمایندگان این جنبش در سطحى پائین تر به همراه بقیه جناح ها بنشینند.
سران حماس همچنین نگرانند که مصر ضرب الاجلى را براى پایان گفت وگو تعیین کرده و از این جنبش خواسته شود امتیازاتى را بدهد فقط به این دلیل که زمان رو به پایان است.
افزون بر این حماس از مصر مى خواهد اصلاحاتى را که در مورد سند صلح مصر پیشنهاد داده است، در نظر گرفته شود. سران حماس مى دانند که مصر تنها علاقه مند به هموار ساختن راه براى دوره دیگر ریاست محمود عباس باشد. بویژه اینکه جنبش مى خواهد مسئله تمدید دوره ریاست عباس به کمیته هاى فرعى واگذار شود که قاهره پیشنهاد تشکیل آنها را داده است. حماس تمایلى به تمدید دوره ریاست ابومازن تا قبل از نهایى شدن توافقات و تنظیم جداول زمانى ندارد. حماس همچنین خواهان آن است که هر گونه توافقنامه به تصویب مجلس قانونگذارى فلسطین برسد.
حماس به ابومازن اختیار ادامه مذاکره با اسرائیل را نخواهد داد. این جنبش به قاهره مى گوید خواهان صلح است اما به مذاکرات بیهوده و بى اثر با اسرائیل باز نمى گردد. حماس خواهان تعیین مکانیسم ها و جداول زمانى براى احیاى سازمان آزادى بخش قبل از رسیدن به هر گونه توافق با فتح است.
حماس همچنین بر لزوم بازسازى سرویس هاى امنیتى در کرانه باخترى و غزه اصرار مى ورزد. مقامات حماس مى گویند که سند پیش نویس قاهره به اتفاق آراى همه جناح ها تصویب نشده است، در حقیقت به این دلیل که مصر برخى از جناح هاى داراى دیدگاه مشترک با حماس را از شرکت در این گفت وگو محروم ساخته - تاکتیکى که به معناى منزوى ساختن حماس است.
سعید صیام وزیر کشور دولت حماس گفته حماس آماده است انعطاف پذیرى بیشترى را براى به نتیجه رساندن گفت وگوها از خود نشان دهد. صیام در اظهارات خود در هفته نامه الاهرام عنوان کرد که موفقیت گفت وگو به تلاش عامدانه «کمیته چهارجانبه» جهت به نتیجه نرسیدن آن بستگى دارد. وى مى گوید حماس خواهان حل تمامى مسائل مهم در توافقى کلى و اجراى توافقنامه در هر دو بخش غزه و کرانه باخترى است.
آیا حماس به شکست گفت وگوها متهم مى شود صیام چندان در این مورد نگران به نظر نمى رسید. وى خاطر نشان ساخت: «آنها واقعاً ما را با چه چیزى تهدید مى کنند آیا چیزى بدتر از فلج شدن بخشى از سلامتى شما و یا مرگ مردم شما وجود دارد حماس در غزه مرجع قدرت است و دو سوم مجلس قانون گذارى فلسطین را در اختیار دارد. حضور آن در قدرت بر اثر یک انتخاب است ونه یک شورش».
صیام عنوان کرد که تلاش ها براى پایان دادن به اختلافات درونى فلسطینیان با نزدیک شدن پایان ریاست عباس در نهم دسامبر(۱۹آذر) سرعت گرفته است. وى گفت: تلاش هاى صورت گرفته از سوى فعالان خارجى براى شکستن محاصره غزه ممکن است برخى مقامات را خجالت زده کرده باشد. وى فتح را به مانع گذارى در روند گفت وگوى صلح متهم کرد که شاید دلیل آن اعتراضات ایالات متحده، اسرائیل و بازیگران منطقه اى باشد.
قاضى حَمَد،مقام گفت وگوکننده حماس با سایر جناح هاى فلسطینى مى گوید فرمول هاى مختلفى براى دستیابى توافقنامه اى امکان پذیر حاصل گردیده است. نکته اساسى با این وجود بازسازى سرویس هاى امنیتى است. این سخت ترین هدفى است که از عهده آن برآمدن تنها به فتح و حماس بستگى ندارد بلکه به دیدگاه هاى اسرائیل و ایالات متحده نیز وابسته است.
وى گفت:نادیده گرفتن مخالفت اسرائیل در مورد گنجاندن هر گونه گروه مقاومت در آرایش امنیتى کرانه باخترى مشکل است. وى پیشنهاد تشکیل کمیته اى شش طرفه (شامل عربستان سعودى، یمن، اردن، سوریه، لبنان، قطر و مصر) را مى دهد که وظیفه یافتن راه حل این موضوع را برعهده دارند.
حَمَد گفت: گرچه حماس تمایلى به پذیرش یک نخست وزیر از جناحى دیگر را ندارد، اما یافتن نامزدى مناسب براى حماس ممکن است آسان نباشد.
مسئله دیگرى که ممکن است بر گفت وگو سایه بیفکند ناخشنودى حماس از روش برخورد قاهره با سران این جنبش است. خصوصاً اینکه حماس از خوددارى قاهره در اجازه دادن به هیأت نمایندگان مجلس قانون گذارى فلسطین جهت ترک غزه براى سفر به کشورهاى عربى و اسلامى ابراز ناخرسندى کرد. احمد بحر سخنگوى مجلس قانون گذارى فلسطین اظهار داشت که ادامه بستن گذرگاه رفح توسط مصر اثرى منفى بر گفت وگوى ملى و نیز بر چشم اندازهاى آزادى گلعاد شالیت سرباز اسیر اسرائیلى دارد.
بحر به الاهرام گفت اقدامات مصر به اعتبار این کشور در میان فلسطینیان آسیب مى رساند. مصر از ورود هیأتى از نمایندگان شوراى فلسطین به رهبرى خود بحر براى ترک غزه على رغم میانجیگرى عمروموسى رئیس اتحادیه عرب و دیگر مقامات عربى سر باز زد.دولت حماس همچنین نگران عدم موفقیت گفت وگوى قاهره براى توقف بازداشت صدها تن از مقامات و رهبران حماس در کرانه باخترى است. مقامات حماس مى گویند باوجود آماده شدن جناح ها براى ترک غزه جهت گفت وگو در قاهره، بازداشت هاى گسترده همچنان ادامه داشت. فوزى برهوم سخنگوى حماس گفت گرچه دولت هنیه تمامى زندانیان سیاسى را آزاد کرده اما اعضاى خودش در کرانه باخترى هنوز در بازداشت به سر مى برند.
اسرائیل به نوبه خود، در مورد گفت وگوهاى صلح قاهره به مخالفت بى سر وصدا اکتفا نمى کند / روزنامه یدیعوت احارونوت به نقل ازمنابعى در وزارت خارجه اسرائیل، از توقف گفت وگوهاى اسرائیل با فلسطینیان در صورت به توافق رسیدن فتح و حماس در قاهره خبر داد.