روزنامه واشنگتنتایمز در گزارشی با عنوان <اوباما در تدارک ایجاد پست تماس با ایران> به نقل از مقامات وزارت امور خارجه آمریکا و کارشناسان امور ایران خبر داد، قرار است در دولت باراک اوباما پست جدیدی در وزارت امور خارجه تاسیس شود که مسئولیت آن هماهنگی امور مرتبط با ایران است. الی لیک نویسنده این مقاله بهنقل از یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا مینویسد فکر ایجاد این مقام جدید و انتصاب فردی برای هماهنگی در امور مرتبط با ایران، در جریان نخستین جلسه سناتور هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه پیشنهادی اوباما با گروه انتقالی در وزارت امور خارجه آمریکا، در ابتدای ماه جاری میلادی مطرح شد. این مقام وزارت امور خارجه به نویسنده روزنامه واشنگتن تایمز گفته است: «اساس کار این بخش جدید، همان بنیانهای دیپلماتیک فعلی خواهد بود.
هرچند در این مقاله تصریح شده است که سخنگوی کلینتون و بروس اندرسون، سخنگوی گروه انتقالی در وزارت امور خارجه آمریکا حاضر نشدهاند در مورد این خبر اظهارنظر کنند اما چند تن از متخصصان و صاحبنظران امور ایران به روزنامه واشنگتنتایمز گفتهاند که موضوع ایجاد این بخش جدید در وزارت خارجه در جلسات متعدد مطرح شده است.
این روزنامه بهنقل از پاتریک کلاوسن معاون پژوهشی موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن مینویسد: <نشانههای بسیاری در دست است که در وزارت خارجه با جدیت این مسیر را پیگیری میکنند.> علاوه بر این به نقل از تریتا پارسی، مدیر انجمن ملی ایرانی آمریکایی که طرفدار گفتوگو ایران و آمریکا است، نیز وجود چنین طرحی تأیید شده است. رایان کراکر سفیر ایالات متحده در بغداد از جمله کسانی است که در کنار چهرههایی چون دنیس راس و جیمز دابینز برای تصدی پست جدید در ارتباط با ایران مطرح است. سوزان مالونی، متخصص امور ایران در موسسه بروکینگز و عضو سابق گروه طرح و برنامه در وزارت امور خارجه آمریکا به نویسنده مقاله روزنامه واشنگتنتایمز گفته است که ایجاد چنین بخشی از آن جنبه مهم است که در حال حاضر سیاست مواجهه با ایران به یک امر گسترده بینبخشی تبدیل شده که نمونه آن را در وزارت خزانهداری میتوان دید که کار برخورد با بانکهای ایران و تحریمهای مالی را انجام میدهد. مالونی به روزنامه واشنگتنتایمز گفته است: <ایجاد چنین بخشی در وزارت امور خارجه، صرفنظر از موضعی که در قبال ایران اتخاذ خواهد کرد، نشانه جدی بودن موضوع ایران است.> یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا میگوید که پست هماهنگکننده به طور سنتی به یکی از مدیران میانی این وزارتخانه داده میشود اما در این مورد خاص احتمالاً این مقام به یک فرد ارشد وزارت خارجه محول خواهد شد تا علاوهبر پرونده هستهای، به فعالیتهای ایران در عراق و افغانستان نیز بپردازد.
روزنامه واشنگتنتایمز از دنیس راس، فرستاده ویژه دولت کلینتون و دولت اول بوش برای مذاکرات اعراب و اسرائیل و رایان کراکر سفیر کنونی آمریکا در بغداد بهعنوان نامزدهای ریاست این بخش جدید در وزارت امور خارجه آمریکا نام میبرد. جیمز دابینز مأمور ویژه دولت بوش در امور افغانستان که با دولت ایران برای تشکیل دولت پس از سقوط طالبان در افغانستان تماسهایی داشته به روزنامه واشنگتنتایمز گفته است، گام نخست میتواند اجازهیافتن دیپلماتهای آمریکایی در سرتاسر جهان برای گفتوگوی منظم با همتایان ایرانی خود باشد. اما پاتریک کلاوسون در ادامه اظهارات خود به روزنامه واشنگتنتایمز میگوید که در مواجهه با چالشهای پیچیده دیپلماتیک با ایران، دو الگوی برخورد وجود دارد: یکی واگذار کردن کار هماهنگی به معاون وزیر در منطقه؛ این رویکردی است که در مورد کرهشمالی انتخاب شد. اما <در موضوع ایران، کشورهای مختلفی در جهان درگیر هستند و از این رو داشتن یک فرد هماهنگکننده یا یک فرستاده ویژه کاملاً منطقی بهنظر میرسد.>
مقاله روزنامه واشنگتنتایمز با این اظهارنظر به پایان میرسد که هنوز سیاست باراک اوباما در مورد ایران و نیز واکنش احتمالی ایران به این سیاست چندان روشن و آشکار نیست.
هفته گذشته روزنامه واشنگتنپست در گزارشی به گمانهزنی در مورد فرستادههای ویژه دولت باراک اوباما، رئیسجمهور منتخب آمریکا پرداخت و از دنیس راس، به عنوان فرستاده ویژه احتمالی به ایران یاد کرد.
این روزنامه نوشت: <راس، مشاور اوباما و دیپلمات مجرب آمریکایی احتمالاً فرستاده ویژه دولت آینده به ایران خواهد بود.> به نوشته واشنگتنپست این در صورتی است که راس به سمت معاون امور سیاسی یا هر پست دیگری در وزارت خارجه آمریکا یا کاخ سفید منصوب نشود. در حال حاضر ویلیام برنز، معاون امور سیاسی وزارت خارجه آمریکا است و مقامات ترجیح میدهند که وی در پست خود ابقا شود. راس، فرستاده ویژه دولت بیل کلینتون، رئیسجمهور اسبق آمریکا به خاورمیانه بود که اکنون نیز مشاور ارشد اوباما در امور خاورمیانه است.
وی در دولت جورج بوش پدر نیز مشاور امور خاورمیانه بوده و به طور کلی ناظران معتقدند حتی اگر راس سمتی را در وزارت امور خارجه آمریکا برعهده نگیرد سیاست خاورمیانهای اوباما کاملاً تحت تاثیر تفکرات وی خواهد بود.
راس ۵۹ ساله، در شورای امنیت ملی دولت ریگان در میان کارمندان پل ولفوویتز قرار داشت و بعدها رئیس برنامهریزی بخش ایالتی زیر نظر جیمز بیکر، وزیر امور خارجه در دولت بوش پدر شد.
وی همچنین از بنیانگذاران موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن محسوب میشود. راس که موضعی سختگیرانه علیه ایران دارد، زمانی در هفتهنامه نیوزویک نوشته بود: <امروز هر جایی از خاورمیانه را که نگاه کنید خواهید دید ایران منافع آمریکا و نظم سیاسی در این منطقه را تهدید میکند؛ یک سفیر عربی اخیرا به من گفت ایرانیها به رهبران عرب یادآوری کردهاند که وقتی آنها دچار مشکل شوند آمریکاییها تنهایشان خواهند گذاشت.> وی درباره برنامه هستهای ایران افزود: <چماقهای قوی باید با هویجهای قوی در موازنه قرار گیرد. ما نیازمند به ارائه مشوقهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی به ایران هستیم. چماقهای قوی به ایران نشان خواهد داد که این کشور با ادامه برنامه هستهای خود چه چیزی را از دست میدهد و هویجهای قوی به ایران نشان میدهد که این کشور با میانهروی چه چیزهایی را بهدست خواهد آورد. باید هم از هستهای شدن ایران و هم از اقدام نظامی علیه این کشور جلوگیری کرد.>
علاوهبر فرستاده ویژه برای هند، پاکستان و افغانستان، که ریچارد هولبروک نامزد آن است، احتمالا یک فرستاده ویژه نیز برای بحث اعراب - اسرائیل تعیین خواهد شد و احتمالا دانیل کورتزر دیپلمات بازنشسته و سفیر سابق در اسرائیل و مصر برای آن نامزد است. بحثی هم درباره انتخاب کریستوفر هیل معاون فعلی وزیر امور خارجه بهعنوان نماینده ویژه در کرهشمالی مطرح است.