تاریخ انتشار : ۱۶ دی ۱۳۸۷ - ۱۲:۲۲  ، 
شناسه خبر : ۷۱۴۱۳
پس از یک سال کشمکش احزاب
علیرضا شیروی مقدمه: خانه احزاب ایران با تشکیل اولین مجمع عمومی در تاریخ 22 اسفند سال 1372 و تصویب پیش‌نویس اساسنامه و تعیین اعضای شورای مرکزی و بازرسان آغاز به کار کرد. این خانه با هدف ایجاد تعامل سازنده میان گروهها، تشکلها و احزاب با دیدگاه‌ها، نقطه نظرات و سلایق مختلف به منظور ایجاد زمینه‌های لازم برای افزایش مشارکت سازمان یافته کارآفرینان سیاسی کشور و ارتقای کمی و کیفی رقابت‌های سیاسی تاسیس شد. بر اساس ماده 2 فصل اول اساسنامه خانه احزاب، خانه احزاب نهادی است مدنی، غیردولتی، دارای شخصیتی حقوقی مستقل، متشکل از نمایندگان احزاب و گروه‌های سیاسی پروانه‌دار و... شورای مرکزی خانه احزاب شامل 15 نفر عضو اصلی و 6 نفر عضو علی‌البدل است که برای مدت 2 سال از سوی مجمع عمومی انتخاب می‌شوند.

بر اساس ماده 33 فصل ششم اساسنامه خانه احزاب، بودجه این خانه از طریق یارانه‌های مصوب، جمع‌آوری هدایا، اعانات، قبول وصیت، وقف صلح، هبه و کسب درآمدهای مشروع و نیز حق عضویت اعضا تامین می‌شود.

اعضای شورای مرکزی دور اول خانه احزاب، احمد حکیمی‌پور، اعظم طالقانی، یدالله طاهرنژاد، سیدحسین موسوی‌تبریزی، محمدرضا راه‌چمنی، حسین کاشفی، محسن یحیوی، اسدالله بادامچیان، حسن غفوری‌فرد، علی دارابی، جمیله کدیور، محمدمهدی مظاهری، عباس شیبانی، نبی‌زاده و مصطفی کواکبیان بودند.

با برگزاری مجمع عمومی و انتخابات برای شورای مرکزی دور سوم، حسن غفوری‌فرد، عباس شیبانی، مظاهری، نوبخت، مریم بهروزی، موسوی‌تبریزی، حکیمی‌پور، منتجب‌نیا، جمیله کدیور، جلودارزاده، منوچهر متکی، مرتضی محمودی، رهامی، رئوفیان و بادامچیان به عنوان اعضای اصلی این شورا انتخاب شدند.

ریاست شورای مرکزی دوره اول به عهده سیدحسین موسوی‌تبریزی بود که در دوره دوم فعالیت خانه احزاب، جای خود را به حسن غفوری‌فرد داد.

سال 84، اختلاف در خانه

اما ماجرا پس از برگزاری انتخابات برای تعیین اعضای شورای مرکزی دور سوم آغاز شد.

این انتخابات که در اردیبهشت 84 در تالار وزارت کشور برگزار شد، اعتراض عده‌ای را به دنبال داشت. آنها این انتخابات را مخدوش اعلام کردند.

با این حال موسوی‌تبریزی بار دیگر ریاست سومین دوره شورای مرکزی خانه احزاب را به عهده گرفت.

ابوالقاسم رئوفیان، سخنگوی شورای مرکزی پیشین خانه احزاب در اعتراض خود اعلام کرد:‌ در زمان برگزاری انتخابات، برخی احزاب و گروههای سیاسی که در خانه احزاب عضویت نداشتند، وارد صحن مجمع شدند و رای دادند.

این اعتراض‌ها ادامه پیدا کرد تا این که در خرداد 84 بحث تعیین کمیته ویژه کمیسیون ماده 10 قانون احزاب برای بررسی تقلب در انتخابات مطرح شد. سرانجام کمیسیون ماده 10 احزاب در نشست هفتگی خود در مرداد ماه 84، انتخابات شورای مرکزی خانه احزاب را رسما مخدوش اعلام کرد.

در پی نظر کمیسیون ماده 10 احزاب و اعلام آمادگی شورای مرکزی دور دوم برای برگزاری دوباره انتخابات در شهریور 84 دور سومی‌ها در بیانیه‌ای اعلام کردند که کمیسیون ماده 10 احزاب حق دخالت در روند برگزاری انتخابات شورای مرکزی خانه احزاب را ندارد.

پس از روی کار آمدن دولت نهم، وزیر کشور در نخستین مصاحبه خود با خبرنگاران درباره اختلافات در خانه احزاب با اشاره به نظر کمیسیون ماده 10 احزاب در دولت قبلی گفت: از نظر ما (کمیسیون ماده10) این انتخابات مخدوش است؛ بنابراین هیات رئیسه‌ای به عنوان خانه احزاب طبق این فرمول نمی‌شناسیم.

در دیدار برخی از اعضای شورای مرکزی دوره دوم خانه احزاب با علی جنتی، معاون سیاسی وزارت کشور نیز همچنان موضوع مخدوش بودن انتخابات، دوره سوم را بلاتکلیف گذاشت. رئوفیان پس از این دیدار اعلام کرد: ‌در این دیدار مقرر شد، انتخابات هیات رئیسه دور سوم دوباره برگزار شود.

نامه علی جنتی، معاون سیاسی وزارت کشور به خانه احزاب و تعیین ضرب‌الاجل برگزاری انتخابات مجدد هم با اظهار نظر روسای دوره دوم و سوم همراه بود.

این نامه که واکنش موسوی‌تبریزی را به دنبال داشت، موجب شد وی رسما اعلام کند:‌ نامه معاون سیاسی وزارت کشور غیرقانونی است.

در مقابل رئوفیان، سخنگوی دور دوم خانه احزاب با استقبال از تصمیم وزارت کشور گفت: خوشحالیم که وزارت کشور با هدف پایان دادن به مجادلاتی که بشدت نهاد خانه احزاب را تهدید می کرد، وارد عمل شد.

پورمحمدی، وزیر کشور نیز در این میان نظر خود را در مصاحبه‌ای اعلام کرد. اظهارات پورمحمدی مبنی بر این که هیات رئیسه فعلی خانه احزاب وجاهت قانونی و رسمیت ندارد، در واقع مهر تاییدی بر اعتراض‌های موجود بود.

اعتراض‌ها، بحث و کشمکش میان دو شورای مرکزی دور دوم و سوم به حدی بالا گرفت که غفوری‌فرد همراه بادامچیان و رئوفیان، از اعضای شورای مرکزی دور دوم در یک کنفرانس خبری شرکت و رسما اعلام کردند که شورای مرکزی دوره دوم قصد دارد مجمع عمومی عادی این خانه را 24 فروردین سال 85 برگزار کند.

موسوی‌تبریزی هم با پاسخ به ایرادهای مطرح شده تاکید کرد: احزاب اصلاح‌طلب در این مجمع عمومی شرکت نمی‌کنند و این مجمع عمومی غیر قانونی است.

رئیس دور سوم خانه احزاب افزود: شورای مرکزی دور جدید برای آن که حسن نیت خود را نشان دهد با درخواست دو سوم اعضا تصویب کرد که مجمع عمومی زودرس را در اردیبهشت 85 برای بررسی انتخابات شورای مرکزی و اصلاح اساسنامه خانه احزاب برگزار کند.

از نظر ناظران سیاسی در پایان سال 84، برگزاری انتخابات زودتر از موعد قانونی تنها راه‌ حل برای پایان دادن به این وضعیت اعلام شد.

سال امید

اما سال 85 همراه با خبرهای امیدوار کننده برای فعالان سیاسی و احزاب کشور بود.

دیدارهای مشترک گروههای سیاسی و تلاش برای حل اختلافات از یک سو و برگزاری دو انتخابات خبرگان رهبری و شوراها در این سال از سوی دیگر به نظر می‌رسد، احزاب کشور را به سمت حل اختلاف از جمله مشکلات خانه احزاب سوق داد.

نشست دو حزب رقیب، موتلفه اسلامی و مشارکت ایران اسلامی در 19 فروردین 85 باعث جلب توجه بیشتر فعالان سیاسی شد.

خبرهایی که از این دیدار در رسانه‌ها _ که با اشتیاق آن را دنبال می‌کردند _ می‌رسید حاکی از امید به یک رقابت سالم میان احزاب در سال جدید توام با احترام یکدیگر بود.

در سال جدید نیز وزارت کشور همچنان به وضع خانه احزاب حساس بود. با این حال معاون سیاسی وزارت کشور گفت: این وزارتخانه در مسائل خانه احزاب دخالتی نمی‌کند.

بادامچیان، عضو شورای مرکزی دور دوم خانه احزاب هم در اظهار نظری گفت: ما یک سال برای تفاهم حوصله کردیم و اگر شورای مرکزی دور سوم بخواهد در برگزاری مجمع عمومی برای انتخابات همکاری کند، حرفی نداریم. بادامچیان افزود: اگر در انتخابات بعدی شورای مرکزی دور سوم رای بیاورد، خانه احزاب را به آنها خواهیم سپرد.