بیشک غیبت آریل شارون نخستوزیر اسراییل و مهمترین بازیگر صحنه سیاسی این رژیم در چند سال اخیر از صحنه سیاسی نه تنها بر روند انتخابات زودرس کنیست(فروردینماه) و آرایش سیاسی گروههای اسراییلی تاثیر عمقی خواهد گذاشت، بلکه با توجه به وضعیت فلسطینیها و شرایط منطقهیی پیامدهایی را نیز برای دیگر بازیگران عرصه فلسطین به دنبال خواهد داشت. خروج شارون از فعالیتهای سیاسی و حزبی اسراییل به چند دلیل امری حتمی است حتی اگر او بتواند سلامتی خود را دوباره بازیابد:
نخست؛ به واسطه سن بالای شارون
دوم؛ زیانهایی که بر مغز وی در نتیجه خونریزی ممتد تحمیل شده است.
سوم؛ به دلیل ضربهیی که مریضی شارون بر اعتماد هوادارانش نسبت به او در رقابت با دیگر رقبایش وارد کرد و اعتماد افکار عمومی را نسبت به تواناییاش در هدایت حزب تازه تاسیس کادیما مورد تردید قرار میدهد.
به هرحال خروج شارون از فعالیتهای سیاسی پایان یک مرحله و آغاز مرحله جدیدی در کارکرد سیاسی اسراییل ارزیابی میشود.
مرحله پیش از این تحول را باید مرحله حکمرانی ژنرالهایی توصیف کرد که از دانشکدهها و موسسات نظامی فارغالتحصیل شده بودند و فضای سیاسی اسراییل را با همین رویکرد تقریباً 60 سال مدیریت کردند. بر این اساس نشانههای مرحله جدید در این رژیم بسیار مبهم ارزیابی میشود.
احزاب اسراییلی در حال حاضر در مرحله دوم عدم شفافیت و نبودن توازن بسر میبرند و این امر در تاریخ موجودیت این رژیم کمسابقه بلکه بیسابقه محسوب میشود.
آرایش سیاسی جدید
1- فرصتهای حزب جدید شارون موسوم به کادیما یا قدیما(به پیش) برای پیروزی در انتخابات آینده نیز به همین میزان کاهش خواهد یافت.
2- بنیامین نتنیاهو رهبر جدید حزب لیکود نخستین کسی است که بیشترین سود را از غیبت شارون معروف به بلدوزر و پدر شهرکنشینی در صحنه سیاسی اسراییل خواهد برد.
با این وجود نتانیاهو نیز نمیتواند نقش متحدکننده اسراییلیها را ایفا کند. برای او و حزب متبوعش بسیار دشوار خواهد بود که در انتخابات آتی کنیست اکثریت کرسیها را تصاحب کند به یک دلیل بسیار ساده و آن اینکه اسراییلیها به دلیل مشکلات امنیتی همواره به دنبال یک مرد قدرتمند و نظامی بودهاند که آلام درونی یکایک آنها یعنی عدم وجود امنیت فردی را با روشهای منحصر به فرد خود تسکین دهد.
3- حذف شارون از صحنه سیاسی اسراییل به ایجاد ائتلافهای جدید سیاسی خواهد انجامید که دورنمایه هریک از این ائتلافها به دوگونه است:
ـ پایه ائتلافهای افراطیتر شامل لیکود و احزاب تندرو مذهبی منجر میشود که در چنین شرایطی باید منتظر خشونتهای جدید در سرزمینهای فلسطینی بود زیرا هر کسی که جایگزین شارون شود برای کسب محبوبیت سعی خواهد کرد تجاوز و حمله علیه ملت فلسطین را افزایش دهد.
ـ یا اینکه با توجه به نبود یک قدرت کاریزما و با علم به اینکه ممکن است تمامی راههای نظامی توسط شارون آزموده و به شکست انجامیده و همچنین با توجه به شرایطی کنونی آمریکا در منطقه ائتلافهایی پیرامون حزب کار اسراییل ایجاد شود که البته در خوشبینانهترین وضع ادامهدهنده سیاستهای این حزب در دهه 90 خواهد بود چرا که ظرفیت این حزب با توجه به شرایط کنونی فلسطین پس از مرگ عرفات و تقویت توان سلاحهای استراتژیک فلسطینیان در مقایسه با گذشته جوابگوی تحولات آینده نخواهد بود. اگر غیر از این بود تاسیس حزب جدید شاورن با برنامههای جدید تا این همه مورد استقبال افکار عمومی این رژیم قرار نمیگرفت.
4- وضعیت حزب جدید کادیما
معروف است که یک حزب سیاسی جدید در کوتاهمدت اقبالی نخواهد یافت مگر اینکه رهبران بانفوذ و شخصیتهای کاریزمایی اقدام به تاسیس آن کنند و در راس آن به ارایه برنامههای جدیدی برای فعالیت بپردازند. حزب کادیما یا قدیما(که در عربی معادل واژه هیا یعنی به پیش یا بشتاب) نیز در چارچوب همین تعریف قرار میگیرد.
بر اساس نظرسنجیهای اخیر به رغم نوپایی این حزب اما حضور شخصیتی چون شارون که از نفوذ بالایی در لایههای سیاسی اسراییل برخوردار است اقبال کادیما را به سطح دو حزب دیگر یعنی لیکود و کار رسانده و تا مدت باقی مانده تا زمان انتخابات کنیست به بالاترین حد خود نیز خواهد رسید.
با این وجود تمامی این پیشرفت مدیون حضور شارون و اعلام حضور احتمالی شیمون پرز رهبر سابق حزب کار در حزب کادیما بود. بدون شک با حذف شارون از صحنه سیاسی و با توجه به نبود یک شخصیت تاثیرگذار در این حزب، کادیما در انتخابات آینده اقبالی نخواهد یافت و صحنه سیاسی اسراییل بار دیگر میان در جریان لیکود و کار تقسیم خواهد شد.
پیشبینیها
برخی تحلیلگران معتقدند از آنجا که در سال جدید میلادی(2006) جهان در حال باز تعریف جدیدی برای خاورمیانه است و اسراییل نیز باید متناسب با این بازتعریف وضعیت خاورمیانه، به بازتعریف جایگاه خود میپرداخت به گونهیی که بتواند چالشهای درونی خود را حل نماید اما حذف یکی از شخصیتهای قدرتمندش میتواند تاثیر عمیقی بر کارکردهای سیاسی آینده این رژیم داشته باشد.
در سطح داخلی اسراییل، غیبت شارون تلاش وی برای بهبود وضعیت داخلی و شکافهای ایجاد شده ناشی از تاسیس حزب کادیما را با بحران مواجه خواهد کرد و پیامدهای منفی بسیاری به دنبال خواهد داشت تا جایی که وزن تندروهای عصبانی از خروج این رژیم از غره را تقویت میبخشد.
این وضع در صورت برگزاری انتخابات پارلمانی فلسطین و پیروزی جنبش مقاومت حماس در این انتخابات وضعیت جدیدی را پیش روی دو طرف فلسطینی و اسراییلی قرار میدهد.