اعضا کمیسون طرح تحول اقتصادی چه کسانی هستند؟
مجلس هشتم در روزهای آغازین کار، اقدام به ایجاد کمیسیونی ویژه تحت عنوان کمیسیون طرح تحول اقتصادی نمود. براساس آرای نمایندگان مجلس، غلامرضا مصباحی مقدم با 196 رای، محمد مهدی مفتح با 180 رای، سیدکاظم دلخوش 171 رای، حمیدرضا کاتوزیان با 166 رای، عباس رجایی با 160 رای، محمدحسین فرنگی با 153 رای، رضا عبدالهی با 151 رای، علیاصغر زارعی با 149 رای، انصاری با 147 رای، محمدرضا باهنر با 145 رای، عزتالله اکبری با 143 رای، محمدرضا تابش با 138 رای، علی اکبر آقایی با 136 رای، روح الله حسینیان با 123 رای و احمد توکلی با 119 رای به عنوان اعضای کمیسیون بررسی طرح تحول اقتصادی دولت و مهار گرانی و تورم انتخاب شدند.
سابقه فعالیت اعضا
غلامرضا مصباحیمقدم که بالاترین رای را در بین اعضا از سوی نمایندگان مجلس دارد، هماکنون عهدهدار ریاست کمسیون اقتصادی مجلس هشتم نیز میباشد. مصباحی مقدم از جمله روحانیون اقتصاددانی است که بارها تذکرات و انتقاداتی در رابطه با تورم و مشکلات اقتصادی به دولت نهم داده است. همچنین وی تا چندی پیش در سمت سخنگوی جامعه روحانیت مشغول به کار بود.
سیدکاظم دلخوش اباتری یکی دیگر از کمیسیون اقتصادی است که در این طرح حضور دارد. او سابقا ریاست امورمالی (ذیحسابی) را در وزارت کشور به عهده داشته و دارای تحصیلات کارشناسی مدیریت دولتی میباشد.
محمدمهدی مفتح عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات است. مفتح در دوره چهارم، پنجم و هفتم مجلس شورای اسلامی حضور داشته و دارای دکتری اقتصاد میباشد. او مشاور وزیر بازرگانی بوده است. حمیدرضا کاتوزیان نماینده هفتمین و هشتمین دوره مجلس دارای دکتری مهندسی مکانیک میباشد که پیش از حضور در مجلس، سمت استادیاری دانشکده مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیر کبیر را به عهده داشته است. وی هماکنون رییس کمیسیون انرژی میباشد. عباس رجایی، رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی از دیگر اعضا در کمیسیون طرح تحول اقتصادی است. وی دارای تحصیلات کارشناسی ارشد مهندسی صنایع است و تا قبل از حضور در مجلس رییس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت جنگل شفارود بوده است. رضا عبدالهی رییس کمیسیون برنامه و بودجه دارای تحصیلات کارشناسی مخابرات که قبل از حضور در مجلس معاونت مدیرعامل هواپیمایی جمهموری اسلامی را به عهده داشته است. وی سابقه حضور در شش دوره از مجلس شورای اسلامی را دارد.
اصغر زارعی که مجلس هشتم اولین سابقه حضور وی در پارلمان است عضو کمیسیون انرژی میباشد و دارای دکتری مدیریت است. وی رییس مطالعات بینالمللی انرژی و همچنین مشاور رییس جمهور در امور آموزش عالی بوده است. وی یکی از نامزدهای پست وزارت نفت در دولت نهم بوده است. محمدرضا باهنر نایب رییس مجلس شورای اسلامی یکی از باسابقهترین نمایندگان مجلس میباشد، سابقه اجرایی معاونت استانداری را نیز به عهده داشته است. او هماکنون یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی میباشد. عضو دیگر این کمیسیون محمدحسینفرهنگی، نایب رییس کمیسیون برنامه بودجه و محاسبات مجلس است. وی در مجلس هفتم یکی از اعضا کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس بوده و دارای دکتری تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی است. محمدرضا تابش یکی از چهار عضو کمیسیون برنامه و بودجه میباشد. او مهندس منابع طبیعی و سابقا قائم مقام دفتر ریاست جمهوری بوده است. همچنین وی سه دوره در مجلس حضور داشته است. عزت الله اکبری دکتری مدیریت اجرایی دارد و در مجلس پنجم و هشتم حضور داشته است. او اکنون ریاست کمیسیون صنایع و معادن به عهده دارد. از سوابق اجرایی اکبری میتوان به ریاست سازمان صنایع و معادن استان تهران اشاره نمود. احمد توکلی یکی از کارشناسان اقتصادی در مجلس شورای اسلامی میباشد که در دوره گذشته مجلس در عضویت کمیسیون برنامه و بودجه بوده و در مجلس هشتم تغیر جهت داده و به عضویت کمیسیون انرژی درآمده است. وی ریاست مرکز پژوهشها در مجلس را نیز به عهده دارد.
علیاکبر آقایی سابقه معاونت وزارت راه و ترابری را در کارنامه خود دارد. او کارشناس ارشد حقوق بینالملل و مدیریت دولتی است و سه دوره در مجلس شورای اسلامی حضور داشته است. وی اکنون رییس کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی میباشد. روحالله حسینیان از نمایندگان تهران و یکی از اعضا کمیسیون فرهنگی میباشد.
وی رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی و همچنین مشاور امنیتی سیاسی در دولت نهم بوده است. او دارای تحصیلات حوزوی میباشد. جمشید انصاری عضو دیگر کمیسیون اقتصادی مجلس و دارای کارشناس ارشد مدیریت مالی و استاندار اسبق آذربایجان غربی بوده است.
نکات قابل توجه
ترکیب اعضای این کمیسیون که 15 عضو دارد جالب به نظر میرسد. کمیسیون طرح تحول اقتصادی شامل 2 عضو از کمیسیون اقتصادی، 4 عضو از کمیسیون برنامه و بودجه، 1 عضو کمیسیون انرژی، 1 عضو کمیسیون کشاورزی، 1 عضو کمیسیون فرهنگی، 1 عضو کمیسیون عمران، 1 عضو کمیسیون اجتماعی، 1 عضو کمیسیون صنایع و معادن و در نهایت 1 عضو از کمیسیون آموزش میباشند. با کمی دقت در ترکیب این اعضا میتوان به سادگی فهمید که سابقه اجرایی و تحصیلات این اعضا و عضویت آنها در کمیسونهای مجلس هیچ همخوانی با یکدیگر ندارند. برای مثال از میان 4 عضو کمیسیون برنامه و بودجه در این طرح، تنها یک نفر از آنها دارای تحصیلات اقتصادی میباشد.
در این کمیسیون 8 نماینده از کمیسیونهای دیگر مجلس (اجتماعی، انرژی، عمران، صنایع، فرهنگی، اجتماعی، کشاورزی) به چشم میخورد و از کمیسیون بهداشت و درمان، آموزش و حقوقی و قضایی، امنیت ملی هیچ نمایندهای دیده نمیشود. اینجا این سوال مطرح میشود که اگر حضور کمیسیونهای مختلف در این طرح لازم بوده است به چه دلیل نمایندهای از کمیسون آموزش و یا بهداشت و درمان که نقششان در تحولات اقتصادی کمتر از دیگر کمیسیونها نیست دیده نمیشود. از نکات جالب دیگر این اعضا حضور 6 رییس کمیسیون مجلس است (اقتصادی، بودجه، انرژی، کشاورزی، عمران و صنایع) کمیسون انرژی دارای 4 عضو و بیشترین نماینده در این طرح میباشد و این به دلیل حضور اقتصاددانانی چون زارعی و یا توکلی که در دوره هشتم مجلس از کمیسیون برنامه و بودجه به کمیسیون انرژی نقل مکان کردهاند.
نظر کارشناسان اقتصادی
در اینباره اکثریت نمایندگان مجلس طرح تحول اقتصادی را مربوط به کل مجلس میدانند که همه کمیسیونهای مجلس باید نسبت به آن نظر داشته باشند و دولت نمیتواند این مسئله را در انحصار خود قرار دهد. تعدادی از کارشناسان اقتصادی نیز با ایجاد چنین کمیسیونی در مجلس مخالفند و معتقدند طرح تحول اقتصادی صرفا طرحی ناقص و تعجیلی برای اجرای قوانین معوق مانده برنامه سوم و چهارم توسعه است بنابراین به تشکیل کمیسیون ویژه در مجلس برای بررسی آن نیازی نیست. همچنین از خودداری دولت برای ارائه طرح تحول اقتصادی به مجلس و از احتمال به پایان نرسیدن کار پژوهشی دولت درباره این طرح خبر داده شده است و این امر موجب شده نمایندگان مجلس و اعضا کمیسیون هماکنون درک درستی از دیدگاه دولت نسبت به طرح تحول اقتصادی نداشته باشند. نمایندگان معتقدند این طرح باید پیش از اجرا مورد بررسی و اطمینان مجلس قرار گیرد و سپس به صورت اجرایی درآید.
در همین راستا از تجزیه و تحلیل آرای تشکیل کمیسیون ویژه اقتصادی نیز میتوان دریافت که تقریبا همه طیفهای سیاسی مجلس با تشکیل این کمیسیون موافق هستند. با این تفاوت که طیف حامیان دولت، تشکیل کمیسیون ویژه را نوعی مقابله با طرح تحول اقتصادی دولت میدانند.
سیدکاظم دلخوش اباتری یکی از اعضای کمیسیون طرح تحول اقتصادی در گفتگو با "فردا" از بررسیهای کارشناسانه در طرح تحول اقتصادی دولت توسط این کمیسیون خبر داد و گفت: کمیسیون طرح را دنبال و از کمکهای کارشناسان بخش خصوصی، تعاونی، مجلس، دولت و مجمع تشخیص مصلحت نظام استفاده خواهد کرد.
وی در ادامه افزود: مجلس با تشکیل کمیسیون ویژه، نقش ناظر را ایفا میکند که با برنامهریزی، به اجرای درست طرح تحول اقتصادی دولت کمک خواهد کرد. عضو کمیسیون اقتصادی همچنین در رابطه با ترکیب اعضای این کمیسیون یادآور شد: مشکلات و تحولات اقتصادی به تمام کمیسیونها مربوط است و مختص کمیسیون برنامه و بودجه و اقتصادی نیست. مجلس در این راستا از تمام نمایندگان کمیسیونهای مختلف بهره میبرد. اباتری در پایان یادآور شد: بررسیها در کمیسیون معطوف به تاثیر طرح تحول اقتصادی و اجرای آن در رشد اقتصادی و اشتغالزایی است و مجلس تحقق امر اشتغالزایی و رشد اقتصادی را با اجرای طرح تحول اقتصادی بررسی خواهد کرد. در پایان باید خاطر نشان کرد، مشکلات اقتصادی موجود در کشور، همان مشکلاتی است که صاحب نظران اقتصادی سالهای متمادی به آن اشاره و خواستار اقدام جدی برای حل این مشکل شدهاند اما با بیتوجهی به کارشناسان و رعایت نکردن اصول اقتصادی از سوی دولتها نه تنها مشکلات کم نشده بلکه به آن افزوده نیز شده است.
این نکته را نباید فراموش کرد که شرط به ثمر رسیدن طرح تحول اقتصادی اجرای درست آن از سوی دولتها و دولتمردان است. کارشناسان اقتصادی همگی بر این نکته تاکید دارند که نگاه دولت به ابزار یارانه در اقتصاد باید از حوزه اجتماعی به حوزه اقتصادی و تولید، منعطف شود.