جانشین جرج بوش رئیسجمهور آمریکا در ژانویه آینده دنیای پر از مشکلات را به ارث خواهد برد که جنگ در عراق و افغانستان و اقتصاد جهانی که از بحران مالی خطرناکی رنج میبرد، مهمترین این مشکلات به شمار میرود. بررسیهای اخیر نشان میدهد که رئیسجمهور جدید آمریکا زمام امور ابرقدرتی لنگ را در اختیار خواهد گرفت که با شک و تردید زیادی در کشورهای جهان درباره میزان قدرتش مواجه است. رئیسجمهور جدید همچنین کشوری را به ارث خواهد برد که جایگاهش حتی در میان نزدیکترین همپیمانانش تضعیف شده است.
جان مک کین نامزد جمهوریخواه و باراک اوباما نامزد دموکرات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا که چهارم نوامبر برگزار خواهد شد از سیاستهای بوش که مورد قبول مردم آمریکا نیست ابراز نارضایتی کرده و وعده دادهاند که شیوه جدیدی در پیش گیرند.
گروه کاری در دانشگاه جورج تاون در بررسی درباره جایگاه آمریکا در جهان و چالشهای سیاست خارجی که رئیسجمهور آینده با آنها مواجه خواهد شد، گفت بازگرداندن احترام و اعتبار آمریکا امکان پذیر نخواهد بود مگر اینکه دولت آینده تواناییهای جدیدی را رو کند.
مسائل متعدد
بوش همچنین مسائل حل نشده زیادی را باقی میگذارد که اگر پیشرفتهای زیادی حاصل نشود مسئولیت پایان دادن به حضور آمریکا در عراق و افغانستان، پایان دادن به مسئله برنامههای هستهای ایران و کره شمالی و دستیابی به توافق سازش در خاورمیانه به دوش جانشین بوش خواهد افتاد.
قطعا رئیسجمهور آینده آمریکا اقتصادی بیمار را به ارث خواهد برد به طوری که کاخ سفید این هفته پیشبینی کرده است که میزان بیکاری در این کشور به شدت افزایش یابد و از سوی دیگر در پیشبینیهای بخش خصوصی هشدار داده شده است که کسری بودجه سال 2009 به یک تریلیون دلار میرسد. بوش پانزدهم نوامبر میزبان اجلاس جهانی در واشنگتن برای بررسی بحران مالی است و محور این اجلاس تدوین اصولی برای اصلاح فراگیر نظامهای مالی خواهد بود اما این مسئولیت و بحرانی را که ممکن است بدترین بحران مالی جهان باشد به جانشین خود واگذار خواهد کرد. به احتمال قوی رئیسجمهور جدید با تصمیمات دشواری درباره عراق مواجه میشود به طوری که نظرسنجیها در آمریکا از وجود نشانههای خوشبینانه جدید در میان کاهش شدت خشونت در عراق حکایت دارند اما اکثر آمریکاییها همچنان تمایل دارند نیروهای اشغالگر این کشور هر چه سریعتر از عراق خارج شوند. هنوز مشخص نیست که آیا مذاکرهکنندگان آمریکایی و عراقی درباره حقوق و وظایف نیروهای اشغالگر آمریکایی در عراق قبل از پایان ماموریت بینالمللی در خصوص حضور این نیروها در کشوری ناآرام، در دسامبر آینده به توافق خواهند رسید یا خیر؟
از سوی دیگر بعد از گذشت هفت سال از براندازی رژیم طالبان در افغانستان، سال 2008 خشونتبارترین سال در جنگ در این کشور به شمار میرود و بوش و همپیمانان اصلی وی قول دادهاند که شمار نیروها را در این کشور افزایش دهند. رئیسجمهور آینده همچنین مذاکرات متوقف شده سازش در خاورمیانه بین فلسطینیها و رژیم اشغالگر اسرائیلی را به ارث خواهد برد این در حالی است که این رژیم سال گذشته ادعا کرد که برای احیای این مذاکرات تلاش میکند.
رئیسجمهور آینده همچنین با توافق شکنندهای مواجه خواهد شد که در مذاکرات ششجانبه برای خلاص شدن از برنامه تولید سلاح هستهای کره شمالی حاصل شده است.
رئیسجمهور جدید آمریکا روند جنگ با به اصطلاح تروریسم را مشخص خواهد کرد که بوش پس از حملات 11 سپتامبر آن را اعلام کرد و کاخ سفید ادعا میکند که این جنگ آمریکا را از حملات مشابه دور کرده است.
اما تعدادی از کشورها از آمریکا به علت استفاده از زندانهای سری در مناطق مختلف جهان در اروپا، آسیا و آفریقا و بازداشت و شکنجه افراد در زندان گوانتانامو در کوبا و همچنین حمایت واشنگتن از نظامهایی که حقوق بشر را نقض میکنند، انتقاد کردند. بوش اخیرا گفته است که مسئله بستن زندان گوانتانامو را به جانشین خود واگذار میکند.
روابط تیره واشنگتن و مسکو که از زمان جنگ سرد بدترین به شمار میرود و روابط واشنگتن و اسلامآباد که به علت حملات هوایی آمریکا به افراد مسلح در طول مرزهای افغانستان تیره شده، از دیگر مسائلی است که آرامش را از رئیسجمهور آینده خواهد گرفت. برخی از ادعاهای بیاساس دولت آمریکا از این قبیل است:
کاخ سفید میگوید دنیا در اکتبر سال 2008 از ابتدای دوره بوش در ژانویه سال 2001 بهتر است. گوردن جوندرو سخنگوی کاخ سفید مدعی شد بوش در هشت سال گذشته در دنیای پر فراز و نشیب برای مبارزه با تندروی و رواج آزادی و کاهش فقر در جهان تلاش کرد تا دنیا مکان بهتر و امنتری برای کودکانمان باشد.
بوش در رابطه با ایران بارها تاکید کرده است که برای جانشین خود چارچوبی برای تعامل با برنامه هستهای تهران به جا خواهد گذاشت و این مذاکراتی است که انگلیس، فرانسه و آلمان با حمایت آمریکا برگزار میکنند این در حالی است که بوش مخالفت اولیه خود را با این شیوه فراموش کرده است.
بوش در رابطه با کره شمالی که نخستین آزمایش سلاح هستهای را در دوره خود انجام داد، میگوید مذاکرات ششجانبه که چین، ژاپن، کره شمالی، کره جنوبی، روسیه و آمریکا در آن مشارکت دارند از مذاکرات دوجانبهای که رئیسجمهور قبلی در پیش میگرفت، بهتر است.
بوش اخیرا گفت بحران اقتصادی، افزایش و بهبود کمکها به آفریقا را که از دستاوردهای خود میداند، در معرض خطر قرار داده است و به جانشین خود هشدار داد که کاهش این کمک اشتباه بزرگی خواهد بود. به گفته دستیاران بوش، کاخ سفید تبلیغات گستردهای را برای ترمیم وجهه بوش تدارک دیده است که این مساله با سخنان تمسخرآمیز بوش در خصوص چگونگی قضاوت تاریخ درباره او تناقض دارد چرا که وی گفته بود زمانی تاریخ درباره او قضاوت خواهد کرد که او مرده است.